I SA/Wa 155/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Marta Kołtun Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi M.M. i T.M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania T.M. i M.M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...], orzekającą o odmowie ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji został przedstawiony następujący stan faktyczny i prawny. Pismem z dnia 12 grudnia 1976 r. J.M. złożyła wniosek o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...] października 1979 r., nr [...] Naczelnik [...] oddał na rzecz J.M. oraz jej córki Z.M. w użytkowanie wieczyste niezabudowaną działkę budowlaną nr [...], o pow. [...] m2, położoną w K., po ½ części. Następnie, pismem z dnia 14 stycznia 1991 r., J.M. oraz Z.M. wystąpiły o uzupełnienie ekwiwalentu, podnosząc iż otrzymana działka stanowiła zaledwie piątą część wartości mienia pozostawionego w T. Pismem z dnia 10 czerwca 2002 r. T.M. (następczyni prawna) wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej pozostałą do zrealizowania wartość ekwiwalentu. Pismem z dnia 10 września 2002 r. M.M. (następczyni prawna) wniosła o wydanie decyzji w zakresie ustalenia wartości pozostałego do zrealizowania ekwiwalentu. W konsekwencji, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] potwierdził, iż T.M. i M.M. przysługuje łącznie uprawnienie do zaliczenia pozostałej wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie, w punkcie trzecim sentencji ww. decyzji, Prezydent stwierdził, iż zgodnie ze złożonymi oświadczeniami z dnia 15 września 2002 r. poprzedniczki prawne wnioskodawczyń zaliczyły część wartości mienia pozostawionego w formie nabycia prawa użytkowania wieczystego działki budowlanej nr [...] obręb [...]. Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. M.M. i T.M. złożyły wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Pismem z dnia 11 maja 2009 r. Wojewoda [...] wezwał ww. do załączenia brakującego materiału dowodowego, w odpowiedzi na które skarżące poinformowały organ, iż Wojewoda błędnie uznał ich wniosek jako wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, gdyż jest to wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej przez wnioskodawczynie formy realizacji prawa do rekompensaty. Pismem z dnia 2 października 2009 r. organ wojewódzki poinformował strony, iż art. 7 ust 3 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP odnosi się jedynie do osób, które w ogóle nie zrealizowały prawa do rekompensaty. W konsekwencji, pismem z dnia 7 kwietnia Wojewoda [...] zwrócił się o sprecyzowanie żądania czy wniosek należy traktować jako wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty czy jako wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Organ wojewódzki poinformował jednocześnie strony, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2003 r. nie podlega ujawnieniu w rejestrze wojewódzkim z uwagi na częściową realizację prawa do rekompensaty. Pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. M.M. i T.M. poinformowały organ, iż wniosek ich jest wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim formy realizacji prawa do rekompensaty. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2003, nr [...]. Skarżące wniosły odwołanie od powyższej decyzji. Minister Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...]. Minister stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż poprzedniczki prawne skarżących, na podstawie decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] października 1979 r., nr [...], nabyły od Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste działkę budowlaną nr [...] o powierzchni [...] m2. Wartość działki została zaliczona na poczet ekwiwalentu za mienie pozostawione poza granicami RP. Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] Prezydent Miasta K. potwierdził, iż T.M. i M.M. przysługuje łącznie uprawnienie do zaliczenia pozostałej wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami RP. Minister powołując się na treść art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) stwierdził, że przepis ten znajduje zastosowanie do osób, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie organ wskazał, że ujawnienie w rejestrze, na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do osób, które nie zrealizowały prawa do rekompensaty. Z uwagi na fakt, że poprzedniczki prawne skarżących zrealizowały w części przysługujące im prawo do rekompensaty (otrzymały w użytkowanie wieczyste niezabudowaną działkę budowlaną) należy uznać, iż nie została spełniona druga przesłanka warunkująca zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Ponadto Minister wyjaśnił, że skoro prawo do rekompensaty zostało częściowo zrealizowane, to prawidłowym trybem realizacji rekompensaty uzupełniającej jest tryb wskazany w dyspozycji art. 5 ust. 3, tj. wystąpienie z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty, a nie tryb wskazany w dyspozycji art. 7 ust. 3, tj. wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wskazanej formy prawa do rekompensaty. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OSK 60/09, w którym skład orzekający podniósł, iż "ze sformułowania zawartego w art. 7 ust. 3 ustawy "nie zrealizowały prawa do rekompensaty" mogłoby wynikać, że obejmuje on zarówno sytuację, gdy prawo to nie zostało zrealizowane w ogóle, jak też taką, gdzie zrealizowane zostało ono częściowo. Częściowa realizacja nie wyczerpuje bowiem pojęcia realizacji prawa do czegoś. Taka interpretacja tego przepisu byłaby uprawniona gdyby nie było art. 6 ust. 3. Stosownie do niego osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła nieruchomości Skarbu Państwa dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. Wniosek, o którym mowa w tym przepisie jest wnioskiem z art. 5 ust. 1, tj. o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wynika to z całego art. 6, który dotyczy dokumentów jakie należy dołączyć do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1. Z zestawienia brzmienia art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy o rekompensacie wynika wyraźnie różnica co do zasad postępowania jeśli idzie o osoby, które w ramach regulacji prawa do rekompensaty nabyły nieruchomości Skarbu Państwa, a osoby które posiadają potwierdzenie prawa do rekompensaty i prawa tego nie zrealizowały. Te pierwsze występują z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a więc takim, którego w istocie dotyczy regulacja ustawowa, zaś te drugie z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze". Dalej Minister podkreślił, iż Wojewoda prawidłowo przyjął, że odmowa ujawnienia w rejestrze wybranej formy prawa do rekompensaty powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej. W tym miejscu organ przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1448/08. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziły się M. M. i T. M., w konsekwencji czego wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, iż bezspornym jest fakt, że poprzednicy prawni wnioskodawczyń na podstawie decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] października 1979 r. otrzymali częściową rekompensatę za mienie pozostawione przez B.M. Decyzja ta określała dokładnie kwotę wartości otrzymanej rekompensaty oraz dokładnie podawała jaki procent całościowej kwoty pozostawionego mienia został tą rekompensatą zwrócony. Wielkości te zostały określone na podstawie znajdującego się w aktach sprawy operatu szacunkowego składników budowlanych i gruntu nieruchomości położonej w miejscowości T. woj. [...] w [..]. Dalej skarżące podniosły, iż decyzja Prezydenta Miasta K., wydana na podstawie obowiązujących w dniu [...] lutego 2003 r. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, jest prawomocna i wykonalna. Decyzja ta nie została zrealizowana w żadnej części, nie została uchylona ani unieważniona, powinna więc podlegać ujawnieniu w rejestrze wojewódzkim. Decyzja z 2003 r. pozostaje w obiegu prawnym i nie może być zrealizowana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r., Nr 153, poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. W przedmiotowej sprawie skarżące wystąpiły o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty (pismo z dnia 31 grudnia 2008 r. oraz pismo z dnia 4 sierpnia 2011 r.). Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. W związku z tym konieczną przesłanką dla ujawnienia w rejestrze prawa do rekompensaty jest, oprócz orzeczenia potwierdzającego to prawo (skarżące niewątpliwie takim orzeczeniem dysponują – decyzja z dnia [...] lutego 2003 r.), również fakt nie zrealizowania tego prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, iż uprzednie częściowe zrealizowanie rekompensaty uniemożliwia automatyczne ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, zaistniała w niniejszej sprawie, na co wskazuje decyzja Naczelnika [...] z dnia [...] października 1979 r., nr [...]. Słusznie organ odwoławczy wskazał, przywołując orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2009 r., że treść art. 7 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. musi być odczytywana w kontekście art. 6 ust. 3 tej ustawy. Stosownie do tego przepisu osoba, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła nieruchomości Skarbu Państwa dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające nabycie. Wniosek, o którym mowa w tym przepisie jest wnioskiem z art. 5 ust. 1, tj. o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Z zestawienia brzmienia art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 ustawy o rekompensacie wynika wyraźnie różnica co do zasad postępowania jeśli chodzi o osoby, które w ramach regulacji prawa do rekompensaty nabyły nieruchomości Skarbu Państwa, a osoby które posiadają potwierdzenie prawa do rekompensaty i prawa tego nie zrealizowały. Jak podniósł organ, te pierwsze występują z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a więc takim, którego w istocie dotyczy regulacja ustawowa, zaś te drugie z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze. Ten wniosek jest wyjątkiem od ogólnej reguły działania prawa o rekompensacie. Dlatego w całej rozciągłości należy podzielić stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o konieczności odmowy ujawnienia prawa do realizacji wybranej formy rekompensaty z uwagi na częściowe zrealizowanie prawa do rekompensaty w 1979 r. Prawidłowo również organy uznały, że odmowa ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty musi nastąpić w formie decyzji. Uprawnienie strony do żądania dokonania stosownego wpisu w rejestrze podlega weryfikacji w świetle art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., zaś konkretyzacji normy prawnej zawartej w tym przepisie w odniesieniu do indywidualnej sytuacji strony organ administracji obowiązany jest dokonać w drodze decyzji administracyjnej w myśl art. 104 kpa (tak NSA w wyroku z dnia 5 października 2009 r. sygn. akt I OSK 1448/08). Dlatego Sąd podziela w całości pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przedmiotowej sprawie konieczne było wydanie decyzji o odmowie ujawnienia w rejestrze wybranej przez skarżącego formy realizacji prawa do rekompensaty. W związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ nie narusza ona prawa. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6