II GSK 39/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-19
Skład orzekający: Janusz Zajda, Małgorzata Korycińska, Henryk Wach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wadę partii produktu rolno-spożywczego i określająca stopień pogorszenia jakości może zostać uznana za wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości organu, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Sąd uznał, że organ był właściwy do przeprowadzenia kontroli i wydania decyzji, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o właściwości organu, rażącego naruszenia prawa lub wadliwości postępowania nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym ani w przepisach prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 2006 r., która stwierdziła wadę partii produktu "Masło Extra" i określiła stopień pogorszenia jakości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o właściwości organu, twierdząc, że organ nie był uprawniony do kontroli w handlu detalicznym. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 kwietnia 2012 r.; sygn. akt VI SA/Wa 345/12 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2011 r.; nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. J. o na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 345/12 oddalił skargę P. J. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie jakości produktu.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia z dnia 24 lutego 2011 r. P. J. złożył do Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], którą to decyzją, z uwagi na zawartość tłuszczu niemlecznego stwierdzono wadę partii 420 kg produktu o nazwie "Masło Extra" wyprodukowanego w Firmie Handlowo - Usługowej "M.", ul. [...], [...] W., oznaczenie partii: [...], oraz ustalono stopień pogorszenia jakości produktu na 52 %.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji zastały naruszone przepisy art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, ze zm.; dalej: ustawa o cenach) oraz art. 17 ust. 3 ustawy z 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.; dalej: ustawa o jakości), ponieważ przedmiotowa decyzja została wydana po przeprowadzeniu kontroli przez [...] Wojewódzkiego Inspektora JHARS w P. Sp. z o.o. w G., [...], [...]. Zdaniem skarżącego skontrolowany podmiot był detalistą, a organy nie sprawują nadzoru nad jakością handlową w handlu detalicznym, gdyż taką kontrole sprawuje Inspekcja Handlowa. Z tego względu w ocenie strony zaszła przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.)
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że jako podstawa prawna przedmiotowej decyzji został wskazany art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. Stosownie do treści tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zdaniem organu pomimo, że decyzja zawiera stwierdzenie "ustalić stopień pogorszenia jakości na poziomie 52 %", to nie było wątpliwości, iż było to ustalenie stopnia wad przedmiotowego produktu na poziomie 52 %.
Pismem z 3 października 2011 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym wskazał na argumenty jak we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu z 14 września 2011 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 5 § 2 pkt 4, art. 127 § 3, art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż nie doszło do naruszenia § 4 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 7 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. Nr 59, poz. 526 ze zm.; dalej: rozporządzenie MRiRW z 7 marca 2003 r.), bowiem jak wynikało z protokołu z pobrania próbek nr [...], przygotowane zostały dwie próbki: 1 szt. próbki do badań laboratoryjnych i 1 szt. wtórnika, którą pozostawiono w jednostce kontrolowanej. Ponadto przedsiębiorca otrzymał sprawozdanie z badań laboratoryjnych i nie kwestionował ich wyników na etapie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z naruszeniem art. 11 ust. 4 ustawy o cenach oraz art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, organ zaznaczył, że przedmiotowa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r., została wydana po kontroli w Firmie Handlowo-Usługowej "M." [...] i adresatem decyzji był również producent. Jako podstawa prawna ww. decyzji został wskazany art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W ocenie organu decyzja zawierała prawidłową podstawę prawną, a przez jej wydanie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Nadto decyzja została wydana po stwierdzeniu wad produktu i przeprowadzeniu kontroli u producenta, tak jak stanowił art. 11 ust. 4 ustawy o cenach. W tej sytuacji brak było podstaw do stwierdzenia, że zostały naruszone przepisy dotyczące właściwości organu.
Organ wskazał, że w sprawie przeprowadzone były dwie kontrole. Pierwsza w dniu 18 stycznia 2006 r. w magazynie wyrobów P. Sp. z o.o., a druga w dniach: 6, 7, 8, 9, 13, 15, 17 marca 2006 r. w Firmie Handlowo-Usługowej M. Przedmiotem obu kontroli była jakość wyrobów produkowanych przez firmę skarżącego. Organ podkreślił, że próbki przedmiotowego artykułu pobrane były w magazynie wyrobów. Przytaczając definicję "handlu detalicznego", o której mowa w art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WE L 02.31.1, z ze zm.; Dz. U. UE-sp. 15-6-463, z późn. zm.) organ stwierdził, iż poza zakresem tej definicji znajdują się magazyny w supermarketach. W konsekwencji organ uznał, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę skarżącego wskazał, że przedmiotem skargi była decyzja wydana wskutek złożenia przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno -Spożywczych z dnia [...] marca 2006 r. Podkreślono, iż postępowanie prowadzone w tym przedmiocie, tj. na podstawie art. 156 k.p.a. jest jednym z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania i nie może być utożsamiane pod względem zakresu kontroli z postępowaniem odwoławczym realizującym zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o stwierdzenie nieważności skarżący odwołał się do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uważając, iż doszło do rażącego naruszenia prawa art. 11 ust. 4 ustawy o cenach i art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, bo kontrolowany P. sp. z o.o. był detalistą, a organy Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie sprawują kontroli nad jakością handlową w handlu detalicznym. Z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2011 r. wynikało, iż decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została, zdaniem skarżącego, wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bo organ nie był właściwy do przeprowadzenia kontroli w P. sp. z o.o. Z treści podniesionych zarzutów wynikało również, że skarżący dopatrywał się wadliwości decyzji także w naruszeniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ decyzja została wydana wobec dwóch adresatów producenta i detalisty w sytuacji, gdy jeden z nich tj. P. sp. z o.o. nie mógł być jej adresatem.
W ocenie Sądu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w szczególności zaś stanowisko organów przedstawione w uzasadnieniu decyzji, w tym przedstawiony prawidłowo ustalony stan faktyczny wskazywał, iż organy w kwestionowanych rozstrzygnięciach uwzględniły obowiązujący w dacie decyzji stan prawny zasadnie przy zastosowaniu jego właściwej wykładni jak i art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a. uznając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. Bezsporna w sprawie była okoliczność, iż decyzja została wydana po kontroli w firmie skarżącego, do której organ był uprawniony i do jego właściwości należało podjęcie decyzji. Kwestia, czy organ był również uprawniony do przeprowadzenia kontroli w P. sp. z o.o., było zagadnieniem odrębnym pozostającym, w zaistniałym stanie rzeczy, bez związku z właściwością organu w zakresie wydania przedmiotowej decyzji. Zarzucany przez stronę brak właściwości organu nie znajdował zatem potwierdzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że zasadnie organ uznał, iż w świetle art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności magazyny w supermarkecie (a kontrola została przeprowadzona w magazynie P. sp. z o.o.) pozostają poza zakresem zawartej w tym przepisie definicji "handlu detalicznego" i nie podlegają wyłączeniu spod kontroli organów.
Reasumując Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanką stwierdzenia nieważności jest skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Niekwestionowaną przez stronę była okoliczność, iż z racji przeprowadzonej u skarżącej kontroli była ona stroną postępowania i w konsekwencji adresatem decyzji, zaś z treści decyzji nie wynikało, iż adresatem był również P. Zarzut w tym zakresie nie mógł zatem stanowić podstawy do przypisania wadliwości zaskarżonej decyzji.
P. J. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zarzucając:
I. naruszenie prawa materialnego tj.:
1) art. 3 ust. 7 Rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z. dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż poza zakresem definicji handlu detalicznego znajdują się magazyny w supermarketach;
2) art. 17 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o jakości w zw. z art. 3 pkt. 8 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy wystąpiły ku temu przesłanki oraz błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia prawnego fakt czy Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych jest organem uprawnionym do kontroli jakości artykułów rolno - spożywczych w handlu detalicznym;
3) art. 11 ust. 4 oraz art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 05 lipca 2001 r. o cenach w związku z art. 46 a pkt. 1 ustawy o jakości w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o inspekcji handlowej (Dz. U. z 2001 r., Nr 4, poz. 25 ze zm.) w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organem nadzoru nad jakością handlową artykułów rolno - spożywczych w obrocie detalicznym jest Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych.
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.
1) art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości w zw. z: art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 ust. 1 pkt. b) ew. c) p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a). mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez akceptację ich niezastosowania przez organy I i II instancji w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki i w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności decyzji organu wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z: art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 ust. 1 pkt b) ew. c) p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez akceptację ich niezastosowania przez organy I i II instancji w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki oraz jego błędną wykładnię polegającą na akceptacji błędnego rozstrzygnięcia organu I instancji polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji wydania decyzji wobec dwóch adresatów (producenta i detalisty), w wypadku gdy jeden z nich – P. Sp. z o.o. nie może być jej adresatem, jako podmiot nie podlegający kognicji ani kontroli Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B., nie ziściła się przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji;
3) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w związku z: art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 ust. 1 pkt b) ew. c) p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez akceptację ich niezastosowania przez organy I i II instancji w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki, a zaskarżona decyzja obarczona jest licznymi rażącymi wadami prawnymi wskazanymi w pkt. powyżej oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przesłanką jego zastosowania jest ocena dołożenia należytej staranności w stosunkach handlowych;
4) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ew. lit. c) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez akceptację uchybień proceduralnych organów I i II instancji polegającą na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, zaniechaniu przez organy administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, arbitralne potraktowanie przez organy przedmiotowej sprawy bez rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna P. J. opiera się na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a.
Za podstawę wyroku z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 345/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zgodnie z którymi, brak było przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z 27 marca 2006 r. ustalającej stopień pogorszenia jakości produktu na 52%.
Zarzucając naruszenie prawa procesowego autor skargi kasacyjnej winien wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd I instancji oraz podać, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesione przez skarżącego zarzuty procesowe sprowadzają się w istocie do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego, co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia za prawidłowe ustaleń dokonanych podczas postępowania administracyjnego.
Nie jest trafny podniesiony w pkt 1) w ramach niewskazanej wprost podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w związku z art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 ust. 1 pkt b) ewentualnie c) p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. poprzez akceptację ich niezastosowania. Według art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Ma on zastosowanie tylko gdy Sąd uwzględnia skargę a taka sytuacja nie występuje w sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia "art. 145 § 1 ust. 1 pkt b) ewentualnie c) p.p.s.a." autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym polegało ich naruszenie i jaki miało potencjalny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie naruszył również art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., ponieważ sprawując wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonał jej pod względem zgodności z prawem.
W pkt 2) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w powiązaniu z przepisami wskazanymi już w pkt 1) poprzez akceptację niezastosowania tego przepisu przez organy administracji publicznej w sytuacji, kiedy decyzję z [...] marca 2006 r. wydano wobec dwóch adresatów (producenta i detalisty), a P. Sp. z o.o. nie podlegał kontroli Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie naruszył wskazanych przepisów prawa, ponieważ sprawując wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonał jej pod względem zgodności z prawem. Skoro decyzja będąca przedmiotem stwierdzenia nieważności została skierowana do P. J. będącego stroną w sprawie, to nie zachodziła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Jeśli nawet przyjąć, że jej adresatem była również P. Sp. z o.o., to nie oznacza jeszcze, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust. 1, bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Taki sam obowiązek ciąży na sprzedawcy towaru. Organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z tej regulacji prawnej jednoznacznie wynika, że pomimo nie oznaczenia wprost strony decyzję z [...] marca 2006 r. doręczono jedynej stronie postępowania – przedsiębiorcy będącemu producentem, decyzja została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie.
W pkt 3) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z przepisami wskazanymi już w pkt 1) poprzez akceptację niezastosowania tego przepisu przez organy administracji publicznej. W ramach tego zarzutu autor skargi kasacyjnej podniósł również naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach poprzez ich błędną wykładnię. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie naruszył wskazanych przepisów prawa, ponieważ sprawując wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonał jej pod względem zgodności z prawem. Autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, jakich naruszeń prawa nie wskazanych w skardze nie dostrzegł Sąd I instancji badając legalność decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2006 r., a to w sytuacji kiedy w skardze zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., do którego to zasadniczego zarzutu Sąd I instancji odniósł się szczegółowo. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów lecz jedynie kontroluje, czy organ administracji prawidłowo zrozumiał treść przepisu i czy prawidłowo dokonał subsumcji. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o cenach poprzez ich błędną wykładnię nie może być skutecznie podnoszony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W pkt 4) skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., art. 145 § 1 ust. 1 pkt b) ewentualnie c) p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. poprzez akceptację błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. dokonał kontroli działalności administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na ostateczną decyzję administracyjną wydaną w trybie nadzwyczajnym, którą oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. Takie rozstrzygnięcie oznacza, że Sąd I instancji nie stwierdził istnienia przesłanek: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził ponadto, że nie zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji dokonując kontroli działalności administracji publicznej sprawował tę kontrolę jedynie pod względem zgodności z prawem decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym. Inaczej mówiąc, Sąd badał jedynie to czy w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. zawartych w art. 156 do art. 159 nie naruszono przepisów tego postępowania oraz to, czy prawidłowe było ustalenie dokonane w tym postępowaniu, że decyzja ostateczna nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również brak było innych przesłanek stwierdzenia nieważności. Podnosząc omawiany zarzut skarżacy w istocie kwestionuje stanowisko Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja ostateczna - w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z [...] marca 2006 r. nie narusza przepisów prawa procesowego, co do dokładnego ustalenia przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w postępowaniu nadzwyczajnym, że w postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono przedsiębiorcę będącego producentem, który miał obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia. Ponadto prawidłowo ustalono w wyniku przeprowadzonej kontroli, że pomimo wad towaru brak było odpowiedniej obniżki ceny. Sąd I instancji przyjął również, że Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych prawidłowo ocenił, że zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego dokonując uprzednio ich prawidłowej wykładni. Inaczej mówiąc według Sądu I instancji, organ odwoławczy w postępowaniu nadzwyczajnym prawidłowo ustalił, że skoro decyzja z [...] marca 2006 r. nie narusza prawa materialnego w żadnym stopniu, a pierwszym jest ten wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to nie można stwierdzić naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – rażącego.
W ramach nie powołanej wprost podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię przepisów prawa materialnego wskazanych w pkt 1), 2) i 3). Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w jej uzasadnieniu prawnym z przytoczeniem przepisów prawa. Jako podstawę prawną decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a., art. 156 § 1 k.p.a., art. 157 § 1 k.p.a., art. 158 § 1 k.p.a. W ramach omawianej podstawy kasacyjnej skarżący nie wskazał żadnego, jako naruszonego w postępowaniu nadzwyczajnym przepisu k.p.a. powołanego w podstawie prawnej decyzji ostatecznej. Według art. 158 § 1 k.p.a., rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. W postępowaniu nadzwyczajnym nie zastosowano art. 156 § 1 k.p.a. wobec ustalenia, że brak jest jakiejkolwiek przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] marca 2006 r.
Według art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można również oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Skuteczną podstawą zarzutu kasacyjnego opartego na niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego może być również naruszenie przepisów prawa, które miał zastosować w sprawie organ administracji publicznej. Niewłaściwe zastosowanie jest nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę na decyzję ostateczną stwierdził brak przesłanki - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Inaczej mówiąc, Sąd I instancji uznał, że organ administracji publicznej nie naruszył prawa materialnego – w tym wypadku art. 156 § 1 pkt 1) do 7) k.p.a. poprzez nie zastosowanie na etapie subsumcji żadnego z tych przepisów do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, sprawie toczącej się w trybie nadzwyczajnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. akceptując, między innymi nie stwierdzenie przez organ administracji publicznej przesłanki wydania decyzji ostatecznej z rażącym naruszeniem prawa nie dokonywał wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze kasacyjnej, przepisów które nie miały zastosowania w postępowaniu nadzwyczajnym. Spośród przepisów wskazanych przez skarżącego w skardze kasacyjnej, w podstawie prawnej decyzji ostatecznej z 27 marca 2006 r. podano jedynie art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, ponadto art. 21 ustawy o jakości handlowej produktów rolno - spożywczych oraz art. 104 § 1 k.p.a. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa. Przypadki gdy decyzja wydana jest z rażącym naruszeniem prawa mają miejsce wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przepis jest jasny i precyzyjny. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takim wypadku zachodzą skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, ponieważ nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności skutków, które pozostają w oczywistej i jawnej sprzeczności z wzorcem wynikającym z ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło