II GSK 1603/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2193/13 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r., oddalił skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. I Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wójt Gminy S. [...] maja 2011 r. wystawił wobec A. M. tytuł wykonawczy o numerze [...] obejmujący zaległości powstałe z tytułu wzrostu wartości nieruchomości we wsi L. w kwocie należności głównej 50.746,50 zł, który przekazał do realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w A. SA, został doręczony skarżącemu za pośrednictwem poczty polskiej do rąk własnych w dniu [...] października 2012 r. Pismem datowanym na [...] października 2012 r. skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym powołując się na naruszenie art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015; dalej: u.p.e.a.). Jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie dokonanych w sprawie czynności egzekucyjnych oraz wstrzymanie, na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Strona wniosła zażalenie, podnosząc m.in. naruszenie w postaci braku pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a Dyrektor Izby Skarbowej w W., po jego rozpoznaniu, uchylił powyższe rozstrzygnięcie w całości. Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru ustalono, że odpis tytułu wykonawczego o numerze [...] został doręczony zobowiązanemu dnia [...] października 2012 r., wobec powyższego termin do wniesienia zarzutów upłynął [...] października 2012 r. Pełnomocnik skarżącego złożył zarzuty za pośrednictwem poczty polskiej dnia [...] listopada 2012 r., a więc uchybił terminowi do ich wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Wskazał, iż stanowisko strony wskazujące na to, że odebrała odpis tytułu wykonawczego osobiście dopiero dnia [...] listopada 2012 r., nie znajduje odzwierciedlenia w aktach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) poprzez błędne przyjęcie, iż termin do wniesienia zarzutów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie został zachowany. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu, w terminie 7 dni, prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Strona, która uchybiła terminowi do wniesienia zarzutu, może złożyć zarzut wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Skutkiem niezłożenia takiego wniosku jest bezskuteczność zarzutu – organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do jego rozpatrzenia. Z powyższego wynika więc, że po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego, o ile termin ten nie został na wniosek zobowiązanego przywrócony, nie może on podnosić skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jak wynika z materiałów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego, tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu w dniu [...] października 2012 r. Ustawowy termin do wniesienia zarzutów upłynął zatem [...] października 2012 r. Zarzuty wobec otrzymanego tytułu wykonawczego zostały wniesione dopiero [...] listopada 2012 r., a więc z uchybieniem 7-dniowego terminu. Z kolei twierdzenie skarżącego, iż termin do zgłoszenia zarzutów został zachowany, albowiem odpis tytułu wykonawczego został mu doręczony dopiero [...] listopada 2012 r. Sąd uznał za gołosłowne, bowiem niczym nieudokumentowane. W związku z tym, Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji nie był władny merytorycznie rozpoznać wniesionych zarzutów. WSA na marginesie zwrócił uwagę, że wobec niejednolitości orzecznictwa sądów w kwestii, jaką formę winno przybrać wydane przez organ rozstrzygnięcie, skoro przepisy u.p.e.a. nie regulują wprost tego zagadnienia, należało zgodzić się z poglądem, że skoro art. 34 § 4 u.p.e.a. przewiduje wydanie postanowienia "w sprawie zgłoszonych zarzutów", oznacza to, że w każdej sytuacji, gdy zarzutów nie można uwzględnić, czy to dlatego, że są niezasadne, czy też dlatego, że nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia, (np. uchybiono siedmiodniowemu terminowi do ich wniesienia), należy odmówić ich uwzględnienia. Jednocześnie Sąd podniósł, że wskazane wątpliwości, co do prawidłowej formy, w której organ odnieść się winien do spóźnionych zarzutów, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem w żadnym razie organ egzekucyjny nie może merytorycznie rozpoznać zarzutów wniesionych po terminie. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. M., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącego, podczas gdy zasługiwała ona na uwzględnienie, bowiem organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisu art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż termin do wniesienia zarzutów do prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie został zachowany. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Autor skargi kasacyjnej oparł ją na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podnosząc naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się naruszenia art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. błędnie uznając, że termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie został przez skarżącego zachowany. Jak wynika z powyższego, skarżący kwestionuje ustalony w sprawie przez organy i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny wskazując mianowicie na błędną – zdaniem skarżącego – datę wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przyjętą przez organy, co skutkowało odmową uwzględnienia tych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż jest on całkowicie nieuzasadniony. W szczególności należy przypomnieć, iż zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany zostaje pouczony o przysługującym mu prawie do wniesienia – w przypadku zaistnienia przyczyn enumeratywnie wyliczonych przez ustawodawcę w treści w art. 33 u.p.e.a. – zarzutów do postępowania egzekucyjnego. Pouczenie to zawarte jest w odpisie tytułu wykonawczego, który został doręczony skarżącemu. Podkreślić, jednocześnie należy, że prawo do wniesienia zarzutów służy stronie zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w terminie 7 dni, licząc od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Należy w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, zarzuty zgłoszone po upływie 7 - dniowego terminu są spóźnione i w związku z powyższym nie mogą być one rozpatrzone (por. m.in. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FSK 368/2010 oraz prawomocne wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 843/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Po 898/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2103/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zasadnie przyjął, akceptując ustalenia dokonane w postępowaniu przez organy egzekucyjne, że zarzuty zostały wniesione po upływie terminu. Wynika to w sposób jednoznaczny z akt sprawy, że tytuł wykonawczy o numerze [...] wystawiony dnia [...] maja 2011 r. przez Wójta Gminy S. został doręczony zobowiązanemu za pośrednictwem poczty polskiej do rąk własnych dnia [...] października 2012 r. wraz z zawiadomieniami z dnia [...] października 2012 r. o numerach od [...] do [...]. O niniejszej okoliczności jednoznacznie świadczy znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listowej nr [...] zawierające odręczny podpis A. M. oraz stosowną adnotację świadczącą, że zawierała ona między innymi odpis tytułu wykonawczego o numerze [...]. Jednocześnie wskazać należy, że z wniesionych przez pełnomocnika strony zarzutów wynika, iż zostały one sporządzone dnia [...] października 2012 r., a więc w dacie wcześniejszej, niż data od której – w opinii pełnomocnika strony – winno liczyć się termin do wniesienia zarzutów. Jednocześnie skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swego stanowiska w zakresie daty doręczenia tytułu wykonawczego, które jakoby miało nastąpić w dniu [...] listopada 2012 r. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.