II SA/Gd 940/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-03-26
Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia biegłego sporządzona po dacie wydania decyzji ostatecznej oraz zeznania świadków, które są niespójne, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie umorzenia postępowania o nałożenie kary za usunięcie drzew?Ratio decidendi
Opinia biegłego sporządzona po dacie wydania decyzji ostatecznej nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniała w dniu wydania decyzji. Niespójne zeznania świadków, które nie potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości istotnych okoliczności faktycznych, również nie uzasadniają wznowienia postępowania. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji umarzającej postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku E. O. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia drzew bez zezwolenia. E. O. powołał się na nowe dowody w postaci zeznań świadków i opinii biegłego. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając E. O. za stronę nieposiadającą interesu prawnego. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, SKO ponownie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. E. O. zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę dowodów i brak aktywności dowodowej organu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Sekretarz sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie usunięcia drzew oddala skargę.
E. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 27 września 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej z dnia 8 lutego 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia drzew i krzewów bez zezwolenia z terenu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...].
Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 8 lutego 2010 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220 ze zm.), Prezydent Miasta umorzył postępowanie w sprawie usunięcia drzew i krzewów z terenu nieruchomości, położonej w S. przy ul. [...] bez stosownego zezwolenia.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z analizy materiału dowodowego sprawy nie wynika, jakiego rodzaju drzewa zostały usunięte z terenu ww. nieruchomości. Nie wynika również, czy usunięto z tej nieruchomości krzewy. Wyjaśnił także, że oznaczenie nazwy gatunkowej usuniętego drzewa jest niezbędne do wymierzenia ewentualnej administracyjnej kary pieniężnej za jego usunięcie bez stosowanego zezwolenia. Organ uznał, że wobec braku dowodów, na podstawie których należałoby wymierzyć administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez stosowanego zezwolenia, postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć.
Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2011 r. E. O. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania zakończonego ww. decyzją z uwagi na wyjście na jaw nowych okoliczności i nowych dowodów (świadków) w sprawie. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że po spotkaniu się z sąsiadami ze S. – A. F., A. R., A. N. oraz J. N., uzyskał informacje, że pamiętają oni bardzo dokładnie duże liściaste drzewa, niebędące drzewami owocowymi, rosnące na jego posesji i byliby w stanie opisać je dla celów przedmiotowego postępowania.
Po wznowieniu postępowania Prezydent Miasta decyzją z dnia 27 września 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 8 lutego 2010 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w ramach postępowania nadzwyczajnego przeprowadził dowody ze świadków, o przesłuchanie których wniósł E. O., a także pozostałych stron postępowania i świadków przez nie podanych. Organ przedstawił treść zeznań złożonych w sprawie przez świadków oraz wyjaśnień i oświadczeń stron. Stwierdził, że podane przez świadków informacje są niespójne i bardzo różnią się od siebie, a wynika z nich, że usunięto albo drzewa owocowe - pojedyncze lub potrójne, albo średniej wielkości klony, albo "olbrzymie" klony w liczbie co najmniej 5 sztuk. Organ pierwszej instancji stwierdził również, że dowody wskazywane przez E. O. takie jak opinia biegłego w zakresie ochrony przyrody z dnia 5 października 2011 r., sporządzona na podstawie własnego materiału zdjęciowego oraz sam materiał zdjęciowy, zostały podważone przez stronę przeciwną, gdyż jak wskazała A. G., zdjęcia, na podstawie których została sporządzona opinia biegłego przedłożona przez wnioskodawcę, pochodzą z okresu sprzed zamieszkiwania jej i A. K. na nieruchomości przy ul. [...]. Organ wyjaśnił nadto, że wobec szerokich możliwości technicznych przeróbki zdjęć (choćby sfotografowania zdjęcia ponownie i przesłanie go do komputera), w prosty sposób można uzyskać fotografie pochodzące teoretycznie z każdego okresu. W związku z tym materiał zdjęciowy przedłożony w sprawie jest bezwartościowy dla jej oceny merytorycznej. W konsekwencji bezużyteczna pozostaje także opina sporządzona na podstawie tychże zdjęć. Z tych przyczyn organ uznał, że wniosek E. O. (zawarty w piśmie z dnia 22 marca 2012 r.) o powołanie biegłego z zakresu ochrony przyrody celem sporządzenia opinii nie jest zasady z uwagi na brak rzetelnego, niebudzącego wątpliwości żadnej ze stron materiału zdjęciowego, na podstawie którego możliwa byłaby ocena stanu faktycznego. Organ wyjaśnił nadto, że w jego ocenie zeznania poszczególnych świadków są na tyle niespójne, że nie pozwalają na rzetelną ocenę faktów. Dodatkowo wiarygodność zeznań osób świadczących z wniosku E. O. została podważona przez stronę przeciwną z uwagi na zależności osobiste i finansowe pomiędzy świadkami i wnioskodawcą. Wobec nieudowodnienia okoliczności faktycznych wskazywanych przez E. O. oraz wyczerpania możliwości dowodowych w tej sprawie organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do podważenia decyzji z dnia 27 września 2012 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. O. zarzucił naruszenie:
– art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że powołane i przeprowadzone w sprawie dowody z zeznań świadków (A. R., A. N., J. N.) nie uzasadniają wznowienia postępowania; organ poczynił odnośnie powyższych kwestii ustalenia faktyczne, które nie zostały oparte na zasadach prawidłowego rozumowania i wskazaniach wiedzy życiowej, bowiem zeznania te niewątpliwie i obiektywnie rzucają nowe światło na sprawę; dowody te istniały w chwili wydania decyzji i nie były one znane organowi, który ją wydał,
– art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wystarczającej aktywności w dochodzeniu do ustalenia wszelkich okoliczności sprawy i wykrycia prawdy materialnej przez organ I instancji, w szczególności brak własnej inicjatywy dowodowej, w sytuacji całkowitego pomijania i zbywania twierdzeń i wniosków odwołującego się (odmowa przyznania wiarygodności prywatnej opinii biegłego, brak rzetelnej analizy materiału fotograficznego - płyta CD); organ w zasadzie nie poczynił żadnych własnych, niezależnych ustaleń, w szczególności nie powołał biegłego o odpowiedniej specjalności, co uczyniło niemożliwym jednoznaczne określenie gatunków drzew oraz obwodów ich pni,
– art. 9 k.p.a. poprzez podważenie wiarygodności dokumentacji fotograficznej złożonej przez odwołującego się, przy jednoczesnym braku dowodu na poparcie tych twierdzeń (nie powołano np. biegłego z zakresu informatyki) oraz uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się odnośnie tych kwestii, z uwagi na podniesienie ich dopiero w uzasadnieniu decyzji,
– art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niejasne i w ocenie odwołującego się niedostateczne wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ przy wydaniu decyzji; w uzasadnieniu decyzji brak jest wskazania motywów i przesłanek na jakich organ oparł swe rozstrzygnięcie; nie zostały w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości wskazane dowody, na których to rozstrzygnięcie zostało oparte, nie wyjaśniono także kwestii, którym dowodom odmówiono wiarygodności; ponadto uzasadnienie faktyczne decyzji jest wadliwe, bowiem padają w nim stwierdzenia, że składający w niniejszej sprawie zeznania świadkowie (m.in. A. R., A. N., J. N.) nie byli w stanie stwierdzić, że ściętymi drzewami są konkretnie klony pospolite, co nie ma większego znaczenia, bowiem świadkowie ci wykluczyli, by były to drzewa owocowe, a do ustalenia konkretnego gatunku i parametrów drzewa wymagana jest opinia biegłego.
Wskazując na powyższe zarzuty, E. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 lutego 2012 r., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że powołane przez niego w toku przedmiotowej sprawy nowe fakty i dowody mają dla jej rozpoznania istotne znaczenie. Organ pierwszej instancji uznał zeznania świadków, powołanych na wniosek skarżącego, za niespójne, jednakże nie wyjaśnił na czym owa niespójność miałaby polegać. Jeżeli organ miał wątpliwości i nie dał wiary tym zeznaniom, to winien zostać powołany biegły z odpowiedniej specjalności. Obowiązkiem organu było podjęcie właściwych działań - powołanie biegłego o odpowiednich kompetencjach - w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności niniejszej sprawy, co nie zostało uczynione.
Rozpoznając odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 listopada 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium uznało bowiem, że E. O. nie posiada przymiotu strony we wznowionym postępowaniu w sprawie nałożenia kary za wycięcie drzew w rozumieniu art. 28 k.p.a., natomiast zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. prawo do złożenia odwołania w postępowaniu administracyjnym przysługuje wyłącznie osobom posiadającym przymiot strony. Kolegium - wskazując na treść art. 28 k.p.a. - stwierdziło, że interes prawny rozumiany jest jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej, powinien zatem być konkretny, indywidualny, dający się zaspokoić poprzez wydanie decyzji. Wyjaśniło również, że normą prawa materialnego, na podstawie której prowadzono postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta z dnia 8 lutego 2010 r., jest art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy. Na mocy tego przepisu wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Pomimo braku wskazania w ww. przepisie kto podlega karze w nim opisanej nie powinno budzić wątpliwości, że może ona zostać wymierzona tylko rzeczywistemu sprawcy czynu, polegającego na samowolnym wycięciu drzew lub krzewów. Obowiązek uiszczenia kary będzie ciążył zatem jedynie na osobie, która dokonała usunięcia drzew lub krzewów. Prowadzi to do wniosku, że stroną postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia jest sprawca czynu, który - zgodnie z art. 28 k.p.a., jest adresatem obowiązku uiszczenia grzywny. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że w toku postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta zostało jednoznacznie wykazane, że wycięcia drzew dokonali A. K. i A. G., przy czym wskazali oni, że wycięte drzewa były drzewami owocowymi. Zatem jedynie oni powinni brać dalej udział w sprawie. Bezspornym jest, że drzewa nie zostały wycięte przez E. O., stąd też nie powinien on występować we wznowionym postępowaniu jako strona. Przedmiotowe ustalenie uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Kolegium wyjaśniło przy tym, że wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania przez organ odwoławczy nie stoi na przeszkodzie fakt, że do tej pory E. O. miał status strony postępowania, bowiem na każdym etapie postępowania administracyjnego organy mają obowiązek dbania o to, aby postępowanie to prowadzić z udziałem tylko tych osób, które mają interes prawny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 234/11). Nie miał również uprawnienia do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. O., wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.
Rozpoznając tę skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r., w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 121/13, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał bowiem za błędne pozbawienie skarżącego statusu strony w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z jego wniosku. Sąd podzielił stanowisko organu I instancji, że stronami postępowania winni być wszyscy współużytkownicy wieczyści przedmiotowej działki, ponieważ każdemu z nich organ mógł potencjalnie przypisać odpowiedzialność za nielegalne usunięcie drzew lub krzewów opartą na treści art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy. Sąd uznał, że eliminując z kręgu stron postępowania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 28 k.p.a. w związku z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez błędną wykładnię tych przepisów, skutkującą odmową przyznania skarżącemu interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu. Naruszenie ww. przepisów prawa materialnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w przypadku przyznania skarżącemu statusu strony w przedmiotowym postępowaniu organ II instancji nie mógłby odmówić merytorycznego rozpatrzenia wniesionego przez niego odwołania, co w niniejszej sprawie uczynił, umarzając postępowanie odwoławcze.
W tej sytuacji, ponownie rozpoznając sprawę na skutek odwołania E. O., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 września 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 27 września 2012 r.
Wyjaśniając rozstrzygnięcie, Kolegium wskazało, że E. O. w toku postępowania przedstawił nowe dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji, jednak nie doprowadziły one do ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. Za takie dowody Kolegium uznało wyłącznie zeznania świadków, którzy zostali przesłuchani przez organ I instancji. Kolegium nie uznało natomiast za nowe dowody opinii z dnia 5 października 2011 r., a także dwóch fotografii, które były znane organowi w dacie wydawania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie usunięcia drzew i krzewów bez zezwolenia. W odniesieniu do opinii przedłożonej przez odwołującego się Kolegium uznało, że sporządzono ją po dacie wydania kwestionowanej decyzji i nie ujawnia ona okoliczności faktycznych, które mogłyby uzasadniać uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 lutego 2010 r. Stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość uznania drzew rosnących na nieruchomości za klony rozważał organ na etapie postępowania w sprawie kary za usunięcie drzew, korzystając z opinii osoby posiadającej wiedzę specjalną z zakresu dendrologii, która stwierdziła, że nie jest możliwe jednoznaczne przesądzenie jakiego gatunku drzewa rosły na nieruchomości. Organ za niecelowe uznał ocenianie dokumentacji fotograficznej stanowiącej podstawę opinii z dnia 5 października 2011 r., w sytuacji, gdy nie uwzględnił samej opinii jako sporządzonej po dacie wydania decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. Kolegium przychyliło się natomiast do oceny zeznań powołanych przez odwołującego świadków dokonanej przez organ I instancji, który uznał, że nie ujawniły one nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zeznania A. F. i J. N. nie doprowadziły do ustalenia jakie drzewa o jakich parametrach rosły na przedmiotowej działce. Świadek A. N. zeznał z kolei, że z nieruchomości usunięto drzewo z gatunku klon o obwodzie 60 cm na wysokości 1 m. A. R. zeznała natomiast, że na nieruchomości rosło 5 bardzo dużych drzew, z czego 3 z nich były olbrzymie i były to klony o obwodzie zbliżonym do obwodu drukarki HP Laser Jet 2055 dn. Kolegium uznało, że wobec niespójności i sprzeczności w części dotyczącej rodzajów, obwodów drzew i ich ilości powyższe zeznania nie mogą dostarczyć wiarygodnego materiału dowodowego, który podważyłby prawidłowość rozstrzygnięcia z dnia 8 lutego 2010 r.
W skardze na powyższą decyzję E. O. zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że przeprowadzone w toku postępowania wznowieniowego czynności dowodowe w postaci przesłuchania świadków A. R., A. N. i J. N. oraz opinii biegłego dendrologa z dnia 5 października 2011 r. nie dają podstaw do uchylenia decyzji z dnia 27 września 2012 r. i ponownego rozstrzygnięcia w zakresie prawidłowości decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. Zarzucono również naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczeprujące rozważenie materiału dowodowego i pomięcie zeznań świadków A. R., W. Cz., A. N. oraz J. N. oraz opinii z dnia 5 października 2011 r., co doprowadziło do uznania okoliczności wycięcia klonów za nieudowodnioną. Skarżący zarzucił nadto naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. i art. 77 k.p.a. i art. 78 k.p.a. polegające na braku aktywności organu w czynieniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleniach faktycznych, w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność gatunku drzew usuniętych z nieruchomości i nieprzedstawienie przesłuchiwanym świadkom dokumentacji fotograficznej, która ułatwiłaby weryfikację ich twierdzeń o usuniętych gatunkach. Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji.
Z treści uzasadnienia skargi wynika, że skarżący zajmuje odmienne stanowisko od organów w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Według niego w świetle przeprowadzonych dowodów z zeznań zgłoszonych przez niego świadków oraz opinii biegłego dendrologa oczywiste jest, że A. G. i A. K. dokonali nielegalnego usunięcia chronionych drzew z gatunku klon, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. Zeznania wskazanych świadków, zdaniem skarżącego, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają. Skarżący zakwestionował rzetelność i fachowość opinii, w oparciu o którą wydano decyzję z dnia 8 lutego 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
W świetle kryterium legalności niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia 27 września 2012 r., odmawiająca uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji z dnia 8 lutego 2010 r., są zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organ administracji rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego w sposób prawidłowy odnosząc poczynione ustalenia do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.pa.
Przede wszystkim podkreślić należy, że kontrolowane postępowanie odbywało się w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 8 lutego 2010 r. umarzającą postępowanie w sprawie kary pieniężnej za nielegalne usunięcie drzew i krzewów z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w S. przy ul. [...]. Organ doszedł do przekonania, że brak jest materiału dowodowego w sposób wiarygodny potwierdzającego okoliczności niezbędne do obciążenia karą za nielegalne usunięcie drzew i krzewów, a tym samym brak jest przesłanek uzasadniających zmianę decyzji z dnia 8 lutego 2010 r.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostatecznie zakończonej. Nie jest to jednak tryb, przy pomocy którego można wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych w ustawie procesowej i po spełnieniu określonych w niej warunków. Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Związane są one z kwalifikowaną wadliwością postępowania i dlatego skutkiem ich zaistnienia jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Celem postępowania wznowieniowego jest w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Podkreślić przy tym trzeba, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej i dlatego przepisy regulujące ten tryb wymagają stasowania wykładni ścieśniającej.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wówczas nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. we wznowionym postępowaniu organ powinien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie rzeczywiście zaistniała wskazana jako podstawa wszczęcia postępowania przesłanka wznowienia.
We wznowionym postępowaniu w pierwszej kolejności zasadnicze znaczenie miało zatem ustalenie, czy w sprawie w istocie wystąpiły okoliczności wskazane jako przesłanka wznowienia. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazał jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując na nowe dowody z zeznań świadków, które – według niego – potwierdzały okoliczność, że A. G. i A. K. bez zezwolenia usunęli z terenu opisanej działki drzewa z rodzaju klon. W toku postępowania jako nowy dowód stanowiący podstawę wznowienia skarżący przedłożył również opinię biegłego z zakresu przyrody z dnia 5 października 2011 w przedmiocie rozpoznania gatunku drzew sporządzoną na podstawie udostępnionych przez skarżącego zdjęć.
Rozstrzygając kwestię wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia, wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który decyzję wydał. W ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowienia, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody. Konieczne przy tym jest, aby istniały one w dacie wydania decyzji ostatecznej, nie były znane organowi w dniu jej wydania i ujawnione zostały dopiero po wydaniu decyzji. Muszą być one także istotne dla sprawy, a więc muszą dotyczyć sprawy i mieć znaczenie dla treści decyzji. Niespełnienie któregokolwiek z warunków wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. powoduje, że określona okoliczność faktyczna lub dowód nie mogą stanowić podstawy do weryfikacji decyzji ostatecznej.
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone w postępowaniu. Istotne jest, aby organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane na dzień podjęcia decyzji.
Sąd oceniając w świetle powyższych regulacji postępowanie przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie nie doszukał się uchybień, które miałyby wpływ na wynik postępowania i nakazywałyby eliminację kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego.
W pierwszej bowiem kolejności organy uznały za nowe dowody zeznania powołanych przez skarżącego świadków, których organ przesłuchał uzyskując materiał dowodowy poddany następnie ocenie w zgodzie z zasadami określonym w art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. Już sama ocena zeznań świadków wskazanych przez skarżącego A. F., A. N., J. N. i A. R. doprowadziła organy do wniosku, że są one niespójne i mało precyzyjne w zakresie okoliczności istotnych dla merytorycznego rozpoznania sprawy kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów. Natomiast konfrontacja wskazanych zeznań z zeznaniami świadków przesłuchanych na wniosek A. G. i A. K. – W. Cz., Ł. Sz. i M. K. jedynie wzmacnia stanowisko o istotnych rozbieżnościach w zakresie informacji odnoszących się do rodzaju drzew usuniętych z przedmiotowej nieruchomości. Dokonanej przez organ ocenie dowodów nie można zarzucić dowolności. Organy wszechstronnie i wnikliwie oceniły zebrany materiał dowodowy zgodnie z wnioskami skarżącego. Dodatkowo zebrały wyjaśnienia od stron postępowania i skonfrontowały je z pozostałym materiałem dowodowym.
Wbrew twierdzeniom skarżącego w ocenie Sądu organy prawidłowo odmówiły uznania za nowy dowód w sprawie, prezentującą odmienne od organów stanowisko opinię biegłego z zakresu przyrody z dnia 5 października 2011 r., sporządzoną w oparciu o zdjęcia działki nr [...]. Przede wszystkim bowiem opinia ta sporządzona została już po dacie wydania decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. Nie istniała zatem w dacie wydania decyzji ostatecznej, a tym samym nie może stanowić podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odniesieniu natomiast do dokumentacji fotograficznej dotyczącej działki nr [...], na podstawie której sformułowano wnioski opinii z dnia 5 października 2011 r., wyjaśnić należy, że organ prowadząc na przełomie 2009 i 2010 r. postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów, zakończone decyzją z dnia 8 lutego 2010 r., dysponował zdjęciami wskazanej nieruchomości, które w pełni obrazowały jej stan w dacie rozstrzygania sprawy. Organy wówczas, w oparciu o materiał zdjęciowy, pozyskały opinię Zakładu Urządzania i Konserwacji Zieleni "A", z której wynikało, że nie jest możliwa pełna identyfikacja gatunku wyciętego drzewa. Podkreślenia wymaga, że sama odmienna ocena dowodów prezentowana przez skarżącego nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich "nowych" nieznanych organowi okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego. Również błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec powyższego zarzuty skarżącego wysuwane pod adresem wiarygodności opinii, na podstawie której wydano ostateczną decyzję o umorzeniu postepowania, nie mogą być uznane za zasadne i nie dają podstawy do zmiany tego rozstrzygnięcia w trybie wznowieniowym. Regułą w postępowaniu administracyjnym jest prowadzenie postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, a nie wydanie decyzji i dopiero w postępowaniu wznowieniowym prowadzenie postępowania dowodowego.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że dowód w postaci opinii biegłego z dnia 5 października 2011 r. wskazany jako przyczyna wznowienia postępowania, wyczerpywał znamiona przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i mógł prowadzić do dokonania weryfikacji ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie kary pieniężnej za nielegalne usunięcie drzew i krzewów z nieruchomości. Nie istniał on bowiem w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Podstawy do weryfikacji decyzji z dnia 8 lutego 2010 r. nie mogły również stanowić starannie zgromadzone i wnikliwie ocenione przez organy po wznowieniu postępowania dowody w postaci zeznań świadków, w tym powołanych przez skarżącego. Zeznania te z powodu niespójności nie potwierdziły w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nielegalnego usunięcia drzew z działki nr [...]. Z zeznań tych nie dało się bowiem wywieść pewnych ustaleń w zakresie rodzaju i gatunku drzew, które usunięto oraz ich istotnych parametrów.
Wskazać przy tym należy, że pismo "B" z dnia 3 czerwca 2013 r., które zostało dołączone do skargi, nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Pismo to było składane do poprzedniej sprawy sądowej o sygnaturze akt II SA/Gd 121/13, dotyczącej decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.
W świetle przedstawionych okoliczności i prawidłowych ustaleń organów obu instancji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja z dnia 12 września 2013 r. i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 27 września 2012 r. podjęte zostały w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego i doprowadziły do właściwego zastosowania przepisów prawa administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami, skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło