I FZ 74/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-03-31

Skład orzekający: Artur Mudrecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą z wysokimi przychodami, ale jednocześnie posiadający znaczne zadłużenie podatkowe i deklarujący niskie dochody z pracy, wykazał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie kosztów postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący, mimo deklarowania niskich dochodów z pracy, nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy. Wysokie przychody z prowadzonej działalności gospodarczej w poprzednich okresach, wielokrotnie przewyższające koszty sądowe, oraz brak przedstawienia szczegółowego zestawienia dochodów i niezbędnych wydatków, uniemożliwiły pozytywną ocenę wniosku. Strona ma obowiązek wykazać swoją sytuację finansową uzasadniającą skorzystanie z prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy J.K. w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd uznał, że wysokie przychody z działalności gospodarczej skarżącego (ponad 3,6 mln zł w 2013 r. i 2,9 mln zł w 2014 r.) oraz dochód z pracy (ok. 1.200 zł netto) pozwalały na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc, że wpis na skargę kasacyjną wynosi 2.000 zł, a jego dochód nie był wysoki ze względu na zadłużenie podatkowe ok. 2 mln zł. Podkreślił, że nie ponosi kosztów utrzymania domu i partycypacji w utrzymaniu dzieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2686/13, w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [....], w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2686/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy J.K. w sprawie jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2013 r. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.), uznał, że zobrazowana przez skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd zauważył, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, z tytułu której w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości ponad 3,6 mln zł. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, a dotyczących roku 2014 wynikało, że za ten okres przychody z działalności również były bardzo wysokie. Wyniosły one 2,9 mln złotych. Jeszcze w listopadzie 2014 r., tj. w ostatnim miesiącu prowadzenia działalności skarżący uzyskał przychód w wysokości 209.412,02 zł. Z uzasadnienia pozwu żony skarżącego o alimenty wynikało, że miesięczny dochód netto z działalności prowadzonej przez skarżącego wynosił ponad 5.000 zł. Ponadto skarżący od grudnia 2013 r. uzyskiwał również dochód ze stosunku pracy w wysokości ok. 1.200 zł netto. W świetle powyższego Sąd przyjął, że przy takiej wysokości przychodów, wielokrotnie przewyższających należne w sprawie koszty sądowe, nie było bezpodstawnym stwierdzenie, że skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczanie kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Powyższą argumentację wzmacniały również okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, które znalazły wyraz w wyjaśnieniach i dokumentach nadesłanych do sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2687/13. Z oświadczeń skarżącego wynikało, że aktualnie jego jedynym źródłem dochodów jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.200 zł. Przy czym skarżący, mimo wezwania, nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami, w tym na utrzymanie domu, opłaty za media, wyżywienie, partycypację w utrzymaniu dzieci. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżono je w całości. Wskazano, że wpis w sprawie od skargi kasacyjnej wynosi 2.000 a nie jak podał Sąd pierwszej instancji 1.000 zł. Według żalącego Sąd analizując sprawę zajął się tylko stroną przychodów, pomijając, że dług podatkowy skarżącego to ok. 2.000,000 zł a dochód skarżącego w 2013 r. nie był wysoki. Żalący wyjaśnił, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem domu, obecnie pracuje i zarabia ok. 1.200 zł. W jego opinii będąc obciążony spłatą długów, opłatami za dzieci to tworzenie zestawienia kosztów mija się z celem. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Sądu pierwszej instancji, że zobrazowana przez skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji odnosząc się do podanych przez skarżącego okoliczności stwierdził, że skarżący, mimo wezwania, nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami, w tym na utrzymanie domu, opłaty za media, wyżywienie, partycypację w utrzymaniu dzieci. Skarżący wyjaśnił jedynie, że nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Z jego pisma wynikało również, że nie łoży na dzieci, aktualnie nie wynagradza również pełnomocnika. Skoro wiec, jak twierdzi sam skarżący, nie ponosi on kosztów utrzymania, ani innych niezbędnych wydatków (nie wskazał ich mimo wezwania), to uzyskiwany dochód w całości może i powinien przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. W zażaleniu skarżący nadal nie wyjaśnia jakie są jego aktualne wydatki. Wyraża jedynie zdanie, że podanie zestawienia kosztów mija się z celem. Brak wymaganych w tym zakresie danych nie pozwala na dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Wyjątkowość instytucji prawa pomocy oznacza, że jeśli wnioskodawca ma możliwość – bądź we własnym zakresie, bądź przy pomocy osób bliskich – poniesienia kosztów postępowania, koszty te nie powinny być przerzucane na budżet państwa, a w konsekwencji na ogół obywateli. To do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 423/14, dostępne w bazie internetowej CBOIS). Skarżący z tego zadania się nie wywiązał w sposób rzetelny, gdyż nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami. W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący prowadził działalność gospodarczą z tytułu której w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości ponad 3,6 mln zł; w roku 2014 przychody z działalności również były bardzo wysokie - 2,9 mln złotych. Jeszcze w listopadzie 2014 r., tj. w ostatnim miesiącu prowadzenia działalności skarżący uzyskał przychód w wysokości 209.412,02 zł. W świetle przedstawionych danych zgodzić należało się z Sądem pierwszej instancji, że kwoty te wielokrotnie przewyższały należne w sprawie koszty sądowe, i nie jest bezpodstawnym stwierdzenie, że skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczanie kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Powoływana przez żalącego okoliczność niskiego dochodu nie zmienia możliwości płatniczych skarżącego które miał ze względu na osiągane bardzo wysokie przychody. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło