II GZ 218/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. R. E. C. i H. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 827/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi F. R. E. C. i H. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu miasta postanawia: oddalić zażalenie. F. R. E. C. i H. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu Miasta G. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w G. postanowieniem z 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 827/13, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu I instancji z okoliczności sprawy nie wynika, że strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie z [...] czerwca 2013 r., z którego wynika, że strona zapoznała się z siedzibie SKO z aktami sprawy, "nie wnosi żadnych uwag i zastrzeżeń co do zgromadzonego materiału do dowodowego, wnosi o jego uzupełnienie poprzez przesłuchanie świadków, wizję lokalną i całość dokumentacji". Możliwość zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym jest uprawnieniem strony przysługującym, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nawet po zakończeniu postępowania. Sam fakt zapoznania się aktami sprawy, czy wniosek o uzupełnienie zgromadzonego materiału, w ostatnim dniu do wniesienia skargi nie stanowi w żaden sposób przesłanki przywrócenia terminu do jej wniesienia. Skoro strona mogła stawić się w organie odwoławczym, to nie sposób uznać, iż nie była w stanie sporządzić i złożyć (nadać) skargi do Sądu. O takiej to możliwości została prawidłowo pouczona w decyzji. Za okoliczność przemawiającą o braku winy w uchybieniu terminu WSA również nie uznał też "okoliczności, że koniec roku szkolnego jest dla członków stowarzyszenia znacznym obciążeniem czasowym, a Stowarzyszenie nie posiada etatowych pracowników". Zażalenie na wskazane postanowienie złożyła strona skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz przyznanie kosztów postępowania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy uchybienie terminu było niezawinione, a skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o wniesienia skargi. Poza tym zarzucono niepełne rozpoznanie sprawy poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących zachowania przez skarżącego warunków formalnych pisma – wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostało łącznie 5 przesłanek: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; jednocześnie z wnioskiem dopełniona została czynność, dla której określony był termin; uchybienie terminu wywoła ujemne dla strony skutki. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. WSA prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu nie przemawia brak wiedzy o trybie zaskarżenia decyzji. Skoro bowiem strona w zaskarżonej decyzji została prawidłowo pouczona o procedurze wniesienia skargi, to niezastosowanie się do tych wskazań nie może przemawiać za przywróceniem terminu do jej wniesienia. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że skarżący na etapie wnoszenia skargi do WSA nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.