VIII SA/Wa 729/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-27
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest zasadne, gdy inwestor wykonał budynek gospodarczy niezgodnie z przepisami technicznymi, mimo braku sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego do zgłoszenia?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest wadliwe, jeśli organy nie ustaliły, czy wybudowany budynek gospodarczy odpowiada przepisom prawa budowlanego i warunkom technicznym, w szczególności § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Brak sprzeciwu organu do zgłoszenia nie wyłącza obowiązku organów nadzoru budowlanego do prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, gdy istnieją wątpliwości co do zgodności wykonania z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S.-B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego. Budynek ten został wykonany przez M. K. na podstawie zgłoszenia, do którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych, w szczególności dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki. Organy administracji dwukrotnie umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, co zostało zakwestionowane przez WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. S.-[...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. S.- [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy jest skarga B. S.-B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] maja 2013 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. [...].
Sąd ustalił następujący przebieg postępowania:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. (dalej organ I instancji, PINB) na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj. (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w związku
z wszczęciem postępowania w sprawie stanu prawnego budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. [...] przy ul. S. [...], nakazał M. K. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. 7,0 x 5,0 m zlokalizowanego na działce nr [...] w S. [...] przy ul. S. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w przedmiotowej sprawie przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdzono, że na działce będącej własnością Pana M. K. (inwestora) budowany jest budynek gospodarczy o wymiarach 7,0 x 5,0 m. Budynek murowany z bloczka siporex o ścianach gr. 25 cm. Ściany wymurowane na wysokość 2,70 m, przy czym tylna ściana dł 7,0 m zlokalizowana w granicy z działką będącą własnością B. S. - B. Ściana boczna zlokalizowana w odległości 0,85 cm i 1,14 m od budynku sąsiada p. S. - B. Budynek gospodarczy zlokalizowany jest ukośnie w stosunku do granicy pomiędzy działkami [...] będącej własnością M. K. i działką nr [...] będącą własnością B. S. - B. Ustalono, że inwestor przedmiotowy budynek gospodarczy wykonuje w oparciu o zgłoszenie robót niewymagających pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 2010 roku, nie mniej jego usytuowanie jest niezgodne z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej organ odwoławczy, WINB) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r.,
w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 4/11, po rozpoznaniu skargi inwestora uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji (z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2010 r.), orzekające o nakazie rozbiórki spornego budynku gospodarczego.
W uzasadnieniu wyroku, Sąd zobowiązał organy do podjęcia z urzędu czynności, mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy w kontekście procedury określonej w art. 51 Prawa budowlanego oraz wydanie decyzji z uwzględnieniem dokonanej w uzasadnieniu wyroku wykładni prawa materialnego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy PINB decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. zwanej dalej "Prawem budowlanym"), § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem w spawie warunków technicznych"), nakazał inwestorowi M. K. zmniejszenie długości budynku gospodarczego o 1,5 m do 5,5 m poprzez rozbiórkę ścian od strony sąsiada, tj. działki nr [...] - w terminie do [...] kwietnia 2012 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpoznaniu odwołania inwestora i B. S. – B. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12, oddalił skargę M. K. od decyzji kasatoryjnej.
Po zwrocie akt do organu, decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Nr [...] PINB
w L. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne
w całości w sprawie stanu prawnego budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w S. [...] przy ul. S. [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w dniu [...] maja 2013 r. organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowej inwestycji, podczas których stwierdzono, że inwestor M. K. nie wykonuje żadnych robót budowlanych. Ponadto stan faktyczny przedmiotowego budynku nie uległ zmianie. Budynek gospodarczy został wykonany zgodnie ze złożonym zgłoszeniem do Starostwa Powiatowego w L.
z dnia [...] lipca 2009 r. Rodzaj, wymiary i konstrukcja budynku określone w zgłoszeniu odpowiadają wykonanej inwestycji, w stosunku do której dokonano zgłoszenia.
Organ I instancji odwołując się do uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 4/11, wskazał, że powyższe zgłoszenie jest skuteczne. Następnie odnosząc się do mapy zasadniczej pobranej ze Starostwa Powiatowego w L. oraz wyników
z kontroli, stwierdził, że przedmiotowy budynek wykonany jest w sposób zgodny ze złożonym zgłoszeniem. W oparciu o wskazane wyżej ustalenia PINB uznał, że uwzględnił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. oraz stanowisko WINB wynikające z decyzji nr [...]. zgodnie z którym w przypadku, gdy właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniesie sprzeciwu do zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, zaś inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem, to bezprzedmiotowe jest prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie takiego obiektu. Za zasadne PINB uznał zastosowanie przepisu art. 105 § 1 k.p.a.
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji B. S. – B. (dalej skarżąca) podniosła w szczególności nieuwzględnienie w decyzji wielkości i usytuowania przedmiotowego budynku z warunkami technicznymi określonymi w § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Skarżąca domagała się uwzględnienia wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazującego na konieczność prowadzenia postępowania naprawczego w trybie przepisu art. 51 prawa budowlanego. Zanegowała, że
w przedmiotowej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przytaczając przebieg postępowania i treść uzasadnienia decyzji organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., nie narusza przepisów prawa materialnego. W uzupełnieniu stanu faktycznego zaznaczono, że wszystkie ściany spornego budynku gospodarczego wybudowane zostały do wysokości 3 m bez wieńców i wygenerowania spadków, co wskazuje, iż tylna ściana budynku ma mieć wysokość co najmniej 4,5 m. Ponadto ściana tylna budynku granicząca z działką o nr ew. [...] i [...] nie została zaprojektowana jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego, co ustalono na podstawie złożonego zgłoszenia.
W szerokim zakresie powołując się przepis art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ odwoławczy przywołał treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2012 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12, a nadto wytycznych wynikających z decyzji kasatoryjnej, poddanej weryfikacji w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12.
Za właściwe uznał zastosowanie przez organ I instancji instytucji umorzenia postępowania wynikającej z przepisu art. 105 § 1 k.p.a., stwierdzając, że w sytuacji, gdy inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej, zaś przedmiotowa inwestycja jest zgodna ze zgłoszeniem, nie ma podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy
o właściwe przepisy prawa budowlanego. Za prawidłowy i rzetelny ocenił ustalony stan faktyczny omawianej sprawy, stwierdzając brak obrazy przepisów art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. W konkluzji organ odwoławczy zaznaczył, iż organy nadzoru budowlanego są związane wyrokami Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, zaś ostatnim wyrokiem był wyrok w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12 z dnia 7 listopada 2012 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła, że decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Wywiodła naruszenie:
1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
2) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a.;
3) art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie do budynku gospodarczego budowlanego na podstawie zgłoszenia, w warunkach o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2, 3, 4;
4) art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w sprawie budowy budynku gospodarczego wydano dwa prawomocne wyroki, uzasadnienia których są ze sobą sprzeczne tj.: wyrok sygn. akt VIII SA/Wa 4/11 z dnia 5 maja 2011 r. i wyrok sygn. akt VIII SA/Wa 280/12 z dnia 7 listopada 2012 r. Autorka skargi podkreśliła, że nie do przyjęcia jest argumentacja organów odmawiająca zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, celem doprowadzenia samowolnie zrealizowanych robót
w oparciu o zgłoszenie.
Zaznaczyła, iż art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego nakłada na uczestników procesu budowlanego obowiązek przestrzegania przepisów techniczno – budowlanych w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ponadto decyzje umarzające postępowanie akceptują i wyrażają zgodę na budowę przy granicach sąsiednich działek budynku gospodarczego o wysokości dotychczas nieznanej i ilości kondygnacji zależnej tylko od woli inwestora.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, co skutkować musiało uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy wybudowany przez inwestora budynek gospodarczy odpowiada dokonanemu zgłoszeniu, a zatem podlega wyjaśnieniu, czy wobec tego zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zasługują na uwzględnienie.
Przed przystąpieniem do oceny kontrolowanych decyzji, przypomnieć należy, że organy wydawały decyzje po wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie w sprawach: pierwszy wyrok z dnia 5 maja 2011 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 4/11 i drugi wyrok z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 280/12. Zatem nie ulega wątpliwości konieczność zastosowania art. 153 p.p.s.a., który ma charakter obowiązujący, co oznacza związanie organów i sądu w zakresie uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu.
Zwrócić uwagę należy, że Sąd w wyroku z dnia 5 maja 2011 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 4/11 przesądził, iż zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 49b prawa budowlanego. Poza sporem jest także, że organ został zobowiązany do podjęcia
z urzędu czynności mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy
w kontekście procedury określonej w art. 51 prawa budowlanego.
Nawiązując do wytycznych wyroku z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 280/12, to Sąd ten zaznaczył, że cyt: "Orzekający w sprawie PINB, zgodnie
z wytycznymi Sądu zawartymi w w/w wyroku z dnia 5 maja 2011 r., prowadził postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Jednakże, jak słusznie stwierdził MWINB, organ I instancji zaniechał wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie wyjaśnił w szczególności, czy realizowany budynek gospodarczy budowany jest zgodnie z dokonanym właściwemu organowi zgłoszeniem. Wskazał, iż sporny obiekt usytuowany został z naruszeniem § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz że w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami należy zmniejszyć budynek wzdłuż granicy do 5,50 m. Powyższe okoliczności, bez dokładnego ustalenia zgodności zgłoszenia z realizowaną budową, konkretnego ustalenia i wyjaśnienia na czym polega naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jest niewystarczające do nakazania zmniejszenia ściany tylnej spornego obiektu. Niezbędnym zatem jest dokonanie przez PINB ustaleń w tej kwestii. Ponadto, jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, dokonane przez organ I instancji ustalenia winny znaleźć swe odzwierciedlenie
w decyzji orzekającej co do istoty sprawy w taki sposób, aby zarówno strony niniejszego postępowania, jak też organy administracji publicznej, czy Sąd na podstawie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji mogły zaznajomić się
z motywami, jakimi kierował się organ, wydając rozstrzygnięcie".
Również w uzasadnieniu tegoż wyroku odniesiono się do dokonanego zgłoszenia przez inwestora, wskazując, że cyt: "Zastrzeżeń Sądu nie budzi także okoliczność, że
w przypadku gdy właściwy organ architektoniczno-budowlany nie wniesie sprzeciwu do zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, zaś inwestor wykonał roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem, prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie takiego obiektu jest bezprzedmiotowe".
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, to organy nadzoru budowlanego
w kontekście wytycznych Sądu ustaliły, że skoro inwestor dokonał zgłoszenia budowy budynku o określonych wymiarach, zaś właściwy Starosta nie wniósł sprzeciwu, to tym samym jeśli inwestor realizuje budowę w sposób zgodny ze złożonym zgłoszeniem, rodzaj, wymiary i konstrukcja obiektu zgadzają się z wykonaną inwestycją to prowadzenie przez organ nadzoru budowlanego postępowania jest bezprzedmiotowe.
Takie rozumowanie organów jest wadliwe i w ocenie Sądu wynikało ono
z błędnej interpretacji wyroków Sądu. Jeszcze raz zatem zaznaczyć należy, że postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie należało prowadzić w trybie procedury wynikającej z art. 51 prawa budowlanego. Podkreślić należy, że z utrwalonego
w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu wynika, iż zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Nawet jeżeli potraktować przedmiotowe zgłoszenie jako naruszenie prawa, to nie może to niweczyć skutku prawnego wynikającego z braku sprzeciwu organu. Docelowo – brak sprzeciwu przy zgłoszeniu pełni tę samą rolę jak decyzja o pozwoleniu na budowę.
Nie mniej w sytuacji po ustaleniu, że budowana inwestycja wymagała jednak pozwolenia na budowę, to zadaniem organów było doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Nie ma w niniejszej sprawie sporu co do tego, że przedmiotowy budynek gospodarczy wybudowany został na podstawie zgłoszenia, co do którego Starosta nie wniósł sprzeciwu. Również niesporne są wymiary budynku gospodarczego 7,0 m x 5,0 m i jego usytuowanie: tylna ściana dł 7,0 m zlokalizowana w granicy z działką będącą własnością B. S. – B., a ściana boczna zlokalizowana w odległości 0,85 cm i 1,14 m od budynku sąsiada p. S. - B. Zatem należało ustalić, czy taki budynek jest faktycznie budynkiem gospodarczym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Prawo budowlane nie zawiera definicji budynku gospodarczego. W treści § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z 2002 r. ze zm.) wskazano, iż ilekroć w tym rozporządzeniu jest mowa o budynku gospodarczym - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia,
a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Pojęcie budynku gospodarczego zostało w nim zdefiniowane na potrzeby tego rozporządzenia, w granicach delegacji ustawowej określonych w art. 7 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego, który przewiduje określenie rozporządzeniem warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Definicja ta nie stanowi zatem definicji legalnej budynku gospodarczego
w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Niemniej jednak, pojęcie budynku gospodarczego należy interpretować jako budynku, który pełni określoną funkcję związaną z gospodarowaniem, przy czym gospodarowanie to może być związane
z różnym rodzajem działalności. Pojęcie budynku gospodarczego użyte w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego niewątpliwie nie dotyczy wszystkich budynków gospodarczych. Pojęcie budynku gospodarczego lub szersze pojęcie obiektu gospodarczego pojawia się bowiem w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego w różnych przepisach: art. 29 ust. 1 pkt 1 a, dotyczącym budynków gospodarczych związanych
z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową, art. 29 ust. 1 pkt 4, dotyczącym obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych, art. 29 ust. 1 pkt 6, dotyczącym budynków gospodarczych stanowiących zaplecze do utrzymania linii kolejowych, art. 29 ust. 1 pkt 13 dotyczącym obiektów gospodarczych przeznaczonych na cele gospodarki leśnej. Oznacza to, iż pojęcie budynku gospodarczego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest pojęciem węższym, niż wynika to z jego językowego brzmienia. W ocenie Sądu przyjąć należy, iż przepis art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego wprowadza zwolnienie od uzyskania pozwolenia na budowę obiektów wnoszonych na działce budowlanej, towarzyszących zabudowie mieszkaniowej.
Obowiązkiem organów w zakresie ustalenia stanu faktycznego należało, mając na uwadze przepisy art. 29 prawa budowlanego, ustalić, czy wybudowany budynek przez inwestora spełnia wymogi określone przepisem art. 29 ust. 1 pkt 1a prawa budowlanego, czy też zastosowanie znajduje przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Dokonanie powyższych ustaleń pozwoli organom na zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Nie ujdzie przy tym uwadze organów usytuowanie budynku gospodarczego w ostrej granicy, wymiary budynku i jego wysokość, co pozwoli jednocześnie na odniesienie się, czy w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia
2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) stanowi: Jeżeli z przepisów § 13, 60
i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Ponadto ust. 3 pkt 4 dopuszcza sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy, jednakże długość ściany przylegającej do granicy nie może być dłuższa niż 5,50 m.
W niniejszej sprawie powyższy warunek ten nie jest spełniony, bowiem długość ściany wynosi 7 m.
Organ I instancji nie ustalił należycie stanu faktycznego, zaś organ odwoławczy zaakceptował decyzję PINB pomimo braków w tej decyzji, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, treść decyzji, odwołania, czy skargi stwierdzić należy, że sporne jest dla skarżącego, w jakim zakresie powinny być zastosowane przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
Konsekwencją tego zaliczenia jest objęcie budynków wymogami w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., przy uwzględnieniu parametrów budynku, ustaleniu, czy jest to budynek odpowiadający przepisom art. 29 ust. 1 pkt 1a prawa budowlanego, czy też art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
W § 12 rozporządzenia zostały określone wymagania odnośnie usytuowania obiektów budowlanych na działce, również dotyczące budynków gospodarczych i garaży.
Wracając do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że organ I instancji ustalił jedynie, wykonując wytyczne organu odwoławczego i Sądu, iż lokalizacja obiektu jest zgodna ze zgłoszeniem przyjętym przez organ architektoniczno-budowlany. Na gruncie niniejszej sprawy organy powinny ustalić, czy w trakcie zrealizowanych robót zachowane zostały przesłanki wynikające z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W tym zakresie organy winny dokonać rzetelnej oceny i odnieść się
w uzasadnieniu decyzji.
Reasumując, z zaskarżonych decyzji nie wynika wprost, jakiego rodzaju obiekt zrealizował inwestor, niewątpliwie organy nie ustaliły nawet, czy do wybudowanego budynku gospodarczego inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę.
Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organy rozważą wyżej wskazane wywody Sądu, w szczególności w kontekście ewentualnego zastosowania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, mając na uwadze budynek gospodarczy w granicy (przy granicy) oraz jego wielkość.
Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów art. 7
i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wysokość budynku, lub ewentualną przyszłą wysokość, organy rozważą w tym zakresie stanowisko inwestora, który winien określić wysokość budynku, co pozwoli organom na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie prawidłowych przepisów.
Sąd w składzie orzekającym nie neguje ewentualnego rozstrzygnięcia przy zastosowaniu przepisu art. 272 § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności określonej w § 232 ust. 4 i 5, nie mniej rozstrzygnięcie organów, co do zastosowania tego przepisu przed wyjaśnieniem innych okoliczności, uważa za przedwczesne.
Umorzenie postępowania na postawie art. 105 § 1 k.p.a. było wadliwe, w ocenie Sądu było ono skutkiem błędnej analizy wytycznych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12. Zdaniem składu orzekającego wytyczne wyroków sądu ze sprawy VIII SA/Wa 4/11 i VIII SA/Wa 280/12 należało analizować łącznie. Jednocześnie na marginesie jedynie zwrócić uwagę należy, iż w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 280/12, Sąd kontrolował decyzję wydana
w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sąd uznał za zasadny i w tej sytuacji nie do odparcia okazały się zarzuty skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią zaprezentowaną wykładnię.
Wskazując na powyższe Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje, z przyczyn o których mowa wyżej naruszają przepisy postępowania i przepisy prawa materialnego, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 ust. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, natomiast o niewykonalności decyzji
w oparciu o przepis art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło