I SA/Bd 200/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W. – J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. W. – J. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. strona wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem marki "F.", nr rej. [...] za okres sześciu miesięcy od dnia 04 lutego 2008 r. do dnia 04 sierpnia 2008 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu strona wskazała, że pojazd nie został odebrany przez właściciela w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz że właściciel pojazdu nie uregulował opłaty za usunięcie pojazdu z drogi i opłaty za parkowanie, w tym opłaty za parkowanie w okresie sześciu miesięcy, który rozpoczął swój bieg w dniu umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym. Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał stronie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad przedmiotowym pojazdem w kwocie [...] zł. W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie kwoty [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór lub alternatywnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, które skutkowało przyznaniem wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem w kwocie zaniżonej, nieuwzględniającej obowiązujących na terenie województwa kujawsko-pomorskiego stawek za wykonanie podobnego rodzaju czynności. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie przechowywania na parkingu strzeżonym samochodu marki "F." pomiędzy organem dokonującym likwidacji pojazdu a przechowawcą zostały zawarte umowy szczegółowo określające stawki za przechowanie. Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu 10 stycznia 2008 r. oraz 12 stycznia 2009 r. skarżąca zawarła z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. (organem na terenie właściwości którego znajduje się parking) porozumienia określające zasady i warunki dozoru oraz wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków związanych z dozorem pojazdów, które na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Stosownie do treści § 3 pkt 1 obu porozumień przyjęto, iż dozorca otrzymywać będzie wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem w wysokości 3,05 brutto za jedną dobę przechowywania pojazdów. Zgodnie zaś z § 3 pkt 2 porozumień, wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków będzie naliczane od dnia przyjęcia obowiązków dozorcy. Ponadto, w § 3 pkt 3 porozumień zastrzeżono, że poza wyżej wskazanym wynagrodzeniem i wydatkami Naczelnik nie będzie zobowiązany do pokrywania lub zwrotu jakichkolwiek innych kosztów, nakładów lub zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru. Porozumienia te zostały zawarte na czas określony odpowiednio jednego roku oraz do dnia 11 czerwca 2009 r. Przyjmując zatem datę początkową obowiązywania porozumień, organ stwierdził, że obowiązywały one przez cały okres dozoru wskazanego we wniosku pojazdu. W treści porozumień wskazano, że mają one zastosowanie do pojazdów usuniętych z drogi i nie odebranych przez właścicieli w terminie sześciu miesięcy od dnia ich usunięcia, które przeszły na własność Skarbu Państwa. W związku z tym, porozumienia odnoszą się do całego okresu dozoru, w tym również do dozoru pojazdów, w okresie pierwszych sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym. Tym samym, zdaniem organu, nie ma wątpliwości, że wysokość wynagrodzenia za przechowanie oraz zwrot kosztów dozoru zostały poprzez zawarcie powołanych umów zaakceptowane przez skarżącą, a wyliczona w zaskarżonym postanowieniu kwota tym regulacjom odpowiada. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania inne metody, czy uregulowania prawne dotyczące ustalania wysokości wynagrodzenia i kosztów dozoru. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie, że wysokość wynagrodzenia za dozór powinna być ustalona przy zastosowaniu stawek określonych uchwałami Rady Miasta Bydgoszcz z dnia 28 listopada 2007 r. nr XXIII/296/07 oraz nr 111/25/2002, a także uchwały Powiatu Bydgoskiego z dnia 31 stycznia 2008 r. nr 105/XVII/08 i z dnia 18 września 2003 r. nr 53/XI/03. Zgodnie z treścią załącznika do uchwały Rady Miasta, wymienione w nim stawki mają charakter cen maksymalnych, zatem nie ma przeszkód do zastosowania niższej stawki niż określona w tej uchwale. Ponadto z treści uchwały Rady Miasta Bydgoszczy wynika, że dotyczy ona ustalenia opłat za parkowanie pojazdów na parkingach strzeżonych związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów z dróg na koszt właściciela. Zatem wskazane w tej uchwale stawki odnoszą się do osoby będącej właścicielem pojazdu, a nie do opłat ponoszonych przez Skarb Państwa. W konsekwencji, zdaniem organu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. zasadnie przyznał dozorcy tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie sześciu miesięcy od dnia umieszczenia na parkingu strzeżonym do dnia przejścia pojazdu na własność Skarbu Państwa kwotę [...] zł, przyjmując dotychczas stosowaną, uzgodnioną i zaakceptowaną przez stronę stawkę 3,05 zł brutto za jedną dobę przechowywania pojazdu. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 836 k.c., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, w wyniku przyznania skarżącej wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad przedmiotowym pojazdem w kwocie zaniżonej, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności, obowiązującego w warunkach lokalnych; poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ egzekucyjny, przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi, może ustalić wysokość wynagrodzenia w sposób dowolnie przez siebie ustalony i nie jest zobligowany do przyznania dozorcy odpowiedniego wynagrodzenia w wysokości przyjętej w danych stosunkach, a w konsekwencji, że organ nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych; oraz poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ egzekucyjny przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi przez okres sześciu miesięcy nie jest zobowiązany, przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należnego dozorcy, do wzięcia pod uwagę stawek wynikających z uchwał właściwej rady powiatu wydanych na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ egzekucyjny przyznając dozorcy na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. wynagrodzenie za dozór pojazdów nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych oraz poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie wadliwej oceny zebranych przez organ dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą "P.", wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z wnioskiem o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdu "F.", rok produkcji 1996 r., za okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi, tj. od dnia 4 lutego 2008 r. do dnia 4 sierpnia 2008 r. w kwocie [...] zł, przyjmując stawki wynikające z uchwały nr XXIII/296/07 Rady Miasta Bydgoszczy, tj. 15 zł za pierwszą dobę oraz 10 zł za każdą następną dobę. Spór między stronami dotyczy wysokości tego wynagrodzenia, bowiem według organów egzekucyjnych kwota wynagrodzenia została przez stronę zawyżona. Jak słusznie wskazał organ, zagadnienie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór zostało uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania poniesienia tych wydatków i wynagrodzenia przez dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stoi na stanowisku, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (por. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1446/12; 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1447/12; 2 lipca 2008 r., I OSK 62/08; 20 lutego 2007 r., I OSK 1797/06; 8 września 2006 r., I OSK 1185/05; 23 października 2013 r.). Ponadto, z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, iż dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., I OSK 585/09). Dopiero wtedy, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pismem z dnia 12 września 2013 r. (k. 24 akt administracyjnych) wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dowodów, które były podstawą do wyliczenia wysokości określonej we wniosku kwoty dotyczącej wynagrodzenia za dozór i zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad wskazanym pojazdem. W odpowiedzi ma to pismo wskazano, iż należności zostały wyliczone na podstawie uchwały nr XXIII/296/07 Rady Miasta Bydgoszczy (k. 34 akt administracyjnych). Poza powołaniem się na stawki wynikające z powyższej uchwał (15 zł brutto za pierwszy dzień przechowywania i 10 zł brutto za każdy następny) strona nie wskazała żadnych dokumentów potwierdzających poniesione koszty związane z dozorem, ani nie wykazała, że rzeczywisty koszt poniesionych wydatków odpowiada stawkom wynikającym ze wskazanej uchwały. Z kolei organ do wyliczenia należności przypadającej skarżącej przyjął stawkę 3,05 zł brutto za jedną dobę przechowywania. Stawka ta wynika z porozumienia zawartego pomiędzy Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. a skarżącą w dniu 10 stycznia 2008 r. (k. 38 akt administracyjnych). Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, iż wskazane porozumienie dotyczy zwrotu należności za okres po upływie sześciu miesięcy, w przypadku nieodebrania pojazdu przez właściciela. Wskazuje na to brzmienie § 1 i § 8 wymienionych porozumień. Zdaniem Sądu, z uwagi na to, że art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia należy w tym zakresie odwołać się do art. 836 k.c. Przepis ten stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek ustalenia wynagrodzenia w oparciu o metodę porównawczą, która pozwala na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek stosowanych na innych parkingach świadczących podobne jak skarżącą usługi, tzn. na parkingach depozytowych (por. wyroki NSA z dnia: 12 lutego 2014 r., I OSK 2239/12; 23 października 2013 r., I OSK 788/12; 23 września 2010 r., I OSK 1581/09; z 17 listopada 2009 r., I OSK 585/09). Organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń w tym zakresie, powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania, a zatem bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą, nie stanowiło ono prawidłowej podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjne powinny być stawki przyjęte przez radę miasta na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym stawki ustalane uchwałą organu samorządu dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie, w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 wskazanej ustawy. Opłaty te nie mają natomiast wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy (zob.: wyroki NSA z dnia: 15 maja 2007 r., I OSK 1841/06; 15 maja 2007 r., I OSK 1768/06; 28 stycznia 2011 r., I OSK 464/10). Strona dla poparcia swojego stanowiska odwołuje się też do uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010r., I OPS 1/10. Zdaniem Sądu, uchwały tej nie można w całości odnieść do rozpatrywanej sprawy. Zagadnienie prawne przedstawione składowi siedmiu sędziów nie dotyczyło kwestii ustalenia wysokości wynagrodzenia, bowiem odnosiło się, co do zasady, do kwestii przyznania na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym kontekście wskazać też należy na ten fragment uzasadnienia, w którym NSA wyjaśnia, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Jeżeli - jak twierdzi skarżąca - należałoby zastosować automatycznie stawki wynikające z uchwał rady miasta, to zbędna byłaby argumentacja NSA w uzasadnieniu uchwały odnosząca się choćby do wykazania przez wnioskodawcę wielkości poniesionych kosztów, np. stosownymi rachunkami, pokwitowaniami. Przyjęcie stanowiska strony skarżącej sprowadzałoby się wyłącznie do przyznania wynagrodzenia według ustalonej już z góry stawki bez odniesienia ich do rzeczywistych kosztów. Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O zwrocie kosztach sądowych postanowiono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. H. Adamczewska-Wasilewicz L. Kleczkowski U. Wiśniewska