II OSK 2801/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-20
Skład orzekający: Jerzy Siegień, Robert Sawuła, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na właściciela obiektu budowlanego obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego obiektu oraz przedstawienia ekspertyzy technicznej w formie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nałożenie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku przeprowadzenia kontroli stanu technicznego oraz przedstawienia ekspertyzy technicznej, zgodnie z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego nie precyzują formy, w jakiej te obowiązki mają być nałożone, jednakże postępowanie administracyjne wymaga stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, co implikuje wydawanie decyzji administracyjnych. Ponadto, sąd dopuścił możliwość jednoczesnego nałożenia obu obowiązków, wskazując na cel przepisu, jakim jest uzyskanie informacji o stanie technicznym obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom budynku mieszkalnego przeprowadzenie kontroli stanu technicznego obiektu oraz przedłożenie ekspertyzy. Po stwierdzeniu licznych wad technicznych budynku, w tym problemów z przewodami kominowymi, instalacją elektryczną i zawilgoceniami, organy nadzoru budowlanego nałożyły te obowiązki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszeń proceduralnych, wskazując na nieprecyzyjne określenie adresata obowiązku. Skarżący kasacyjnie kwestionował m.in. formę decyzji, krąg stron postępowania oraz zasadność nałożonych obowiązków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. NSA Jerzy Solarski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 120/14 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 listopada 2013 r. nr ... znak ... w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r. sygn. II SA/Kr 120/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. (dalej: Skarżący), na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: MWINB), z dnia 12 listopada 2013 r. nr ..., znak: ..., w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu.
W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., w związku z powziętymi informacjami o niewłaściwym funkcjonowaniu przewodów kominowych, przeprowadził z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego tychże przewodów budynku mieszkalnego na działce nr ... przy ul. K. ... w W. stanowiącej współwłasność M. K. i K. P. W ramach prowadzonego postepowania znak: ..., decyzją z dnia 31 grudnia 2012 r. zakazał współwłaścicielom użytkowania całego budynku do czasu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych przynależnych do poszczególnych wydzielonych lokali i nakazał im przeprowadzenie dodatkowej kontroli stanu technicznego przewodów kominowych, jak również zażądał przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego tychże przewodów. MWINB decyzją z 14 lutego 2013 r., reformując powyższe rozstrzygnięcie, zakazał współwłaścicielom użytkowania przewodów dymowych w rzeczonym budynku do czasu wyjaśnienia przyczyn i usunięcia w nich stwierdzonych nieprawidłowości.
Pomimo wezwania, współwłaściciele nie przedłożyli żądanych dokumentów. Natomiast podczas kontroli w dniu 17 kwietnia 2013 r. w obu lokalach stwierdzono liczne zawilgocenia pomieszczeń z pleśnią, w tym pokojów, kuchni, łazienki, piwnicy. Ponadto w należącym do M. K. lokalu nr 1 na przewodzie kominowym usytuowanym pomiędzy pokojami stwierdzono punktowe świeże uzupełnienia tynków. Według oświadczenia strony do przewodu tego włożono i zamurowano 2 cegły. W pomieszczeniu jego kuchni stwierdzono butlę z gazem, w łazience widoczną instalację wod.-kan., a w pomieszczeniach piwnicznych zarysowania i pęknięcie na pionie kominowym. W lokalu nr 2 należącym do K. P. poza zawilgoceniami i pleśnią stwierdzono w pokoju niezabezpieczoną puszkę elektryczną. Kuchnia obita była boazerią i wyposażona w instalację gazową. W pomieszczeniu garażowym nieposiadającym wentylacji usytuowany był piec c.o. opieczętowany plombami z pieczątkami Policji Powiatowej w W. Odnotowano też odpadający tynk na gzymsie budynku od strony frontowej, a od strony zachodniej poziome pęknięcie elewacji na wysokości stropodachu. W schodach do lokalu nr 2 stwierdzono brak wypełnienia balustrady. Biorąc pod uwagę wyżej opisany zły stan techniczny budynku, zamurowane cegły w pionach kominowych, zarysowania na pionie kominowym, zawilgocenia i grzyb, pęknięcia stropodachu oraz wzajemne zarzuty współwłaścicieli o zalewaniu stropów wodą, wlewaniu wody do kominów, "kopiące ściany" i uznając konieczność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem dla jego bezpiecznego użytkowania, organ powiatowy, decyzją z dnia 23 maja 2013 r.nr ... nakazał współwłaścicielom przeprowadzenie kontroli bezpiecznego użytkowania budynku w zakresie części wspólnych, tj. elementów konstrukcyjnych jak stropy, ściany, przewody kominowe, dach, tynki, elewacja oraz w zakresie przynależnym do lokali mieszkalnych nr 1 i 2, jak też przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego obiektu. Złożona do akt przez M. K. opinia techniczna z 1999 r. pn. "Dokumentacja projektowa dotyczącą wyodrębnienia (ustanowienia odrębnej własności) Samodzielnych Lokali mieszkalnych nr 1 i nr 2 w nieruchomości położonej w W. przy ul. K. ..." autorstwa P. Z. już wtedy wskazywała na konieczność wykonania ekspertyzy kominiarskiej dotyczącej prawidłowości prowadzenia kanałów wentylacyjnych i spalinowych. Stwierdzono, że za części wspólne uznać należało nie tylko elementy konstrukcyjne budynku, ale też przewody kominowe pomimo, że przynależą do poszczególnych lokali mieszkalnych nr 1 i nr 2, ponieważ piony kominowe przechodzą przez oba mieszkania i każda ze stron ma możliwość ingerencji w nie, co zresztą miało miejsce. Również sami współwłaściciele kwestionowali stan techniczny obiektu w powyższym zakresie. Tak więc zaistniały podstawy do nałożenia na ww. obowiązków w trybie art. 62 ust. 3 i ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm., dalej: Prawo budowlane), w zakresie przedłożenia ekspertyzy technicznej, bez której nie będzie możliwe prawidłowe ocenienie rzeczywistego stanu faktycznego całego obiektu oraz ustalenie koniecznych do wykonania czynności naprawczych w celu wydania decyzji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego i wyeliminowania stwierdzonych zagrożeń.
Po rozpoznaniu odwołania M. K., w którym zarzucono m.in. zmianę przedmiotu postępowania w jego toku, gdyż powinno ono w jego ocenie dotyczyć wyłącznie komina, a nie całego budynku, jak też niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i zbędność sporządzania kosztownej ekspertyzy, decyzją z dnia 12 listopada 2013 r. MWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty nakazał: 1) przeprowadzenie kontroli instalacji i elementów budynku jak stropy, ściany, przewody kominowe, dach, tynki, elewacja, narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, przewodów kominowych oraz instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów w rzeczonym budynku w zakresie części wspólnych tj. elementów konstrukcyjnych oraz w zakresie przynależnym do poszczególnych lokali mieszkalnych nr 1 i nr 2, jak też 2) przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego określającej stan techniczny poszczególnych elementów budynku wraz z instalacjami oraz – w razie potrzeby - wskazywać zakres i sposób wykonania robót budowlanych jakie należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego. Organ odwoławczy uznał, że jeżeli stan techniczny obiektu budowlanego może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego upoważnia do nałożenia obowiązku przeprowadzenia jego kontroli. Jak ustalono, budynek na działce nr ... przy ul. K. ... w W. niewątpliwie jest w nieodpowiednim stanie technicznym, na co wskazywały także inne postępowania dotyczące tego obiektu, prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w odrębnych sprawach. Brak było jednak podstawy do wydania przez organ powiatowy decyzji na podstawie 62 ust. 1 pkt 4 Prawa budowalnego, ponieważ na obiekt ten nie oddziałują czynniki zewnętrzne opisane w art. 61 pkt 2 tej ustawy. Stosowne nakazy należało nałożyć na podstawie art. 62 ust. 3 i ust. 1 pkt 1 i 2. W odniesieniu do zarzutów odwołania uznano, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Przedłożenie ekspertyzy technicznej jest bowiem konieczne do dokładniejszego wyjaśnienia stanu technicznego budynku oraz wyjaśnienia, czy stwierdzone nieprawidłowości wynikają z naturalnego zużycia obiektu czy z wykonania samowolnych robót budowlanych. Sytuacja materialna i zdrowotna stron nie ma zaś wpływu na treść wydawanych rozstrzygnięć, a organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy współwłaścicielami budynku. Obowiązek przeprowadzania kontroli stanu technicznego obiektu ciąży na jego właścicielach. Nie zachodziła również podstawa do wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. jako organu I instancji, a kwestia wyłączenia pracownika PINB w W. należy do właściwości organu powiatowego.
W skardze M. K. zarzucił błędne ustalenie kręgu stron postępowania, gdyż lokal nr 2 wchodzi w jego ocenie do majątku wspólnego małżonków, a zatem tak K. P. jak i J. P., który także powinien być adresatem decyzji. Zakwestionował ponadto prawidłowość ustaleń faktycznych i oceny dowodów stwierdzając, że nałożone obowiązki są dla niego krzywdzące i zbyt kosztowne. W jego ocenie opracowanie ekspertyzy powinny zlecić organy nadzoru budowlanego, a później dopiero obciążyć odpowiednie osoby kosztami jej sporządzenia proporcjonalnie do udziału w nieruchomości poszczególnych współwłaścicieli.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję, jednak z przyczyn innych niż określone w skardze, ponieważ decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.). Rozstrzygnięcie nie spełnia bowiem wymagań określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i Prawie budowlanym. Nie jest dostatecznie jasne i precyzyjne, aby nadawało się do wykonania, skoro nie wskazuje adresata obowiązku. Wprawdzie adresata wskazano w uzasadnieniu decyzji, jednak nie jest to wystarczające, ponieważ powinno być to określone w rozstrzygnięciu. Uchybienia takiego nie popełnił organ powiatowy, jednak jego rozstrzygnięcie zostało uchylone w toku postępowania odwoławczego, w którym orzeczono na nowo o istocie sprawy. Organ odwoławczy zastosował jednak właściwe przepisy prawa materialnego. Jednocześnie WSA zarzuty skargi uznał za niezasadne. Zgodnie bowiem z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Obowiązek ten dookreślają przepisy art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3. Nakaz przedstawienia ekspertyzy musi być połączony z obowiązkiem przeprowadzenia kontroli stanu technicznego obiektu. Poczynione w sprawie ustalenia pozwoliły zaś na podjęcie decyzji w trybie art 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Stwierdzono bowiem m.in. niewłaściwy stan techniczny przewodów kominowych, w tym komina z zamurowanymi w nim cegłami, zły stan techniczny instalacji elektrycznej, zawilgocenia ścian i pleśń w pomieszczeniach budynku, ubytki tynku i pęknięcie elewacji na wysokości stropodachu, a współwłaściciele nieruchomości pomimo wezwania nie przedłożyli wymaganych protokołów kontroli stanu technicznego przewodów kominowych, nie wykonując obowiązku okresowej kontroli wymaganej przez art. 61 ust 1 i 2 Prawa budowlanego. Dopiero po przeprowadzeniu kontroli i przedłożeniu ekspertyzy organ będzie mógł ostateczne ustalić, jaki jest stan techniczny budynku i czy stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa, mienia lub środowiska. Ze zgromadzonych dowodów jednoznacznie wynikało zaś, że stan techniczny budynku jest zły i może stanowić ww. zagrożenia. Stwarzało to dla organów podstawę faktyczną do żądania od współwłaścicieli budynku przeprowadzenia kontroli i przedłożenia ekspertyzy. Nałożenie takich obowiązków nie jest natomiast uzależnione od istnienia stanu zagrożenia, ale możliwości jego powstania. Jeżeli chodzi o krąg stron postępowania to ustalono go prawidłowo, gdyż współwłaścicielami budynku są K. P. i M. K., a relacje majątkowe między stronami oskarżającymi się o zaniedbania i spowodowanie złego stanu budynku, ani stan zdrowia strony skarżącej, nie miały znaczenia w sprawie.
W skardze kasacyjnej M. K., reprezentowany przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz orzeczenia o kosztach postępowania, w tym pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, które nie zostały pokryte przez skarżącego kasacyjnie. Orzeczeniu temu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucono naruszenie:
I. prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do dowolnego przyjęcia, że stan techniczny budynku może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska z całkowitym pominięciem twierdzeń skarżącego kwestionującego zły stan techniczny budynku oraz poprzez nałożenie zaskarżoną decyzją równolegle dwóch obowiązków przeprowadzenia kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy w sytuacji, gdy nie można wykluczyć, że przeprowadzona kontrola nie wykaże żadnych nieprawidłowości uzasadniających wykonanie ekspertyzy;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 123 w zw. z art. 104 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia dowodowego w formie decyzji a nie postanowienia w sytuacji, gdy nakazanie przeprowadzenia kontroli oraz przedłożenia ekspertyzy dotyczy kwestii dowodowej w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie stanu technicznego budynku mieszkalnego,
2. art. 28 w zw. z art. 10 K.p.a., w zw. z art. 61 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji zaniechania ustalenia właściwego kręgu stron postępowania administracyjnego oraz brak wnikliwego ustalenia osób objętych dyspozycją art. 61 Prawa budowlanego,
3. art. 24 § 3 K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji zaniechania przez organ wyłączenia od załatwienia sprawy pracowników powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego w osobach A. J. oraz S. S. w sytuacji, gdy w toku postępowania powstały okoliczności uzasadniające wątpliwości co do ich bezstronności,
4. art. 7 K.p.a. poprzez przyjęcie jako odpowiadającej prawu decyzji wydanej pomimo niedokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;
5. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie jako odpowiadającej prawu decyzji wydanej wyłącznie w oparciu o materiał dowodowy, który nie został wszechstronnie zebrany, ani rozpatrzony.
W ocenie skarżącego kasacyjnie organy nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji nie zgromadziły dostatecznego materiału dowodowego, który uzasadniałby ich podjęcie. Pomimo tego Sąd wojewódzki zaaprobował takie działanie organów, podobnie jak wadliwą w jego ocenie formę rozstrzygnięć, które – z uwagi na dowodowy ich charakter, powinny przybrać formę postanowienia, a nie decyzji. Naraża go to bowiem na ewentualną egzekucję, co nie powinno mieć miejsca. Kwestionuje także stanowisko Sądu co do kręgu stron postępowania, jakoby ustrój majątkowy małżeński nie miał wpływu na jego ustalenie. Składane zaś w toku postępowania skargi na czynności pracowników powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego świadczyć mają o ich stronniczości, zwłaszcza że A. J. złożył zawiadomienie o popełnieniu przez niego przestępstwa określonego w art. 190 Kodeksu karnego (groźby karalnej).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania przewidziane przepisem art. 183 § 2 P.p.s.a., dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej.
Na wstępie zaznaczyć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi spełniać wymogi ustawowe określone w art. 176 w związku z art. 174 P.p.s.a. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor skargi kasacyjnej miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania. Ta uwaga natury ogólnej ma znaczenie w rozpoznawanej sprawie, bowiem w przypadku przepisów K.p.a. skarga kasacyjna niejednokrotnie nie wskazuje, który paragraf wskazanego artykułu został w ocenie Skarżącego naruszony.
W ramach postawy kasacyjnej przewidzianej przepisem art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wskazano na naruszenia art. 123 w zw. z art. 104 K.p.a., przy czym zaznaczyć należy, że oba wymienione artykuły dzielą się na paragrafy, czego skarga kasacyjna nie uwzględnienia. Pomimo to, Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze uzasadnienie tego zarzutu przyjął, że sprowadza się on postawienia tezy, że organy nakazując przeprowadzenie kontroli oraz przedłożenia ekspertyzy obowiązki te nałożyły w niewłaściwej formie, tj. w formie decyzji a nie postanowienia. Z zarzutem tym koresponduje w części zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 11 K.p.a., w jakiej podważa możliwość nałożenia zaskarżoną decyzją równolegle dwóch obowiązków - przeprowadzenia kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy.
Dokonując oceny tych zarzutów przywołać należy uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. II OPS 4/15 dotyczącą podstawy prawnej w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej stanu technicznego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że "Ustawodawca przyznając organom administracji w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego uprawnienie do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązków, które niewątpliwie wiążą się z istotnymi obciążeniami finansowymi i innymi ograniczeniami, nie określił formy, w której nałożenie tych obowiązków ma nastąpić. Ponadto, przewidując w istocie możliwość nałożenia dwóch obowiązków (przeprowadzenie kontroli oraz przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części), nie sprecyzował, czy obowiązki te można nakładać tylko razem, czy też organ administracji może nałożyć jeden z nich. Nie powinno budzić wątpliwości, że skoro w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego organ administracji został upoważniony do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego konkretnego obowiązku, to właściwą formą działania organu administracji w tej sprawie powinna być decyzja administracyjna i to niezależnie od tego, że w przeciwieństwie do innych przepisów Prawa budowlanego (np. art. 47 ust. 2, art. 48 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68) w art. 62 ust. 2 tej ustawy nie wskazano wyraźnie, że organ administracji działa w tej formie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego oraz administracji architektoniczno-budowlanej jest normowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 tego aktu), a więc załatwienie sprawy musi przybrać formę decyzji administracyjnej (art. 104 § 1 K.p.a.). Za taką wykładnią przemawia też powołanie art. 63 ust. 3 Prawa budowlanego w przepisie określającym właściwość organów nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego). Jeżeli natomiast chodzi o treść decyzji, którą organ administracji może wydać na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, to należy przyjąć, że decyzja taka może obejmować nakaz przeprowadzenia kontroli albo nakaz przeprowadzenia kontroli oraz żądanie przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części. Za takim rozwiązaniem przemawia treść przepisu, w którym stanowi się, że "właściwy organ (...) nakazuje przeprowadzenie kontroli (...), a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części". Przyjęte stanowisko jest też uzasadnione celem art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, którym jest uzyskanie przez właściwy organ administracji informacji o stanie technicznym obiektu budowlanego w celu rozstrzygnięcia o konieczności podjęcia dalszych działań wobec tego obiektu. W związku z tym, w niektórych sytuacjach, wystarczające będzie przeprowadzenie jedynie kontroli, w innych natomiast konieczne będzie także przedstawienie ekspertyzy". Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje jako własne powyższe rozważania co oznacza, że opisane powyżej zarzuty są nieusprawiedliwione.
Kontynuując ocenę naruszenia prawa materialnego, gdzie poza dopuszczalnością jednoczesnego nałożenia obu obowiązków wskazano na niewłaściwe zastosowanie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, że stan techniczny budynku może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, z całkowitym pominięciem twierdzeń skarżącego kwestionującego zły stan techniczny budynku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku. Jest tak dlatego, ponieważ stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego nie tylko nie wskazano, o jaką formę naruszenia chodzi (błędną wykładnię czy niewłaściwe zastosowanie), ale przede wszystkim zarzutem tym zakwestionowano ustalenia faktyczne. Tymczasem poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest możliwe podważanie ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, a zaakceptowanych przez sąd administracyjny. Stan faktyczny sprawy jest bowiem wynikiem postępowania dowodowego, czyli stosowania przepisów postępowania. Wobec tego kwestionowanie stanu faktycznego powinno się opierać na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, a więc na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 28 w zw. z art. 10 K.p.a., w zw. z art. 61 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie przez WSA zaniechania ustalenia właściwego kręgu stron postępowania administracyjnego oraz brak wnikliwego ustalenia osób objętych dyspozycją art. 61 Prawa budowlanego. Pomijając, że zarówno art. 10 K.p.a. dzieli się na paragrafy, a art. 61 Prawa budowalnego składa się z punktów, których to podziałów skarga kasacyjna nie uwzględnia stwierdzić należy, że istota zarzutu zasadza się na naruszeniu art. 28 K.p.a., gdyż w ocenie Skarżącego współwłasność przedmiotowego budynku obejmuje współwłaściciela pozostającego w związku małżeńskim, a więc dotyczy majątku objętego wspólnością ustawową małżeńską.
Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów znajdującym się w aktach administracyjnych (k. 41), nieruchomości zabudowana przedmiotowym budynkiem stanowi współwłasność Skarżącego w ... części oraz K. P. w ... części. Z dokumentu tego nie wynika, aby udział ... był objęty wspólnością małżeńską. Niezależnie od tego zauważyć należy, że skarżący występując z wnioskiem do Sądu Rejonowego w W. z dnia 1 czerwca 2010 r. o ustalenie sposobu użytkowania części wspólnych budynku (k. 90 akt j.w.), jako uczestnika wskazał wyłącznie K. P. Wobec tego, przy braku innych, przeciwnych dowodów, zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. jest nieusprawiedliwiony.
Również zarzuty naruszenia pozostałych przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 3 K.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nie zasługują na uwzględnienie.
Jeśli chodzi o wyłączenie wymienionych osób od udziału w postępowaniu, tj. piastuna organu oraz jego zastępcy (art. 24 § 3 K.p.a.), to wniosek ten sformułowany został dopiero w odwołaniu, czyli po zakończeniu postępowania przez organ powiatowy reprezentowany przez te osoby. Zatem przedmiotowy wniosek na tym etapie postępowania w żadnym wypadku nie miał wpływu na wynik sprawy, jeśli wynikiem tym jest wydana wcześniej niż wniosek, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w W.. Co się tyczy natomiast naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., to w tym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera żadnego uzasadnienia, na czym konkretnie uchybienie przepisom tym polegało oraz jaki był wpływ tego uchybienia (i to istotny) na wynik sprawy. Zatem tak postawiony zarzut nie poddaje się ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione. Z tych przyczyn skarga kasacyjna podlega oddaleniu, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło