IV SA/Gl 1172/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę. Decyzją z dnia z dnia [...] nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. odmówił nakazania umieszczenia K. T. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o jakiej mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż wedle ustaleń dotyczących oceny ryzyka zawodowego związanego z pracą na tym stanowisku, dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym, do obowiązków pracownika należy obsługa automatycznych linii formierskich będących na wyposażeniu Wydziału Formierni, a ponadto nadzór nad automatycznym cyklem pracy linii formierskich, w tym obchody linii, kontrola na monitorach komputerów sterujących pracą poszczególnych linii, parametrów ich pracy itp., wymiana płyt modelowych na obsługiwanych liniach formierskich, usuwanie usterek zaistniałych w czasie prowadzonego cyklu produkcyjnego, przeprowadzenie konserwacji i regulacji obsługiwanych linii w czasie ich postoju lub ruchu, doraźna obsługa elektrowyciągu, doraźna obsługa wózków widłowych silnikowych elektrycznych i spalinowych, wykonywanie ręcznych prac transportowych (dostarczanie filtrów na stanowiska montażu form, załadunek gotowej masy formierskiej przy użyciu łopaty - czynność porządkowa), wprowadzanie danych produkcyjnych do systemu komputerowego oraz prowadzenie w wersji papierowej ewidencji produkcyjnej i wykonywanych konserwacji, sprawowanie nadzoru nad procesem technologicznym i podległymi pracownikami (tylko w przypadku brygadzistów), wykonywanie innych prac według potrzeb. Pracownik ma poza tym kontakt z substancjami chemicznymi podczas przelewania z beczek do zbiorników natryskowych znajdujących się na liniach formierskich. Substancje te to ZIPSLIP (środek do oddzielania form) i CARBOHEM (środek do pokrywania form). Praca wykonywana jest w pozycji stojącej i w ruchu, a w trakcie sporządzania dokumentacji również w pozycji siedzącej. Ponadto, praca wykonywana jest w warunkach mikroklimatu gorącego. Zgodnie z oceną ryzyka zawodowego rozkład poszczególnych czynności jest następujący: prace o charakterze biurowym (przekazywanie zmian, prowadzenie dokumentacji itp.), w tym z użyciem komputera - 60 minut w ciągu nad pracą obsługiwanych linii formierskich - 360 minut w ciągu zmiany, wymiana płyt modelowych - 30 minut w ciągu zmiany, prace transportowe, w tym z użyciem sprzętu pomocniczego, tj. wózków widłowych z napędem silnikowym lub wózka ręcznego hydraulicznego -15 minut w ciągu zmiany, przerwy socjalne - 15 minut w ciągu zmiany. Zidentyfikowano także obciążenia statyczne wynikające z wymuszonej pozycji ciała przy wykonywaniu czynności związanych z wymianą płyt modelowych oraz przy pracach transportowych, w tym z użyciem sprzętu pomocniczego. Na stanowisku pracy występuje przekroczenie wartości dopuszczalnej zapylenia (pył całkowity) 1,88 NDS. Praca wykonywana jest przeważnie w pozycji stojącej i w ruchu w mikroklimacie gorącym. W trakcie tych prac wykorzystywane są następujące maszyny i urządzenia: formierskie linie automatyczne, wózki widłowe z napędem silnikowym (elektryczne i spalinowe), elektrowciągi sterowane z poziomu roboczego, komputer z monitorem ekranowym, komputery sterujące automatycznymi liniami formierskimi, ręczne narzędzia ślusarskie, wózek ręczny hydrauliczny - uchylny. W uzasadnieniu decyzji wskazano ponadto, w oparciu o wyjaśnienia K. T. złożone w dniu [...] iż wykonuje on także inne czynności w ramach pracy na zajmowanym stanowisku, a nie objęte oceną ryzyka zawodowego tj. prace polegające na: wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków z form odlewniczych, odbijaniu tzw. zalewek tj. wypływów zestalonego gorącego metalu poza obręb przestrzeni formy. W przypadkach wystąpienia awarii wykonywane są również czynności związane z ręcznym załadunkiem masy formierskiej, która uległa wysypaniu. Tych wyjaśnień pracodawca nie zakwestionował. Nie stwierdzono by prace wykonywane przez K. T. były związane z produkcją masy formierskiej, lub były wykonywane bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych lub transportem naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym metalem. Porównując czynności wykonywane przez K. T. w ramach pracy na stanowisku operatora linii formierskich z wykazami stanowiącymi załącznik nr 1 i 2 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych stwierdzono, że nie wykonuje on żadnych prac tam wymienionych. Wobec powyższego, w ocenie Inspektora Pracy, brak było podstaw do zaliczenia prac wykonywanych przez K. T. na stanowisku operatora linii formierskich do prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony zarzuca naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: 1/ art. 7 i 77 k.p.a. ze względu na pobieżne zebranie materiału dowodowego i nie ustalenie zakresu rzeczywiście wykonywanych prac przez stronę 2/ art. 80 k.p.a. poprzez: - uznanie, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy odwołujący nie udowodnił, iż spełnia wymogi określone w załączniku 1 pkt 15 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji polegającą na uznaniu przez organ w ustaleniach faktycznych, iż odwołujący wykonuje prace w przekroczonych warunkach dopuszczalności zapylenia, w pozycji stojącej, w ruchu w mikroklimacie gorącym, w systemie trójzmianowym, ma kontakt z substancjami chemicznymi, oraz iż praca ta polega również m.in. na wykonywaniu czynności z ręcznym załadunkiem masy formierskiej, wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków z form odlewniczych, odbijaniu tzw. "zalewek", a dalszej części podnosi, iż nie stwierdza aby prace wykonywane przez K. T. były związane z produkcją masy, przy wykonywaniu bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych czy transportowaniu naczyń odlewniczych, 3/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie i nie wyjaśnienie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, co powoduje brak możliwości faktycznego zaznajomienia się z motywami. Którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję. Ponadto wskazuje na naruszenie prawa materialnego, a to art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż okoliczności i twierdzenia podniesione przez odwołującego w pismach procesowych, dokumentach załączonych do akt przedmiotowej sprawy, jak również inne materiały zgromadzone na etapie postępowania wyjaśniającego nie uzasadniają umieszczenia pracownika K. T. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Po rozpoznaniu odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania, ustalenia poczynione w trakcie postępowania wyjaśniającego, stanowisko organu pierwszej instancji oraz zarzuty podnoszone w odwołaniu. Następnie przywołano postanowienia art. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, określające warunki zakwalifikowania do prac w szczególnych warunkach (ust. 1 w zw. z ust. 2) i do prac o szczególnym charakterze (ust.3). Ze względu na to, że strona wyraźnie nie wskazuje rodzaju prac do którego należy zaliczyć pracę przez nią wykonywaną, zdaniem organu odwoławczego chodzi o prace w szczególnych warunkach wymienione w punkcie 4 załącznika nr 1 do wyżej wymienionej ustawy -"Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy)", lub też w pkt. 15 załącznika tegoż załącznika - "Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie". W odwołaniu pełnomocnik strony, jak zauważa organ odwoławczy, kwestionuje niezaliczenie prac wykonywanych przez pracownika do prac wymienionych w pkt.15 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych Jak wynika z art. 3 ust.1 i 2 ustawy o emeryturach pomostowych, do uznania pracy za wykonywanej w szczególnych warunkach powinny zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: 1/ musi to być praca prace związana z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Czynniki ryzyka, o którym mowa, są związane z określonymi rodzajami prac wymienionymi w ust. 2 art. 3 ustawy) , 2/ praca ta powinna znaleźć się w wykazie prac w szczególnych warunkach określonych w załączniku nr 1 do ustawy. W uzasadnieniu podkreślono, iż K. T. nie kwestionuje rodzaju wykonywanych przez niego prac. Podważa natomiast stanowisko inspektora pracy, który stwierdził, że prace wykonywane przez pracownika nie są związane z produkcją masy formierskiej oraz nie są pracami wykonywanymi bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych lub transporcie naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem. Okręgowy Inspektor Pracy w K. nie podzielił stanowiska odnośnie tych zarzutów. Wykonywane przez niego prace, jak wynika z ich opisu nie są pracami wykonywanymi bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich. Pojęcie ‘materiał" w języku potocznym oznacza surowiec w postaci pierwotnej lub częściowo przetworzony, z którego wytwarza się różne produkty. Materiały formierskie służą natomiast, po odpowiedniej przeróbce, do wykonywania form i rdzeni. Masa formierska lub rdzeniowa to mieszanina głównych i pomocniczych materiałów formierskich z wodą dobranych w odpowiednich proporcjach i odpowiednio przygotowanych. Główne materiały formierskie to piaski formierskie oraz gliny formierskie zawierające powyżej 50% lepiszcza. Natomiast pomocniczy materiał formierski stanowią różnego rodzaju spoiwa pochodzenia organicznego i nieorganicznego, służące do spajania ze sobą luźnych ziaren piasku, jak np. oleje roślinne, melasa, szkło wodne, żywice syntetyczne, żywice szybkoutwardzalne na zimno i na gorąco. Do pomocniczych masę przed przypaleniem się jej do powierzchni odlewu (grafit, pył węglowy, węgiel drzewny), materiały zwiększające przepuszczalność (torf, trociny), pudry formierskie. Wobec tego "materiały formierskie" to wszystkie surowce, materiały i produkty, które pośrednio i bezpośrednio wykorzystuje się do wykonywania i wykończania form odlewniczych. Prac wykonywanych przez K. T. nie można zaliczyć do "prac bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich", ponieważ nie produkuje on materiałów formierskich (wykonywane przez niego prace nie skutkują wytworzeniem materiału formierskiego), natomiast w trakcie wykonywanych przez niego prac wykorzystywany jest natomiast wyłącznie gotowy materiał formierski. Obsługiwana przez niego linia produkcyjna służy do produkcji odlewów. Pracami bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich nie są także prace polegające na: wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków z form odlewniczych, odbijaniu tzw. zalewek tj. wypływów zestalonego gorącego metalu poza obręb przestrzeni formy, jak również czynności wykonywane w przypadku awarii, a związane z ręcznym załadunkiem masy formierskiej, bowiem także nie polegają na wytworzeniu materiału formierskiego. K. T. ma do czynienia z wytworzonym już materiałem formierskim. Prac wykonywanych przez K. T. nie można także zaliczyć do prac wymienionych w pkt. 4 załącznika nr 1 do ustawy, tj. do "Prac bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem ;żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy)". Czynność o jakiej była mowa wyżej, polegająca na wyciągania niedolewów i zestalonych gorących wycieków form odlewniczych, odbijaniu tzw. "zalewek", czy też ręczny załadunek masy formierskiej (wyłącznie w czasie awarii, gdy masa formierska uległa wysypaniu) nie odpowiada tym kryteriom zawartym w pkt 4 załącznika nr 1 do ustawy, ponieważ pracownik nie ma kontaktu z płynnym metalem. Nie transportuje on także naczyń z płynnym rozgrzanym materiałem (co również potwierdza opis prac wykonywanych przez niego). Odnosząc się do argumentu podnoszonego w odwołaniu, iż prace wykonywane przez niego w związku z przerobem mas odlewniczych, polegające przede wszystkim na zakładaniu rdzeni do form, sypaniu zaprawy krzemowej, mieszaniu substancji chemicznych, w tym środka ZIP- SLIP i CARBOPHEN niezbędnych do produkcji odlewów, wyciąganiu choinek tzn. gorących odlewów wraz z doprowadzeniami, są czynnościami związanymi bezpośrednio z produkcją materiałów formierskich mieszczą się w pojęciu prac bezpośrednio wykonywanych przy produkcji materiałów formierskich, organ odwoławczy stwierdza, że nie sa to jednak czynności polegające na produkcji materiałów formierskich ponieważ nie skutkują wytworzeniem takich materiałów. Odwołujący bezpodstawnie utożsamia pojęcie "produkcja odlewów" z pojęciem "produkcja materiałów formierskich". Praca wykonywana przez K. T. została zakwalifikowana jako praca wykonywana w mikroklimacie gorącym, w pozycji stojącej i w ruchu, z przekroczoną wartością zapylenia (pył całkowity - 1,88 NDS). Pracownik ma ponadto kontakt z substancjami chemicznymi podczas przelewania z beczek do zbiorników natryskowych znajdujących się na liniach formierskich. Substancje te to ZIPSLIP (środek do oddzielania form) i CARBOHEM (środek do pokrywania form). W świetle przepisów ustawy o emeryturach pomostowych sam fakt występowania w środowisku pracy czynników szkodliwych nie jest jeszcze podstawą do zakwalifikowania takich prac do wykonywanych w szczególnych warunkach. Konkludując organ odwoławczy uznał, że w świetle poczynionych ustaleń brak jest podstaw do nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik K. T. podnosi zarzuty dotyczące naruszenie: 1/ przepisów postępowania mających wpływ na wydaną decyzję, a to art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i nie ustalenie: - zakresu rzeczywiście wykonywanych prac przez skarżącego z uwagi na wskazanie przez organ, iż do zadań K. T. należy wykonywanie innych prac według potrzeb", jednocześnie nie określając jakie są to czynności, na czym polegają, z jaką częstotliwością są wykonywane i czy nie stanowią prac zawartych w załączniku nr 1 i 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, zwanej dalej w tekście ustawą emerytalną, - na czym polega faktyczny proces produkcji materiałów formierskich używanych w odlewnictwie i hutnictwie oraz zalewanie form odlewniczych, a także na czym właściwie polega całość produkcji na Wydziale Formierni w zakładzie, w którym skarżący wykonuje pracę, - znaczenia dla całego procesu produkcyjnego poszczególnych czynności wykonywanych przez skarżącego w kontekście przesłanek zawartych w załączniku nr 1 i 2 ustawy emerytalnej (z uwzględnieniem prac jakie wykonuje skarżący według potrzeb i na żądanie pracodawcy) 2/ naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydaną decyzję: - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego wynikające z braku dopuszczenia z urzędu z dowodu z przesłuchania świadków, a to J. K., E. L., M. M., pomimo posiadania przez organ wiedzy o zawnioskowanym dowodzie przez skarżącego oraz z przesłuchania w charakterze strony K. T. oraz pracodawcy zatrudniającego skarżącego, a które przyczyniłyby się do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w oparciu, o który organ winien ustalić rzeczywisty stan faktyczny, - art. 80 poprzez dokonanie oceny, że skarżący w oparciu o okoliczności i twierdzenia podniesione przez niego w pismach procesowych, dokumentach załączonych do akt przedmiotowej sprawy, jak również innych materiałów zgromadzonych na etapie postępowania wyjaśniającego nie udowodnił, iż wykonuje pracę określoną w załączniku nr 1 i 2 ustawy emerytalnej, a zatem brak jest podstawy do umieszczenia pracownika K. T. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. 3/ naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej decyzję Inspektora Pracy w sytuacji, gdy organ II instancji winien z urzędu stwierdzić uchybienie organu I instancji w przedmiocie nie doręczenia pełnomocnikowi K.T. zawiadomienia o przeprowadzonej kontroli w zakładzie pracy, a następnie doręczenie decyzji przez Inspektora Pracy jedynie skarżącemu pomijając doręczenie pełnomocnikowi, co skutkowało tym, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i doszło do naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W związku z powyższym wniósł o: 1/ uchylenie przedmiotowej decyzji organu I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2/ zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata związanego ze sporządzeniem przedmiotowej skargi, 3/ dopuszczenie dowodów z przesłuchania świadków, a to J. K., E. L., M. M., S. S., oraz dopuszczenie dowodu z przesłuchania skarżącego oraz pracodawcy zatrudniającego skarżącego na okoliczność ustalenia: - przebiegu procesu produkcji materiałów formierskich używanych w odlewnictwie i hutnictwie oraz zalewania form odlewniczych, a także na czym właściwie polega całość produkcji na Wydziale Formierni, w zakładzie, w którym pracuje skarżący, - znaczenia dla całego procesu poszczególnych czynności wykonywanych przez skarżącego mając na uwadze przesłanki zawarte w załączniku nr 1 i 2 ustawy pomostowej, - zasad wykonywania poszczególnych czynności składających się na proces technologiczny na Wydziale Formierni w zakładzie zatrudniającym skarżącego, - zakresu wykonywanych czynności przez skarżącego na Wydziale Formierni z uwzględnieniem prac wykonywanych w razie potrzeby na żądanie pracodawcy oraz ich częstotliwości wykonywania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podnosi, iż organ odwoławczy nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności chodzi mu o podejmowanie przez K. T. innych czynności nie te, które wynikają z zajmowane stanowiska polegające na wyciąganiu niedolewów i zestalonych gorących wycieków z form odlewniczych, odbijaniu tzw. "zalewek" oraz czynności związane z ręcznym załadunkiem masy formierskiej. Skarżący wykonuje również inne prace według potrzeb, natomiast nie dokonano ustalenia jakie są to prace, oraz jak często zachodzi potrzeba ich wykonywania. Skoro okoliczności te nie są kwestionowane, to należało poddać je badaniom i wnikliwej ocenie. Zdaniem pełnomocnika nie wyjaśniono także procesu produkcji materiału formierskiego oraz zalewania form odlewniczych. Organ poprzestał na ustaleniu treści pojęcia "materiał formierski" uznając za taki piaski oraz glinę. Nie określił natomiast na czym polega produkcja materiału formierskiego, nie odniósł się także do pojęcia "masy formierskiej", jako elementu powstałego w wyniku mieszania różnych materiałów formierskich. Brak jest również ustaleń czy prace wykonywane przez skarżącego w postaci ręcznej obróbki odlewów nie spełniają przesłanek określonych w pkt. 5 załącznika nr 1 do ustawy. Organ w oparciu o zgromadzony materiał nie mógł ocenić oraz ustalić w jaki sposób przebiega proces produkcji na Wydziale Formierni w spółce zatrudniającej skarżącego. Organ nie rozważył ponadto czy zakres prac jakie wykonuje K. T. można zaliczyć do prac o szczególnym charakterze. Nie ustalił czy obsługiwanie i nadzór nad liniami formierskimi zalicza się do procesu technologicznego, czy też może do procesu technicznego, a ponadto czy prace takie mogą spowodować nie tylko zagrożenie, ale także awarię systemu, która wywołałaby poważne skutki dla bezpieczeństwa publicznego. Substancje, które są używane przez skarżącego na Wydziale Formierni, są substancjami niebezpiecznymi, które mogą spowodować zagrożenie dla pracowników zatrudnionych w tym wydziale, jak również dla społeczeństwa. Zgodnie z instrukcją zagrożenia środek CARBOPHEN stosowany przez skarżącego powoduje oparzenia, działa drażniąco na oczy oraz ma działanie toksyczne kontakcie ze skórą i po połknięciu. Nie można dopuścić do zapalenia tego materiału z uwagi na fakt wydzielenia się toksycznych dymów i gazów, powodujących zatrucie osób. Jeśli zachodzi konieczność podjęcia działań gaśniczych należy stosować odpowiednie izolacyjne aparaty oddechowe. Ponadto osoby stosujące ten środek nie mogą dopuścić również do przedostania się tego preparatu do kanalizacji, gleby czy wód. Pełnomocnik skarżącego podnosi także, iż mimo wniosku jego mocodawcy o przesłuchanie świadków zgłoszonego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. organ odwoławczy dowodu tego nie przeprowadził powołując się na brak takiego wniosku kierowanego do tego organu jak również brak uzasadnienia dla jego przeprowadzenia. Zdaniem pełnomocnika , to na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. stąd posiadając stosowne informacje powinien z urzędu dowody takie dopuścić. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podnoszonych wobec orzeczenia organu I instancji. Skoro więc organ posiadał wiedzę, że skarżący wniósł do sądu wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, winien dopuścić i przeprowadzić wnioskowane dowody z urzędu. Działanie organu skupiło się jedynie na przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie powieleniu ustaleń organu I instancji. Pełnomocnik wskazuje na niekonsekwencję organu, który mając wiedzę o tym, że K.T. wykonuje także inne prace według potrzeb, nie ustalił jakie są to prace, na czym one polegają, jak często są wykonywane przez skarżącego oraz czy można je zakwalifikować jako prace określone w załączniku nr 1 i nr 2 ustawy emerytalnej. Brak takich ustaleń powoduje istotne uchybienia, które nie mogą się ostać w przedmiotowej sprawie, bowiem K. T. nie ma faktycznych możliwości ustosunkowania się do ustaleń organu. Organ II instancji, jak twierdzi pełnomocnik, nie wziął pod uwagę z urzędu uchybień organu I instancji polegających na tym, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a więc przesłanki skutkującej koniecznością wznowienia postępowania. Tezę tę wywodzi z faktu, iż wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 30 czerwca 2010 r. K.T. umocował obecnego pełnomocnika do prowadzenia sprawy związanej z odmową wpisu do ewidencji. Sąd poprzednią decyzję zapadłą w tej sprawie uchylił i sprawa trafiła do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ ten nie powiadomił pełnomocnika o terminie kontroli w zakładzie prowadzonym przez pracodawcę, a ponadto doręczył decyzje tylko K. T., pomijając udział pełnomocnika w sprawie. Mając wątpliwości co do pełnomocnictwa powinien zwrócić się do mocodawcy o stosowne wyjaśnienia. Pominięcie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym. Wobec tego organ II instancji, ze względu na nieprawidłową reprezentację strony i pozbawienie jej tym samym możliwości czynnego udziału w postępowaniu , zdaniem pełnomocnika, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy dopuścił się naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego, nie podzielając ich. W jego ocenie nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Materiał dowodowy został zebrany w pełni i właściwie oceniony, w tym jeśli chodzi o "inne prace wykonywane według potrzeb", jak również proces produkcji materiałów formierskich używanych w odlewnictwie i hutnictwie oraz zalewanie form odlewniczych. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut tyczący naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydaną decyzję art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego wynikające z braku dopuszczenia z urzędu z dowodu z przesłuchania świadków, przesłuchania w charakterze strony K. T. oraz pracodawcy zatrudniającego skarżącego. Rzeczywisty zakres prac wykonywanych przez skarżącego został dostatecznie ustalony w oparciu o dokumenty związane z oceną ryzyka zawodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenie przepisów procesowych w zakresie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu ze względu na pominięcie pełnomocnika stwierdzono, opatrując to stwierdzenie obszernym wyjaśnieniem, iż z treści pełnomocnictwa, na które powołuje się przedstawiciel, nie obejmowało postępowania w sprawie skargi z art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych. Świadczyć o tym może m.in. odrębne pełnomocnictwo udzielone na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle tego unormowania zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. W przypadku dostrzeżenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przytoczonych wcześniej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. W pierwszym rzędzie rozpatrzenia wymaga zarzut dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem uznanie go za uzasadniony powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji ze względów procesowych (zarzut wznowieniowy). Zdaniem pełnomocnika skarżącego, umocowanie udzielone mu w dniu 25 czerwca 2010 r. przez K. T. obejmowało nie tylko reprezentowanie mocodawcy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach wywołanym skargą na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Pracy z dnia [...] umarzające postępowanie w sprawie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ale także w dalszym postępowaniu prowadzonym przez organy administracji po uchyleniu decyzji organu odwoławczego przez Sąd wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 548/10. Analiza aktu pełnomocnictwa (k.-37) prowadzi do konkluzji o niezasadności tego stanowiska. Jak wynika z jego treści, K. T. udzielił pełnomocnictwa J. G. do prowadzenia sprawy: "Własnej K. T. w przedmiocie skargi od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w K. znak: [...] Pewną dozę wątpliwości może pozostawiać dalsza część pełnomocnictwa, która nie została sporządzona przez mocodawcę, lecz stanowi część standardowego formularza stosowanego przez Kancelarię Adwokacką, prowadzoną J. G.. Mogłoby z niej wynikać, iż zakres umocowania obejmuje wszelkie czynności związane ze sprawą odmowy umieszczenia pracownika w ewidencji, jednakowoż końcowe stwierdzenie "... związanych z w/w sprawą..." każe jednak odnosić umocowanie do sprawy sądowej. Potwierdzeniem tego stanowiska może być fakt udzielenia nowego pełnomocnictwa J. G. przez K. T., którego zakres obejmował odwołanie od decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] oraz kolejnego pełnomocnictwa z dnia 8 lipca 2011 r., obejmującego zastępowanie mocodawcy przed sądami administracyjnymi w sprawie skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]. Nie budzi także wątpliwości, iż skarżący miał możliwość osobistego brania czynnego udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, będąc powiadomionym o ponownym rozpatrzeniu jego skargi i z tej możliwości korzystał, nie zgłaszając faktu zastępowania go przez profesjonalnego pełnomocnika. Mocą zaskarżonej decyzji odmówiono nakazania umieszczenia K. T. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.) płatnik składek jest obowiązany prowadzić: 1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; 2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2. W przypadku nieumieszczenia pracownika w ewidencji o której mowa w pkt 2 wyżej wskazanego przepisu pracownikowi temu służy skarga do państwowej inspekcji pracy zgodnie z treścią art. 41 ust. 6 omawianej ustawy. Kompetencje właściwych organów w tym zakresie normuje natomiast ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o państwowej inspekcji pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.). Zgodnie z art. 11a i 19 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy właściwe organy państwowej inspekcji pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykreślenia go z takiej ewidencji oraz do skorygowania dokonanego w tej materii wpisu. Istnieje więc prawny obowiązek weryfikacji prawidłowości prowadzenia takiej ewidencji przez pracodawcę, na wniosek uprawnionych podmiotów. Organami właściwymi w tym zakresie są Inspektorzy Pracy, a w drugiej instancji Okręgowy Inspektor Pracy. Zatem rozstrzygnięcie takiej sprawy wymaga merytorycznego jej rozpoznania. Dokonuje się bowiem oceny warunków pracy wykonywanej na danym stanowisku pracy, a następnie w wyniku dokonanej oceny uznaje się, że istnieją lub nie istnieją podstawy do umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników świadczących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wynik tej oceny winien więc być odzwierciedlony w decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. W niniejszym postępowaniu organ zasadnie uznał, że skarżący domagał się umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W rozpoznawanej sprawie organy inspekcji pracy prawidłowo więc prowadziły postępowanie badając, czy istnieją przesłanki przemawiające za umieszczeniem skarżącej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 cyt. ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, z kolei w art. 3 ust. 2 tej ustawy zostały wymienione rodzaje prac, z którymi związane są dwie kategorie czynników ryzyka wskazanych w ust. 1 analizowanego przepisu. Chodzi tu: po pierwsze – o prace wykonywane w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury, do których zakwalifikowano prace pod ziemią, prace na wodzie, prace pod wodą i w powietrzu, oraz po drugie; o prace w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi. W drugiej z wyżej wymienionych kategorii mieszczą się: a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego WBGT wynosi 28 °C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu pracownika powyżej 130 W/m2, b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu - prace wykonywane w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0 °C, c) bardzo ciężkie prace fizyczne - prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ, a u kobiet - powyżej 4.600 kJ, d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50 % zmiany roboczej. Stosownie natomiast do regulacji ust. 3 art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Zatem, aby żądanie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze było skuteczne muszą zostać łącznie spełnione dwie przesłanki, i tak: w przypadku prac wykonywanych w szczególnych warunkach pierwszą z nich jest - wykonywanie pracy w warunkach o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych związanych z czynnikami ryzyka określonymi w ust. 2 art. 3; drugą natomiast jest ujęcie wykonywanej pracy w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy. Podobnie, aby móc rozważać możliwość umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze praca ta musi spełniać warunki wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz dodatkowo, obligatoryjnie musi być ona ujawniona w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do omawianej ustawy. Jak wynika z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego, K.T. zatrudniony jest na stanowisku operator linii formierskich w A sp. z o.o. w S., na Wydziale Formierni. do obowiązków pracownika należy obsługa automatycznych linii formierskich będących na wyposażeniu Wydziału Formierni, a ponadto nadzór nad automatycznym cyklem pracy linii formierskich, wymiana płyt modelowych na obsługiwanych liniach formierskich, usuwanie usterek zaistniałych w czasie prowadzonego cyklu produkcyjnego, przeprowadzenie konserwacji i regulacji obsługiwanych linii w czasie ich postoju lub ruchu, doraźna obsługa elektrowciągu oraz szereg innych czynności opisanych w uzasadnieniu decyzji obu organów. Pracownik ma poza tym kontakt z substancjami chemicznymi podczas przelewania cieczy z beczek do zbiorników natryskowych znajdujących się na liniach formierskich (chodzi o substancje ZIPSLIP -środek do oddzielania form oraz CARBOHEM - środek do pokrywania form). Praca wykonywana jest w pozycji stojącej i w ruchu, a w trakcie sporządzania dokumentacji również w pozycji siedzącej. Ponadto praca wykonywana jest w warunkach mikroklimatu gorącego. Zgodnie z oceną ryzyka zawodowego, rozkład poszczególnych czynności jest następujący: prace o charakterze biurowym (przekazywanie zmian, prowadzenie dokumentacji itp.), w tym z użyciem komputera - 60 minut w ciągu nad pracą obsługiwanych linii formierskich - 360 minut w ciągu zmiany, wymiana płyt modelowych - 30 minut w ciągu zmiany, prace transportowe, w tym z użyciem sprzętu pomocniczego, tj. wózków widłowych z napędem silnikowym lub wózka ręcznego hydraulicznego -15 minut w ciągu zmiany, przerwy socjalne - 15 minut w ciągu zmiany. Zidentyfikowano także obciążenia statyczne wynikające z wymuszonej pozycji ciała przy wykonywaniu czynności związanych z wymianą płyt modelowych oraz przy pracach transportowych, w tym z użyciem sprzętu pomocniczego. Na stanowisku pracy występuje przekroczenie wartości dopuszczalnej zapylenia (pył całkowity) 1,88 NDS. Praca wykonywana jest przeważnie w pozycji stojącej i w ruchu w mikroklimacie gorącym. W trakcie tych prac wykorzystywane są następujące maszyny i urządzenia: formierskie linie automatyczne, wózki widłowe z napędem silnikowym (elektryczne i spalinowe), elektrowciągi sterowane z poziomu roboczego, komputer z monitorem ekranowym, komputery sterujące automatycznymi liniami formierskimi, ręczne narzędzia ślusarskie, wózek ręczny hydrauliczny - uchylny. Organ pierwszej instancji, nie wskazując wyraźnie o jaki rodzaj pracy w szczególnych warunkach albo pracy o szczególnym charakterze chodzi, uznał iż zachodzi brak podstaw do umieszczenia pracownika w ewidencji. Natomiast organ odwoławczy dokonał oceny rodzaju pracy przy zastosowaniu kryteriów wynikających z art. 3 ust. 1,2 i 2 u.e.p. oraz wykazu prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze stanowiącymi załączniki nr 1 i 2 do tej ustawy w jej wyniku przyjął, iż mogą to być prace w szczególnych warunkach określone w pkt. 4 i pk. 15 załącznika nr 1a więc: "Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy)" albo "Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie". Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu wskazywał na te drugie. W ocenie organu odwoławczego, uzasadnionej bardzo szczegółową analizą charakteru pracy wykonywanej przez skarżącego, nie odpowiada ona kryteriom prac określonych w pkt. 4 oraz pkt. 15 załącznika nr 1. Nie jest to praca bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy, bowiem skarżący nie ma kontaktu z płynnym metalem, nie transportuje także naczyń płynnym rozgrzanym metalem. Nie jest to również praca bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie, z tej racji, że K.T. nie uczestniczy w produkcji materiałów formierskich, natomiast materiałów takich używa wykonując swoje obowiązki. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy przyjął, iż wykonywana przez skarżącego praca nie spełnia ustawowych przesłanek warunkujących uznanie jej za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze uznać przyjdzie, iż nie znajdują one uzasadnienia z przyczyn następujących. Jeśli chodzi o pierwszy z podnoszonych w skardze zarzutów, wedle którego postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem norm określających obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) to, w ocenie Sądu, zarzut ten nie został potwierdzony. Wszystkie istotne okoliczności sprawy, z punktu widzenia faktów prawotwórczych zawartych w hipotezach norm prawa materialnego znajdujących w sprawie zastosowanie, zostały w trakcie postępowania w pełni wyjaśnione w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu, w tym dokumentację narażenia zawodowego. Wobec powyższego nie może się ostać zarzut kolejny, wiążący się z pierwszym, a dotyczący naruszenia norm prawa procesowego zawartych w art. 75 § 1 w zw. z art. 77 oraz art. 136 k.p.a. Nie można bowiem podzielić argumentu pełnomocnika skarżącego, iż przeprowadzenie dowodów z przesłuchania wskazanych przez niego świadków, dowodu z przesłuchania w charakterze strony skarżącego oraz pracodawcy miałoby się przyczynić do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, skoro materiał ten w sposób właściwy został zebrany. Jeśli chodzi o zarzut trzeci, dotyczący pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu ze względu na braku powiadomienia aktualnego pełnomocnika skarżącego o dokonywanych czynnościach procesowych, to został on wyjaśniony wyżej. W tym stanie rzeczy uznać zatem należy, że w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, prawidłowo zastosowano przepisy ustawy o emeryturach pomostowych oraz dokonano właściwej ich wykładni, co znalazło należyty wyraz w motywach skarżonych decyzji. Organom administracyjnym nie można również zarzucić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i to takich, które uzasadniałyby uwzględnienie wniesionej skargi. Jeśli zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ----------------------- 18