II FSK 943/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-14
Skład orzekający: Jan Rudowski, Jerzy Rypina, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, której użytkowanie zostało zakazane decyzją organu nadzoru budowlanego z powodu złego stanu technicznego, ale której konstrukcja jest w dobrym stanie, może być uznana za nieruchomość niezwiązaną z działalnością gospodarczą ze względów technicznych, co skutkowałoby zastosowaniem niższych stawek podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Nieruchomość, której konstrukcja jest w dobrym stanie, a zły stan techniczny dotyczy elementów wykończeniowych i instalacji, nie może być uznana za niezwiązaną z działalnością gospodarczą ze względów technicznych, nawet jeśli jej użytkowanie zostało zakazane decyzją organu nadzoru budowlanego. "Względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości muszą mieć charakter trwały, obiektywny i niezależny od woli podatnika, a nie wynikać z decyzji o remoncie lub braku środków finansowych.Stan faktyczny
Spółka M. sp. j. zadeklarowała podatek od nieruchomości za 2006 r., w tym od budynków związanych z działalnością gospodarczą. Organ podatkowy zakwestionował prawidłowość deklaracji, uznając, że budynek, mimo decyzji PINB zakazującej jego użytkowania z powodu złego stanu technicznego, nadal jest związany z działalnością gospodarczą. Spółka argumentowała, że zły stan techniczny uniemożliwiał użytkowanie budynku, a decyzja PINB potwierdzała te względy techniczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia WSA (del.) Barbara Rennert (sprawozdawca), Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.[...] E.F. M. sp. j. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Ke 559/11 w sprawie ze skargi M.[...] E.F. M. sp. j. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 27 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 rok oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 26 stycznia 2012 r., wydanym w sprawie I SA/Ke 559/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę M. Sp. j. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 27 września 2011 r. nr SKO [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z 30 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r.
Z przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca, jako przedsiębiorca, w 2006 r. była właścicielem zabudowanej nieruchomości, położonej w S. przy ul. K. W deklaracji na podatek od nieruchomości złożonej na 2006 r. zadeklarowała podatek w łącznej wysokości 16.021 zł, w tym od pozostałych budynków w kwocie 12.032,02 zł (od powierzchni użytkowej 2002 m2).
W związku z rozbieżnościami pomiędzy zapisem w ewidencji gruntów, a złożoną przez podatnika deklaracją, w dniu 28 stycznia 2010 r. organ dokonał czynności kontrolnych w zakresie prawidłowości opodatkowania posiadanych przez podatnika nieruchomości, a następnie 11 maja 2010 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 r. W trakcie postępowania stwierdzono nieprawidłowości w ustaleniu podstawy opodatkowania w klasyfikowaniu nieruchomości podatnika dotyczące rozbieżności między stwierdzonym stanem faktycznym a danymi wykazanymi w złożonej deklaracji. Zakwestionowano prawidłowość zadeklarowanego przez podatnika podatku od pozostałych budynków, stwierdzając brak podstaw do wyłączenia z opodatkowania najwyższą stawką budynku pierwotnej łącznej powierzchni 2002 m2, położonego na działkach nr [...] oraz [...] w S. jako budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Określono kwotę podatku od nieruchomości: za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości 22 022 zł, a od 1 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. w kwocie 10 273,40 zł., nie kwestionując deklaracji w pozostałym zakresie.
W toku postępowania ustalono, że wobec budynku została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 7 kwietnia 2005 r., zakazująca jego użytkowania i nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie organu nie zaistniały względy techniczne, które uzasadniałyby twierdzenie, że przedmiotowy budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ ustalił, w oparciu o opinię inż. M. N. z 2006 r., że konstrukcja budynku jest w stanie dobrym i nie zagraża zdrowiu i życiu użytkowników. Uznał przy tym, że remont mający usunąć nieprawidłowości nie pozbawia budynku związku z działalnością gospodarczą, a adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Podkreślił, że termin zakończenia remontu budynku jest przedłużany z woli samego podatnika ze względu na duży zakres robót, znaczne nakłady finansowe oraz niepewną sytuację ekonomiczną. Jednak także to wskazuje, że przedmiot opodatkowania będzie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w przyszłości.
W wyniku uchylenia przez SKO w K. pierwotnej decyzji organu pierwszej instancji z 8 lipca 2010 r. z powodu niewystarczającego materiału dowodowego, uzupełniono ten materiał m.in. o ekspertyzę techniczną w sprawie oceny stanu technicznego budynku z 18 marca 2005 r. sporządzoną przez inż. M. N. oraz pismo PINB z 11 lutego 2011 r., z którego wynikało, że organ nadzoru budowlanego na wniosek podatnika wydał decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do 30 czerwca 2007 r.
Organ, powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) - dalej "u.p.o.l.", uznał że o ile fakt niewykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych w roku podatkowym nie budzi w sprawie wątpliwości, to jednak budynek nie znajduje się w sytuacji, w której ze względów technicznych nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym, nie nastąpiło zerwanie związku spornego budynku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Z kolei zły stan techniczny budynku determinowany jest wolą podatnika, który pomimo nakazów doprowadzenia budynku do stanu pozwalającego na użytkowanie obiektu, nie dokonuje jego remontu z uwagi na "kryzysową sytuację na rynku" oraz z uwagi na konieczność poniesienia znacznych nakładów finansowych. Wskazał, że "względy techniczne" są okolicznością faktyczną i obiektywną, niezależną od woli przedsiębiorcy, a wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego przedmiotu, powodującą "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Są to okoliczności techniczne uniemożliwiające przedsiębiorcy wykorzystywanie danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, powodujące, że dana nieruchomość trwale nie nadaje się do użytku zgodnego z celem prowadzonej działalności. Zatem to takie okoliczności, które mają związek ze stanem technicznym budynku i powodują, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez danego przedsiębiorcę. Z kolei przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Jednocześnie organ wskazał, że jednym z przedmiotów działalności podatnika jest obsługa nieruchomości obejmująca m. in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Dlatego też dodatkowo uznał, że budynek, mimo czasowego niewykorzystywania, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez podatnika działalnością, wskazując przykładowo na możliwość jej sprzedaży
w odpowiednim czasie na rynku.
W skardze na decyzję SKO spółka wniosła o jej uchylenie, jak i uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. oraz art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Podtrzymała stanowisko kwestionujące pogląd o powinności opodatkowania spornego budynku według stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Stwierdziła, że w jej sytuacji zaistniały przesłanki do wyłączenia spornego budynku z opodatkowania najwyższą stawką, tj.: faktyczne nieużytkowanie budynku ze względów technicznych oraz brak możliwości wykorzystania budynku do działalności ze względów technicznych, o czym świadczą chociażby decyzje PINB z 7 kwietnia 2005 r. oraz 31 października 2006 r. zakazujące użytkowania budynku. Za okoliczność bez znaczenia uznała niewykonanie w terminie remontu budynku.
Skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji dokonano niedopuszczalnej wykładni pojęcia "względów technicznych". Zarzuciła organowi, że zamiast ocenić to pojęcie w kontekście przyczyny, która powoduje, że w danym roku podatkowym przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej, zastosował niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą i zaczął oceniać okoliczności, które mogły powodować te "względy techniczne". Zarzuciła również, przywołując art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, że organ pobieżnie ocenił przyczyny, które spowodowały, iż nie wykonała nałożonego na nią obowiązku przeprowadzenia prac budowlanych, kwalifikując "względy finansowe" jako okoliczność determinowaną wolą podatnika.
Wyrokiem z 26 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Spółki. Powołując się na orzecznictwo NSA, zaakceptował stanowisko organu, zgodnie którym podstawę do wyłączenia z opodatkowania podwyższoną stawką stanowić mogą jedynie względy techniczne, które należy rozumieć jako trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu budynku do prowadzenia działalności gospodarczej. Przy czym przyczyna techniczna musi być przyczyną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, powodującą zerwanie związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zwrócił uwagę, że to, iż postępowania przed organami nadzoru budowlanego były każdorazowo inicjowane na wniosek skarżącej, nie usunęła stwierdzonych przez organy nieprawidłowości przez rozbiórkę budynku oraz cząstkowo dokonywała jego remontu, świadczy o tym, że z tym budynkiem skarżąca spółka wiąże plany realizacji przedsięwzięć w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym, zdaniem Sądu, organ zasadnie przyjął, że nie jest możliwe uznanie, aby budynek nie mógł być wykorzystywany do działalności gospodarczej, tym bardziej, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek.
WSA uznał, że organ właściwie przeprowadził postępowanie podatkowe wyprowadzając prawidłowy wniosek, iż skarżąca z własnej woli, a nie z obiektywnych przyczyn technicznych, nie korzysta z budynku. Za niezasadny uznał zarzut, że organ dokonał oceny okoliczności mogących powodować zaistnienie "względów technicznych", a nie ocenił ich wpływu na przydatność budynku oraz, że zakwalifikował niedokonanie remontów z przyczyn finansowych jako wynikających ze złej woli podatnika. Podkreślił, że podatnik, który kupuje nieruchomość w ramach prowadzonej działalności w złym stanie technicznym i mimo nakazów organów administracji nie dokonuje koniecznych remontów, winien liczyć się z podjętym ryzykiem gospodarczym, iż dla celów podatkowych ustalenia jego priorytetów w prowadzonej przez siebie działalności (czy dokona remontu, czy nie, czy sprzeda nieruchomość) nie są obiektywnymi okolicznościami wpływającymi na usunięcie nieprawidłowości technicznych nieruchomości. Dlatego też za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do powoływanych przez skarżącą decyzji organów nadzoru budowlanego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że choć należą one do środków dowodowych, to nie są jedynie właściwymi, ponieważ w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe, tym bardziej jawi się jako prawidłowe w sytuacji, gdy decyzja organu nadzoru budowlanego zakazująca użytkowania budynku została wydana w 2005 r., a rok później na zlecenie skarżącej została wydana opinia inż. M. N., w której stwierdzono, że budynek jest w stanie dobrym i nie zagraża zdrowiu i życiu użytkowników.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku Spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach oraz zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrokowi zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że decyzje organów podatkowych nie zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów Ordynacji podatkowej, polegającym na błędnej ocenie materiału dowodowego, dokonanej z wyraźnym przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, a przez to błędne uznanie, że budynek należący do skarżącej mógł być w 2006 r. wykorzystywany do działalności gospodarczej; niewykorzystywanie budynku do działalności gospodarczej w 2006 r. było podyktowane wolą podatnika, a nie względami technicznymi; skarżąca prowadzi działalność w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w sytuacji wydania i obowiązywania decyzji organu nadzoru budowlanego zakazującej użytkowania budynku z uwagi na jego zły stan techniczny, pojęcie "względów technicznych" użyte w tym przepisie, należy oceniać także w kontekście późniejszych zdarzeń, polegających na nieprzeprowadzeniu przez skarżącą w wyznaczonym terminie prac remontowo -budowlanych spornego budynku.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej stwierdził, że wywody organów - zaaprobowane przez Sąd - jakoby z własnej woli, a nie z obiektywnych przyczyn technicznych, nie korzystał z budynku, mogą być formułowane wyłącznie do okresu po upływie terminu przewidzianego w decyzji o zakazie użytkowania budynku, tj. po 30 czerwca 2007 r. W 2006 r. sporny budynek nie mógł być bowiem wykorzystywany do działalności gospodarczej, gdyż był wyłączony z użytkowania ostateczną decyzją administracyjną organu nadzoru budowlanego. Stwierdził, że nawet gdyby posiadał wystarczające środki finansowe, to prace budowlane wymagały określonego czasu na ich przeprowadzenie, a który został przecież wyznaczony w decyzjach nadzoru budowlanego. W 2006 r. jedyną i wyłączną przyczyną nieużytkowania budynku był jego bardzo zły stan techniczny.
Za nieuprawnione Spółka uznała stwierdzenie Sądu, że prowadzi działalność w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, gdyż nigdy nie sprzedała żadnej nieruchomości i nie prowadzi działalności w tym zakresie, a organy jedynie przykładowo wskazały, że istniała taka możliwość, bo przedmiot działalności skarżącej obejmował m. in. tę grupę, niejako na wszelki wypadek.
W zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, skarżąca oceniła, że w sprawie dokonano błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ przesłanka "względów technicznych" powinna być interpretowana zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu. Powołując się na wyrok NSA wydany w sprawie II FSK 301/05, stwierdziła że nie ulega wątpliwości, iż brak możliwości wykorzystania budynku do działalności gospodarczej spowodowany był przyczynami technicznymi – bardzo złym stanem technicznym budynku, który doprowadził do zakazu jego użytkowania. Zarzuciła Sądowi, że pojęcie "względów technicznych" ocenił w kontekście okoliczności nieprzeprowadzenia prac remontowych w terminie, który przypadał w następnym okresie podatkowym.
Zdaniem skarżącej, bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność nieprzeprowadzenia prac remontowych w terminie wskazanym w decyzji zakazującej użytkowania budynku i w żaden sposób nie może wpływać na obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, gdyż nie wynika to z przepisów u.p.o.l. Poza tym, jedynym kryterium wpływającym na obowiązek podatkowy lub jego brak jest kryterium stanu technicznego, który uniemożliwia wykorzystywanie budynku do prowadzenia działalności gospodarczej w danym okresie podatkowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej – treścią wskazanych w niej podstaw kasacyjnych, jak i zawartych wniosków, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, a mianowicie zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz zarzucie naruszenia prawa materialnego. W przypadku takiego określenia podstaw kasacyjnych w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny powinien rozpatrzyć zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane wówczas, gdy będący podstawą zaskarżonego wyroku stan faktyczny sprawy został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Jednakże biorąc pod uwagę uzasadnienie skargi kasacyjnej, jak i uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., na którego naruszenie powołuje się Spółka w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co oznacza pojęcie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej określa art. 1a ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy. Według tego przepisu są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Wskazane w powołanym wyżej przepisie "względy techniczne" stanowią istotę sporu między Spółką a organami podatkowymi, gdyż przyjęcie, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze "względów technicznych" uprawnia do odstąpienia od zastosowania stawek podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z cyt. wyżej przepisu art. 1a pkt 3 wynika, że sam fakt posiadania gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą skutkuje tym, iż te przedmioty opodatkowania związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeżeli przedsiębiorca nie wykorzystuje do działalności gospodarczej posiadanych przez siebie gruntów, budowli lub budynków to przedmioty te nadal pozostają związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem to czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie i w danym czasie rzeczywiście prowadzona nie przesądza o związaniu tego obiektu z działalnością gospodarczą. Przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę posiadanej przez siebie nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie uzasadnia odstąpienia od stosowania przy wymiarze podatku od tej nieruchomości stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Wyjątek zachodzi wówczas, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie jest i nie może być" oznacza, że przeszkody uniemożliwiające wykorzystywanie obiektów muszą mieć charakter trwały, a nie tylko istnieć w danym momencie. Co więcej, przeszkody te muszą być spowodowane "względami technicznymi".
W ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak definicji "względów technicznych", a zawierające to pojęcie przepis, jako wyjątek od zasady, powinien być interpretowany ściśle. Określenie "względy techniczne" jest określeniem nieostrym, co do którego wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne. Wprowadzając to pojęcie ustawodawca dążył do zmniejszenia obciążeń podatkowych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Dlatego też względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i z podejmowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzji o remontach, modernizacjach, adaptacjach. W wyroku z 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Natomiast w wyroku z 22 czerwca 2007 r. wydanym w sprawie II FSK 773/06 (publ. CBOSA), stwierdził że do względów uniemożliwiających wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie można zaliczyć przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych.
Zasadnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, podzielając pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że "względy techniczne" muszą być względami obiektywnymi – niezależnymi od woli podatnika. W kontekście powyższych rozważań nie można podzielić zarzutów autora kasacji, że Sąd ten błędnie uznał, iż budynek należący do skarżącej mógł być w 2006 r. wykorzystywany do działalności gospodarczej, jego niewykorzystywanie w tym roku było podyktowane wolą podatnika, a nie względami technicznymi oraz że Spółka prowadzi działalność w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek. Decyzją z 7 kwietnia 2005 r. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w spornym budynku przez jego remont, jednocześnie zakazując jego użytkowania do czasu usunięcia tych nieprawidłowości, tj. do 31 października 2006 r. Określony w tej decyzji zakaz użytkowania budynku dotyczył 2006 r., a więc roku podatkowego. Podkreślenia wymaga (co również uczynił WSA), że z wnioskiem o wyłączenie z użytkowania ww. budynku wystąpiła Spółka, podobnie jak z późniejszym wnioskiem o zmianę decyzji w części dotyczącej daty usunięcia nieprawidłowości, tj. do 30 czerwca 2007 r., jednakże do nakazanego remontu ani rozbiórki budynku nie przystąpiła. Słusznie również zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji na znajdujący się w aktach administracyjnych opis techniczny budynku z sierpnia 2006 r., w którym mgr inż. budownictwa M. N. stwierdził, że całość konstrukcji budynku jest w stanie dobrym, a sporny jest stopień zniszczenia wewnętrznych elementów wykończeniowych, instalacji, posadzek, okien, drzwi, pokrycia dachowego i obróbek blacharskich, przy czym obiekt nie zagraża zdrowiu i życiu użytkowników. Należy podkreślić, że w opinii z marca 2005 r. ten sam uprawniony M. N. stwierdził, iż przebywanie w budynku może powodować zagrożenie życia i zdrowia użytkowników, a stan techniczny elementów wykończeniowych i konstrukcyjnych jest zły. Tę opinię Spółka przedłożyła wraz z wnioskiem do PINB. Skoro w 2006 r. budynek miał w dobrym stanie konstrukcję i aby go użytkować wymagał remontu, choćby szerokiego, występujących w nim zniszczeń nie można było uznać za względy techniczne powodujące, że budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Fakt, że Spółka w 2006 r. nie wykorzystywała budynku z uwagi na - jak określiła w skardze kasacyjnej - jego bardzo zły stan techniczny (wbrew zapisom opinii z 2006r.) nie jest tożsamy ze względami technicznymi uniemożliwiającymi obiektywne - w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - z niego korzystanie. Prawidłowo okoliczność tę, podzielając pogląd organu odwoławczego, stwierdził WSA (przytaczając także zasadnie wyrok NSA z 20 marca 2009 r. II FSK 1888/07) w stosunku do roku 2006, ponieważ tego roku dotyczyła pierwsza decyzja PINB nakazująca remont, jak i w tym roku dokonano ww. opisu technicznego budynku. Nie można podzielić poglądu Spółki, że dopiero po upływie okresu wyznaczonego na remont budynku można byłoby mówić, że niemożność wykorzystywania budynku determinuje wola podatnika. Stanowisko to jest sprzeczne z wykładnią powołanego wyżej przepisu, że prowadzenie remontu nie pozbawia budynku związku z działalnością gospodarczą, podobnie jak przyczyny ekonomiczne czy finansowe leżące po stronie podatnika (np. brak środków na ten remont).
Chybione są również argumenty Spółki, że WSA błędnie przyjął, iż prowadzi ona działalność w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, chociaż takiej działalności faktycznie nie prowadzi. Skoro wpisany w KRS przedmiot jej działalności obejmuje tę grupę czynności, to oznacza że ma możliwość prowadzenia takiej działalności i będącą w jej posiadaniu nieruchomość do takiej właśnie działalności może wykorzystywać.
W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skarżącej błędnego uznania przez WSA, że decyzje organów podatkowych nie zostały wydane z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W art. 122 Ordynacji podatkowej została uregulowana jedna z podstawowych zasad postępowania podatkowego – zasada prawdy obiektywnej. Zobowiązuje ona organ podatkowy do dokładnego ustalenia stanu faktycznego przez podjęcie w tym celu wszelkich niezbędnych działań oraz do załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasadę tę konkretyzuje przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakazujący organowi podatkowemu zebranie i rozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie doszło również do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej, która sprowadza się do wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Organy podatkowe prawidłowo zebrały i wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy, dokonując jego swobodnej oceny, a ich stanowisko słusznie zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że niewykorzystywanie spornego budynku do działalności gospodarczej determinowane było w kontrolowanym roku wolą podatnika a nie względami technicznymi. Odmienne stanowisko Spółki w tym zakresie nie znajduje pokrycia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został przez organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji oceniony prawidłowo.
W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, kwestii wystąpienia "względów technicznych" odnośnie spornego budynku Sąd nie ocenił w kontekście późniejszych (występujących po 2006 r.) zdarzeń. Przedłużenie terminu do zakończenia remontu budynku z 10 października 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. nie ma znaczenia w sprawie, albowiem - jak wspomniano już wyżej - prowadzenie remontu bądź podjęcie przez przedsiębiorcę decyzji o jego zaniechaniu zależne jest od woli podatnika i tym samym nie stanowi obiektywnej przesłanki jaką są względy techniczne uniemożliwiające wykorzystywanie budynku w prowadzonej działalności gospodarczej.
Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło