IV SA/Wa 180/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku H. z siedzibą w Ł. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia prawa oddala skargę Z uwagi na upływającą dnia [...] maja 2013 r. kadencją członków Rady [...] ([...]) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wybrał 25 członków Rady na lata 2013-2017. Wśród wybranych na kadencję 2013-2017 członków Rady, pięć osób to przedstawiciele [...] Związku [...] (dalej: "Związek", "skarżący"). Pismami z dnia [...] maja 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał 25 aktów powołań na członków Rady [....] na lata 2013-2017, które zostały wręczone 4 czerwca 2013 r. powołanym osobom, w tym członkom reprezentującym Związek. W dniu [...] maja 2013 r. na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zamieszczona została informacja o nowym składzie Rady [....] oraz o terminie spotkania inauguracyjnego, na którym członkom Rady zostaną wręczone pisemne akty powołań. Pismem z dnia 31 lipca 2013 r. Związek wezwał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do usunięcia naruszenia prawa powstałego w związku z wyborem członków Rady [....] oraz wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wezwania. Zdaniem skarżącego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy wyborze członków Rady [....] na kadencję 2013-2017 naruszył art. 8 ust. 1 ustawy z [...] stycznia 2001 r [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...], z późn. zm.). Pismem z 5 września 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wezwał Związek do usunięcia, w terminie 7 dni, braku formalnego wniosku poprzez wskazanie okoliczności uprawdopodobniających, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Związku oraz o wskazanie wszelkich okoliczności pozwalających ocenić, czy nie uchybiono terminowi na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżący stwierdził, że termin na wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie rozpoczął biegu, bowiem Związek nie został formalnie powiadomiony o wyborze nowych członków Rady [....]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., odmówił Związkowi przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu stanowiska organ podał, że Związek nie spełnił warunków przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż nie usunął braków formalnych wniosku z 31 lipca 2013 r. Wnioskiem z 22 października 2013 r. Związek zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił, że w postanowieniu z [...] października 2013 r. organ naruszył art. 9 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 14 § 1 w zw. z art. 28 i art. 58 § 1 i 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: “Kpa") oraz art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze. zm., dalej: "p.p.s.a."), poprzez błędne uznanie, że: - skarżącemu nie powinno zostać doręczone na piśmie rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi w przedmiocie zgłoszonych przez nią kandydatów do Rady [....], a termin na wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczął bieg w wyniku zaistnienia innych zdarzeń, - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone po upływie przewidzianego prawem terminu, - wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera uprawdopodobnienia braku winy skarżącego, - uprawdopodobnienie braku winy skarżącego w przekroczeniu terminu jest elementem formalnym wniosku o przywrócenie terminu. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] listopada 2013 r. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2013 r. W uzasadnieniu organ naczelny podniósł, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011 r. sygn. akt I FSK 1063/10, termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., jest terminem procesowym i - w oparciu o odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej - jako taki podlega przywróceniu. Organ stwierdził, że co prawda ww. wyrok dotyczył przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.), ale ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie instytucji przywrócenia terminu są analogiczne jak przepisy Kpa, organ przyjął, że również w niniejszej sprawie co do zasady możliwe jest przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. na podstawie przepisów ustawy Kpa. Zdaniem organu, mając powyższe na uwadze, w związku z zarzutami skarżącego dotyczącymi naruszenia art. 9 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 14 § 1 w zw. z art. 28 Kpa uznać należy, że nie doszło do naruszenia tych przepisów, gdyż: - skarżący został poinformowany o możliwości składania kandydatur na członków Rady [....] na kadencję 2013-2017, - w składzie Rady na kadencję 2013-2017 zapewniono członkostwo kandydatom zaproponowanym przez skarżącego, - członkowie Rady [....] powołani przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na nową kadencję otrzymali pisemne akty powołań. Wskazał, że uznając Związek za organizację uprawnioną do zgłaszania kandydatów do Rady [....] pismem z 7 marca 2013 r. poinformował o możliwości przedstawienia kandydatur na członków Rady [....]. W piśmie tym podane były wszystkie informacje niezbędne do prawidłowego przedstawienia kandydatur na członków Rady [....]. Tym samym organ nie naruszył art. 28 Kpa a także art. 9 Kpa, gdyż poinformował o okolicznościach faktycznych (zbliżający się upływ kadencji Rady) i prawnych (prawo do przedstawienia kandydatów) związanych z ustawowym obowiązkiem powołania członków Rady [....] oraz udzielił niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, tak aby skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa. Ponadto w opinii organu nie mogło dojść do naruszenia art. 10 § 1 Kpa, gdyż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Organ w tej sprawie nie wydawał decyzji. W zakresie zarzucanego naruszenia art. 14 § 1 Kpa organ zauważył, że postępowanie mające na celu wybór członków Rady [....] zakończyło się wydaniem aktów powołań dla członków Rady. Powołania zostały wydane w formie 25 pism z [...] maja 2013 r. i wręczone członkom Rady w 4 czerwca 2013 r. Tym samym sprawa została załatwiona w formie pisemnej, czyli nie doszło do naruszenia art. 14 § 1 Kpa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 52 § 3 p.p.s.a. podał, że postępowanie mające na celu wybór członków Rady [....] na kadencję 2013-2017 zakończyło się wydaniem 25 aktów powołań na członków Rady [....]. Z 11 zaproponowanych przez skarżącego kandydatów, 5 zostało wybranych na członków Rady [....] na kadencję 2013-2017 i 4 czerwca 2013 r. osobiście odebrało akty powołań z [...] maja 2013 r. Dodatkowo skarżący we wniosku z 31 lipca 2013 r. po informacji, że [...] kwietnia 2013 r. złożył pismo przedstawiające 11 kandydatów do Rady Klubu, poinformował, że wszedł w posiadanie informacji o powołaniu Rady [....] na kadencję 2013- 2017, w skład której weszło 5 przedstawicieli Związku. Ponadto na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...] maja 2013 r. ukazała się informacja o nowym składzie Rady [....] na kadencję 2013-2017. Pomimo tego organ przyjął korzystniejsze dla skarżącego ustalenie, że najpóźniej 4 czerwca 2013 r. powziął informację o powołaniu członków Rady [....]. Dodatkowo skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że informację o wydanym rozstrzygnięciu uzyskał telefonicznie. W związku z tym, że wezwanie z 31 lipca 2013 r. skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało nadane 4 sierpnia 2013 r., czyli po ok. dwóch miesiącach od dnia, w którym Związek dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o powołaniu członków Rady, czternastodniowy termin na złożenie wezwania nie został zachowany. Zatem uznać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 31 lipca 2013 r. zostało złożone po upływie wymaganego prawem terminu. Następnie ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 i 2 Kpa organ wskazał, że we wniosku z 31 lipca 2013 r. skarżący wnosząc o przywrócenie terminu, na wypadek uznania, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione po upływie terminu, uchybienie w tym zakresie wyjaśnił brakiem jakiegokolwiek komunikatu lub powiadomienia o nowym składzie Rady ze strony organu. Biorąc pod uwagę, że postępowanie powołujące członków Rady na kadencję 2013- 2017 zakończyło się wydaniem aktów powołań z [...] maja 2013 r., które zostały wręczone osobiście członkom Rady oraz, że informacja o nowym składzie Rady [....] na kadencję 2013-2017 była ogólnodostępna, m.in. na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w ocenie organu zachodziło prawdopodobieństwo, iż uchybienie terminowi do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawa nastąpiło z winy skarżącego. Jednakże skarżący nie przedstawił na wezwanie organu argumentów, które wywołałyby w organie przekonania, że skarżący winy jednak nie ponosi. Niemniej jednak organ w piśmie z 5 września 2013 r. poinformował skarżącego, że przywrócenie terminu jest możliwe, jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Dodatkowo organ poinformował, że prośbę o przywrócenie terminu zainteresowany powinien wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a wraz z wniesieniem prośby powinien dopełnić czynności, dla której określony był termin. W odpowiedzi z 16 września 2013 r. skarżący nie wskazał okoliczności uprawdopodobniających, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz okoliczności pozwalających ocenić czy nie uchybiono terminowi na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Zatem organ przyjął, że we wniosku z 31 lipca 2013 r. brakowało uprawdopodobnienia braku winy Strony uchybienia terminowi. Podał, że art. 58 § 1 i 2 Kpa. jednoznacznie wskazuje, że w razie uchybienia terminu zainteresowanemu należy termin ten przywrócić, jeśli spełni przesłanki określone w tych przepisach, tj. wniesie prośbę o przywrócenie terminu, uprawdopodobni brak winy uchybienia terminowi oraz dokona czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin. Mając na uwadze, iż przesłanki te, w tym uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego, zgodnie z art. 64 § 2 Kpa należą do innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy uznać, że są to braki formalne. W konsekwencji nieusunięcia braku formalnego wniosku poprzez nieuprawdopodobnienie winy skarżącego w uchybieniu terminowi, skarżący nie spełnił warunków przywrócenia tego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia Ministra Rolnictwa i Wsi [...] listopada 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 9 w zw. z art. 10 § 1 oraz art. 14 § 1 w zw. z art. 28 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że związkowi nie powinno zostać doręczone na piśmie rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa w przedmiocie zgłoszonych przez skarżącego kandydatów do rady [....], a termin na wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczął bieg w wyniku zaistnienia innych zdarzeń, - art. 52 § 3 Kpa poprzez uznanie, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone po upływie przewidzianego prawem terminu, - art. 58 § 1Kpa poprzez błędne uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera uprawdopodobnienia braku winy Związku, - art. 58 § 1 i 2 Kpa poprzez błędne uznanie, że uprawdopodobnienie braku winy skarżącego w przekroczeniu terminu jest elementem formalnym wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone po terminie to i tak brak jest podstaw do uznania, że zdarzenie nastąpiło z winy Związku. Zatem termin do wniesienia wezwania powinien zostać przywrócony. Związek miał bowiem prawo polegać na przepisach postępowania administracyjnego i oczekiwać, że rozstrzygnięcie w sprawie powołania poszczególnych kandydatów zostanie mu doręczone na piśmie. Skarżący złożył wezwanie w momencie, w którym w wyniku upływu czasu stało się jasno, iż Minister Rolnictwa nie zamierza dokonać stosownego doręczenia. Oczekiwanie, że Związek zostanie poinformowany na piśmie o rozstrzygnięciu zapadłym w przedmiocie zgłoszonych kandydatur, jeśli nawet byłyby błędne, było w pełni usprawiedliwione. Kwestia ta nie została bowiem wprost rozstrzygnięcia w przepisach ustawy o wyścigach konnych. Przekonanie Związku, znajdowało zaś oparcie w podstawowych zasadach postępowania administracyjnego oraz w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawa. Zaznaczył (jedynie z ostrożności procesowej), że wniosek o przywrócenie terminu zawierał uprawdopodobnienie braku winy w ewentualnym uchybieniu terminowi. Wskazał, że w wezwaniu szczegółowo opisał fakt niedoręczenia mu przez Ministra Rolnictwa rozstrzygnięcia w przedmiocie zgłoszonych kandydatur. Związek wskazał, że ewentualne uchybienie w tym zakresie, wobec braku jakiegokolwiek komunikatu lub powiadomienia ze strony Ministra skierowanego do skarżącego, nastąpiło bez winy Związku. Uzasadnienie to, choć lakoniczne, należy uznać za wystarczające. Podniósł także, że fakt ogłoszenia na stronie internetowej o dokonaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie powołania członków Rady nie może zastępować obowiązku pisemnego poinformowania uczestników postępowania o tym rozstrzygnięciu, w tym o prawnych możliwościach jego kwestionowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez naczelny organ administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa nie budzi zastrzeżeń Sądu. Przedmiotem postępowania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zakończonego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. byłą kwestia przywrócenia [...] Związkowi [...] terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonanego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy wyborze członków Rady [...] ([....]). Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 52 § 3 p.p.s.a. przez Ministra Rolnictwa, trzeba wskazać, że jest on bezzasadny. Postępowanie mające na celu wybór członków Rady [....] na kadencję 2013-2017 zakończyło się wydaniem 25 aktów powołań na członków Rady [....]. Z 11 zaproponowanych przez skarżącego kandydatów, 5 zostało wybranych na członków Rady [....] na kadencję 2013-2017 i w dniu 4 czerwca 2013 r. osobiście odebrało akty powołań z [...] maja 2013 r. Wśród tych osób byli też członkowie Zarządu Związku. Należy podkreślić, że Związek brał udział w procedurze wyboru członków Rady [....]. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia [...] maja 2013 r. ukazała się informacja o nowym składzie Rady [....] na kadencję 2013-2017. Organ naczelny przyjął korzystniejsze dla skarżącego ustalenie, że najpóźniej 4 czerwca 2013 r. powziął informację o powołaniu członków Rady [....]. W tym dniu 5 członków Związku ( w tym również z Zarządu) osobiście odebrało akty powołań z [...] maja 2013 r. Zdaniem Sądu tę datę należy uznać za dzień, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu określonej czynności – powołanie nowych członków Rady [....]. W związku z tym, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 31 lipca 2013 r. skierowane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało nadane 4 sierpnia 2013 r., czyli po dwóch miesiącach od dnia, w którym Związek dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o powołaniu członków Rady, czternastodniowy termin na złożenie wezwania nie został zachowany. Organ naczelny zasadnie zatem przyjął, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 31 lipca 2013 r. zostało złożone po upływie wymaganego prawem terminu. Związek nie uprawdopodobnił również, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W tej sytuacji rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu należało uznać za zasadne. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).