I SA/Gl 1634/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1142/08 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] ustalił podatniczce E. M. wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie [...] zł. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł dochód z nieujawnionych źródeł przychodu podlegający opodatkowaniu w trybie art. 20 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł oraz należny zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 75 % uzyskanego dochodu w wysokości [...] zł. Od decyzji organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 1142/08 oddalił skargę. Wyrok jest prawomocny. Pełnomocnik E. M. wnioskiem z dnia 2 września 2013 r. złożył w organie odwoławczym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora izby Skarbowej w K. z dnia [...]. Podstawą złożenia wniosku był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 10 października 2013 r. W dniu 25 listopada 2013 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga E. M. (reprezentowanej przez pełnomocnika) o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 1142/08. Jako podstawę wznowienia podała, zgodnie z art. 272 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r. poz. 985), którym orzeczono niezgodność art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Wskazując jako podstawę art. 282 § 2 p.p.s.a. skarżąca domagała się zmiany ww. wyroku poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej przekazując kserokopię decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] poinformował, że na jej podstawie uchylono w całości decyzję ostateczną tego organu z dnia [...] oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] i umorzono postępowanie w tej sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania wznowieniowego. Organ przyznał, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej tj. zarówno zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. zostały wydane m.in. oparciu o przepisy art. 20 ust. 1, art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, których niekonstytucyjność orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r.. sygn. SK 18/09. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną w trybie wznowieniowym: - uchylił w całości decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. dnia [...] nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] Nr [...] orzekającą należny zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości [...] zł, - uchylił w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwocie [...] zł i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzja została doręczona stronie w dniu 9 grudnia 2013 r. W piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r. organ podał, że od decyzji z dnia [...] nie została wniesiona skarga. Na rozprawie w dniu 13 maca 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie wyroku o sygn. akt I SA/Gl 1142/08 oraz umorzenie postępowania, powołując się na wyrok NSA o sygn. akt II FSK 10/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżąca domagała się na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. zmiany prawomocnego wyroku tut. Sądu poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zgodnie z art. 282 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (§ 1), zaś po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2). Zatem w razie uwzględnienia skargi sąd może: - zmienić zaskarżone orzeczenie (np. zmienić wyrok oddalający skargę i uchylić zaskarżony akt organu administracji publicznej); - uchylić zaskarżone orzeczenie i w zależności od ustaleń skargę do sądu administracyjnego odrzucić (np. gdy skarga była niedopuszczalna) lub umorzyć postępowanie (por. A. Kabat Komentarz do art. 282 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opubl. Lex). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła zarówno wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego do organu II instancji w trybie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, jak również o wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, w trybie art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 1142/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę od decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...]. Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] uchylił w trybie wznowieniowym ostateczną decyzję z dnia [...] orzekającą zryczałtowany podatek dochodowy, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie, a decyzja ta jest ostateczna (w piśmie z dnia 28 stycznia 2014 r. organ podał, że nie została wniesiona skarga od tej decyzji). W rozpoznawanej sprawie skarga zawiera żądanie wznowienia postępowania sądowego, które zostało zakończone nie wyrokiem uchylającym zaskarżone decyzje administracyjne, lecz oddalającym skargę na te decyzje. Postępowanie prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na skutek skargi wniesionej na decyzję administracyjną nie jest traktowane jako kontynuacja postępowania administracyjnego, lecz badana jest zgodność z prawem wydanych w nim decyzji. Zakres sprawowanej przez sąd kontroli decyzji wyznacza przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1259 ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, natomiast na podstawie art. 3 § 1 tej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga zaś w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wznowienie postępowania przed sądem administracyjnym uzasadniają tylko te przesłanki wznowienia spośród wymienionych w art. 282 p.p.s.a., które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Skoro w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] organ uwzględnił już okoliczność wydania decyzji na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09, to mając na uwadze zasady ekonomiki procesowej nie ma potrzeby wznawiania postępowania sądowego. Okoliczność ta nie ma bezpośredniego związku z postępowaniem sądowym (prowadzonym w sprawie I SA/Gl 1142/08), w którego toku oceniono tylko zgodność decyzji z prawem w czasie jej wydawania. Wobec późniejszego ujawnienia przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, organ administracji postąpił w sposób określony w przepisach regulujących tę nadzwyczajną procedurę wzruszenia decyzji ostatecznych. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko doktryny, w którym opowiedziano się za ograniczeniem dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sytuacji gdy skargę oddalono (por.: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J Zubrzycki Ordynacja podatkowa Komentarz, Unimex 2011, str. 972 i powołane tam wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86 oraz z dnia 30 września 1985 r. sygn. akt SA/Wr 358/85). Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Wyeliminowanie przez organ administracji publicznej ww. decyzji w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania) spowodowało, że w niniejszym postępowaniu zaistniała przyczyna jego umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość, albowiem decyzja będąca podstawą wymiaru podatku została wyeliminowana już z obrotu prawnego. Z tego względu, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Sposób zakończenia postępowania w sprawie nie pozwala zasądzić od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Brak bowiem podstaw do zasądzenia kosztów od strony przeciwnej, gdyż zgodnie z art. 201 p.p.s.a. można to uczynić w przypadku umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. gdy organ uwzględnia skargę lub w razie umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 118 § 2 tej ustawy tj. w efekcie skutecznie przeprowadzonej mediacji. Takie sytuacje nie wystąpiły w niniejszej sprawie, zatem brak podstaw do zasądzenia kosztów postępowania.