I OSK 2006/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-13
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Roman Ciąglewicz, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnictwo ogólne udzielone dyrektorowi oddziału ZUS przez Prezesa ZUS, obejmujące reprezentację w zakresie właściwym dla oddziału, jest wystarczające do reprezentowania ZUS w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość obciążoną hipoteką ustawową na rzecz ZUS?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pełnomocnictwo ogólne udzielone dyrektorowi oddziału ZUS przez Prezesa ZUS, obejmujące reprezentację w zakresie właściwym dla oddziału, jest wystarczające do reprezentowania ZUS w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość obciążoną hipoteką ustawową. Sąd uzasadnił to tym, że zakres rzeczowy działania oddziałów ZUS obejmuje dochodzenie należnych składek i opłat, co jest powiązane z zabezpieczeniem wierzytelności ZUS hipoteką. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok WSA i postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, które stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania. Powodem było uznanie przez Ministra, że Dyrektor Oddziału ZUS w Olsztynie nie miał wystarczającego pełnomocnictwa do reprezentowania ZUS w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod inwestycję drogową, na której ZUS posiadał hipotekę ustawową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę ZUS, uznając postanowienie Ministra za prawidłowe. ZUS złożył skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Zasądzono od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1319/13 w sprawie ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1319/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej także skarżący, ZUS, na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda Warmińsko-Mazurski ostateczną decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej S-7 na odcinku Miłomłyn-Olsztynek, pododcinek "C" od km 18+845 do km 38+900.
Po wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za prawo własności nieruchomości zajętej pod wymienioną inwestycję, oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 0,6306 ha Wojewoda Warmińsko Mazurski decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] ustalił odszkodowanie na rzecz E.I.S. w kwocie 81.014,60 zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 0,6306 ha oraz na rzecz ZUS w kwocie 3.410,40 z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustawowej na ww. nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej nr S7 na odcinku Miłomłyn - Olsztynek pododcinek "C" od km 18+845 do km 38+900, a także zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyżej decyzji odwołanie wniosła M.S.-G. - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie.
Organ wezwał M.S.-G. do usunięcia w zakreślonym terminie braków formalnych odwołania poprzez złożenie pełnomocnictwa upoważniającego ją do reprezentowania ZUS przed organami administracji publicznej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie adresatka przesłała poświadczony notarialnie odpis pełnomocnictwa nr [...].
Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez M.S.-G. - Dyrektora Oddziału ZUS w Olsztynie, wniesionego od decyzji Wojewody Warmińsko Mazurskiego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] orzekającej o ustaleniu na rzecz E.I.S. odszkodowania w kwocie 81.014,60 zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 0,6306 ha, położonej w obrębie Świętajn, gmina Olsztynek oraz na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 3.410,40 z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustawowej na ww. nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej nr S7 na odcinku Miłomłyn-Olsztynek pododcinek "C" od km 18+845 do km 38+900, a także o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu wskazał, że przeszkodą w rozpoznaniu odwołania był brak pełnomocnictwa dla M.S.-G. do reprezentowania ZUS w Olsztynie. Organ podał, że na wezwanie z dnia 28 listopada 2012 r. do usunięcia braków formalnych odwołania, adresatka przesłała poświadczony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa z 15 stycznia 2010 r., nr [...]. Z dokumentu tego wynika upoważnienie do reprezentowania ZUS w zakresie właściwym dla Oddziału oraz podległych mu inspektoratów i biur terenowych, w tym: 1) składania oświadczeń dotyczących praw i obowiązków majątkowych w zakresie określonym wewnętrznymi uregulowaniami obowiązującymi w Zakładzie, w tym zawierania umów w zakresie: odraczania lub rozkładania na raty należności z tytułu składek na zasadach określonych w "Instrukcji w sprawie umarzania, odraczania i rozkładania na raty należności z tytułu składek pobieranych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych", umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym, na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych, 2) pełnienia funkcji pracodawcy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, z wyłączeniem powoływania i odwoływania zastępców dyrektora oraz głównego księgowego Oddziału, 3) dysponowania środkami na rachunkach bankowych Oddziału oraz składania oświadczeń woli związanych z ich otwarciem i zamknięciem. Ww. pełnomocnictwo obejmowało również upoważnienie do wydawania decyzji w ww. kategoriach spraw oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw w zakresie objętym upoważnieniem.
Organ odwoławczy uznał, mając na uwadze zakres nadesłanego pełnomocnictwa nr [...], że braki formalne odwołania nie zostały uzupełnione z tego względu, że ww. pełnomocnictwo udzielone M.S.-G. przez ZUS nie obejmuje umocowania do działania przed organami administracji publicznej. A skoro tak, to nieusunięcie braków formalnych w ustawowym terminie powoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, co obliguje organ do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaskarżonym postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez M.S.-G. - Dyrektora Oddziału ZUS w Olsztynie od decyzji Wojewody Warmińsko Mazurskiego z dnia [...] października 2012 r., nr [...].
W skardze na ww. postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w Olsztynie) zarzucił naruszenie art. 32, art. 33 § 2 oraz art. 134 k.p.a. i domagał się jego uchylenia.
W uzasadnieniu podniósł, że art. 32 k.p.a. nie reguluje w sposób wyczerpujący wszystkich problemów wiążących się z tą instytucją w związku z czym posiłkowo mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Zauważył, że w doktrynie rozróżnia się różne rodzaje pełnomocnictwa: ogólne i szczegółowe. Skarżący wskazał, że na podstawie § 2 ust. 2 statutu ZUS, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r., w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w dniu 15 stycznia 2010 r., udzielił ogólnego pełnomocnictwa nr [...] Dyrektorowi Oddziału ZUS w Olsztynie M.S.-G. do reprezentowania Zakładu w zakresie właściwym dla Oddziału oraz podległych mu inspektoratów i biur terenowych. Pełnomocnictwo zawiera czynności, do których został upoważnionych Dyrektor. Nie jest to jednak katalog zamknięty, na co wskazuje słowo "w tym". Zatem we wszystkich sprawach właściwych dla Oddziału, Dyrektor Oddziału może reprezentować ZUS. W ocenie skarżącego ww. pełnomocnictwo z dnia 15 stycznia 2010 r. jest wystarczające do reprezentacji w postępowaniu administracyjnym objętym skargą. Skarżący zaakcentował, że art. 33 § 2 k.p.a. wymaga jedynie, aby pełnomocnictwo było udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, dlatego możliwe jest przedłożenie pisemnego pełnomocnictwa materialnego, z którego wynika uprawnienie do podejmowania czynności procesowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna.
Wskazał, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym Zakład Ubezpieczeń Społecznych reprezentuje Prezes Zakładu, co wynika z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu ZUS (Dz. U. Nr 28, poz. 164) wynika, że Prezes ZUS może upoważnić pracowników Zakładu i inne osoby do reprezentowania Zakładu w określonym przez niego zakresie.
W niniejszej sprawie, mimo wezwania organu, M.S.-G., Dyrektor ZUS nie przedłożyła dokumentu wskazującego jej umocowanie do działania w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z akt sprawy wynika, że do odwołania załączone zostało pełnomocnictwo z dnia 29 czerwca 2012 r., nr [...], z którego wynikało upoważnienie dla M.S.-G. do reprezentowania ZUS przed sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi i Sądem Najwyższym w określonym w ich treści zakresie oraz umocowanie do działania w imieniu ZUS w postępowaniu przed Krajową Izbą Odwoławczą oraz prawo do reprezentowania Prezesa ZUS jako likwidatora funduszu alimentacyjnego w postępowaniu egzekucyjnym, postępowaniach przed sądami powszechnymi oraz Sądem Najwyższym. Na wezwanie organu odwoławczego M.S.-G. nadesłała pełnomocnictwo z dnia 15 stycznia 2010 r., nr [...], z którego wynika, że jest ona upoważniona do reprezentowania ZUS w zakresie właściwym dla Oddziału oraz podległych mu inspektoratów i biur terenowych w tym do składania oświadczeń dotyczących praw i obowiązków majątkowych w zakresie określonym wewnętrznymi uregulowaniami obowiązującymi w Zakładzie (pkt 1), wydawania decyzji (pkt 2).
W ocenie Sądu I instancji, z treści nadesłanych Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pełnomocnictw nie wynika uprawnienie dla M.S.-G. do działania w postępowaniu administracyjnym za ZUS, w tym prawo do podpisania w imieniu Zakładu odwołania i jego wniesienia do organu odwoławczego.
Skoro z przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i statutu ZUS nie wynika uprawnienie dyrektora Oddziału ZUS w Olsztynie do działania w postępowaniu administracyjnym w imieniu ZUS, a M.S.-G. na wezwanie organu nie przedłożyła dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby jej umocowanie do działania w tym postępowaniu w imieniu Zakładu, to Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo – zdaniem Sądu I instancji - zastosował art. 134 k.p.a. i stwierdził niedopuszczalność odwołania, ponieważ było ono sporządzone i wniesione przez osobę nieuprawnioną. Bezspornym zdaniem tego Sądu jest, że odwołanie od decyzji Wojewody Warmińsko - Mazurskiego z dnia [...] października 2012 r. było wnoszone w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który mógł występować w sprawie wywłaszczeniowej jedynie jako wierzyciel hipoteczny. Stroną tego postępowania nie mógł być natomiast organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału ZUS w Olsztynie, ponieważ organ ten nie ma w tego rodzaju sprawie własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której domagał się uchylenia w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1319/13 i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku, w szczególności nieodniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, tj. naruszenia przez organ art. 32 i art. 33 § 2 k.p.a.,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że doszło do naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu ZUS (Dz. U. Nr 28, poz. 164),
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 32, art. 33 § 2 i art. 134 k.p.a.
4. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd, mimo naruszenia przez organ przepisów, mianowicie § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu ZUS oraz art. 32, art. 33 § 2 i art. 134 k.p.a., które to naruszenia powinny skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, a nie oddaleniem skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd I instancji, oddalając skargę nie uzasadnił, dlaczego przedłożone pełnomocnictwo z dnia 15 stycznia 2010 r. nr [...] nie uprawnia dyrektora Oddziału ZUS do działania w postępowaniu administracyjnym w imieniu ZUS, a jedynie ograniczył się do takiego stwierdzenia. Nie odniósł się również do zarzutu naruszenia przez organ art. 32 i art. 33 § 2 k.p.a.
W ocenie skarżącego kasacyjnie, do reprezentowania ZUS w niniejszym postępowaniu wystarczające było pełnomocnictwo z dnia 15 stycznia 2010 r., nr [...] udzielone przez Prezesa ZUS, na podstawie § 2 ust. 2 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 28, poz. 164), Dyrektorowi Oddziału ZUS w Olsztynie – M.S.-G. do reprezentowania Zakładu w zakresie właściwym dla Oddziału oraz podległych mu inspektoratów i biur terenowych. Zakres rzeczowy działania terenowych jednostek organizacyjnych (oddziałów, inspektoratów, biur terenowych) uregulowany został w § 10 ust. 1 statutu stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 93). Obejmuje on m.in. dochodzenie należnych składek i opłat. W ocenie skarżącego kasacyjnie, w pojęciu tym niewątpliwie mieści się dokonywanie zabezpieczeń hipotecznych z tytułu zaległych składek, do czego upoważnia art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest zasadna. Na wstępie zaznaczyć należy, że zakres badania zaskarżonego orzeczenia wyznaczają granice skargi kasacyjnej. Artykuł 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., przyjmuje zasadę, że o zakresie kontroli orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przesądza wola wnoszącego skargę kasacyjną. Od tej zasady ustawa wprowadza wyjątek stanowiąc, że Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. Żadna z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występuje w niniejszej sprawie, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Za trafny uznać należało podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Sąd mimo naruszenia przez organ przepisów, mianowicie § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu ZUS (Dz. U. Nr 28, poz. 164) oraz art. 32, art. 33 § 2 i art. 134 k.p.a., jak również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy doszło w sprawie do naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu ZUS.
Trafnie skarżący kasacyjnie zauważa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że zgodnie z art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepis ten nie reguluje w sposób wyczerpujący wszystkich problemów wiążących się z ww. instytucją, w związku z czym posiłkowo znajdą zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. W doktrynie rozróżnia się różne rodzaje pełnomocnictwa: ogólne i szczegółowe. Treścią pełnomocnictwa jest oświadczenie woli mocodawcy upoważniające jedną lub więcej osób do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Na podstawie tego umocowania pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania (zastępstwa) mocodawcy, w zakresie określonym w pełnomocnictwie, w stosunkach prawnych z innymi podmiotami prawa z bezpośrednim dla niego skutkiem (pełnomocnictwo szczegółowe). Pełnomocnictwo zaś ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Przepis art. 33 § 2 k.p.a. wymaga jedynie, aby pełnomocnictwo było udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Możliwe jest w związku z tym przedłożenie pisemnego pełnomocnictwa materialnego, z którego wynika uprawnienie do podejmowania czynności procesowych (Komentarz do art. 32 k.p.a., Andrzej Matan, Lex Omega).
W wyroku z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 941/05 (Lex nr 275483) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. Podkreślenia wymaga, że zwięzłość przepisów k.p.a. dotyczących pełnomocnictw wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nie było sformalizowanie wymagań co do ustanowienia pełnomocnictwa."
Trafnie zauważa Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym Zakład Ubezpieczeń Społecznych reprezentuje Prezes Zakładu, co wynika z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Należy mieć jednak na uwadze, że z § 2 ust. 2 pkt 1 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu ZUS (Dz. U. Nr 28, poz. 164), wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wynika, że Prezes ZUS może upoważnić pracowników Zakładu i inne osoby do reprezentowania Zakładu w określonym przez niego zakresie.
Rozważając prawidłowość umocowania Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie – M.S.-G. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że na podstawie § 2 ust. 2 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 stycznia 2010 r. udzielił ogólnego pełnomocnictwa nr [...] Dyrektorowi Oddziału ZUS w Olsztynie – M.S.-G. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie właściwym dla Oddziału oraz podległych mu inspektoratów i biur terenowych. Pełnomocnictwo to wymienia czynności, do których został upoważniony Dyrektor. Z treści ww. pełnomocnictwa wynika, że we wszystkich sprawach właściwych dla Oddziału, Dyrektor Oddziału ma prawo reprezentować Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zakres rzeczowy działania terenowych jednostek organizacyjnych (oddziałów, inspektoratów, biur terenowych) uregulowany został w § 10 ust. 1 statutu stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. Zakres rzeczowy działania terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu obejmuje m.in. dochodzenie należnych składek i opłat, o czym stanowi pkt 5 ust. 1 § 10 ww. statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Skoro zatem Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 stycznia 2010 r. udzielił Dyrektorowi Oddziału ZUS w Olsztynie – M.S.-G. ogólnego pełnomocnictwa nr [...] do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie właściwym dla Oddziału, a do zakresu rzeczowego właściwego dla oddziału ZUS należy m.in., zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 5) statutu, dochodzenie należnych składek i opłat, zaś przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie jest ustalenie odszkodowania należnego właścicielowi nieruchomości, na której zabezpieczona została wierzytelność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wobec tego właściciela będącego dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu należnych składek i opłat w postaci hipoteki ustawowej, to uznać należy, że przedłożone w ww. postępowaniu administracyjnym przez Dyrektora Oddziału ZUS pełnomocnictwo ogólne udzielone przez Prezesa ZUS w dniu 15 stycznia 2010 r., nr [...] do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym postępowaniu jest pełnomocnictwem właściwym i wystarczającym. Odmienne stanowisko Sądu I instancji w tym względzie, jak naruszające wskazane wyżej przepisy prawa, uznać należało za nieprawidłowe.
Wobec tego, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego kasacyjnie, umożliwiało przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowej kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...].
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło