I SA/Bd 185/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W.-J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. W.-J. kwotę [...] zł [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. strona wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem marki [...], nr rej. [...] za okres sześciu miesięcy od dnia 02 stycznia 2008 r. do dnia 02 lipca 2008 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazała, że pojazd nie został odebrany przez właściciela w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz że właściciel pojazdu nie uregulował opłaty za usunięcie pojazdu z drogi i opłaty za parkowanie, w tym opłaty za parkowanie w okresie sześciu miesięcy, który rozpoczął swój bieg w dniu umieszczenia pojazdu na parkingu. Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał stronie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór nad przedmiotowym pojazdem w kwocie [...] zł. W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie kwoty [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór lub alternatywnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, które skutkowało przyznaniem wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem w kwocie zaniżonej, nieuwzględniającej obowiązujących na terenie województwa kujawsko-pomorskiego stawek za wykonanie podobnego rodzaju czynności. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie przechowywania na parkingu strzeżonym samochodu marki [...] nr rej. [...] pomiędzy organem dokonującym likwidacji pojazdu a przechowawcą zawarte były umowy szczegółowo określające stawki za przechowanie. Ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu 11 maja 2006 r. oraz 10 stycznia 2008 r. skarżąca zawarła z Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. porozumienia określające zasady i warunki dozoru oraz wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków związanych z dozorem pojazdów, które na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Stosownie do treści § 3 pkt 1 porozumienia z dnia 11 maja 2006 r. przyjęto, iż dozorca otrzymywać będzie wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem w wysokości [...] zł brutto za jedną dobę przechowywania pojazdów. W analogicznym przepisie porozumienia z dnia 10 stycznia 2008 r. stawkę tę ustalono na kwotę [...] zł. Tym samym, zdaniem organu, nie ma wątpliwości, że wysokość wynagrodzenia za przechowanie oraz zwrot kosztów dozoru zostały poprzez zawarcie powołanych umów zaakceptowane przez skarżącą, a wyliczona w zaskarżonym postanowieniu kwota tym regulacjom odpowiada. W przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania inne metody, czy uregulowania prawne dotyczące ustalania wysokości wynagrodzenia i kosztów dozoru. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 836 k.c., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, w wyniku przyznania skarżącej wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad przedmiotowym pojazdem w kwocie zaniżonej, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności, obowiązującego w warunkach lokalnych; poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ egzekucyjny, przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi, może ustalić wysokość wynagrodzenia w sposób dowolnie przez siebie ustalony i nie jest zobligowany do przyznania dozorcy odpowiedniego wynagrodzenia w wysokości przyjętej w danych stosunkach, a w konsekwencji, że organ nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych; oraz poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ egzekucyjny przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi przez okres sześciu miesięcy nie jest zobowiązany, przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należnego dozorcy, do wzięcia pod uwagę stawek wynikających z uchwał właściwej rady powiatu wydanych na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ egzekucyjny przyznając dozorcy na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. wynagrodzenie za dozór pojazdów nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych oraz poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie wadliwej oceny zebranych przez organ dowodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Z akt sprawy wynika, że skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą [...] wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z wnioskiem o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdu [...] nr rej. [...] za okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi, tj. od dnia 02 stycznia 2008 r. do dnia 02 lipca 2008 r. w kwocie [...] zł, przyjmując stawki wynikające z uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2007r. nr XXIII/296/07 oraz uchwały Rady Powiatu Bydgoskiego z dnia 31 stycznia 2008r. nr 105/XVII/08, a wcześniej uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 2002r. nr III/25/2002 oraz uchwały Rady Powiatu Bydgoskiego z dnia 18 września 2003r., tj. 15 zł za pierwszą dobę oraz 10 zł za każdą następną dobę. Spór między stronami dotyczy wysokości tego wynagrodzenia, bowiem według organów egzekucyjnych kwota wynagrodzenia została przez stronę zawyżona. Jak słusznie wskazał organ, zagadnienie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór zostało uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania poniesienia tych wydatków i wynagrodzenia przez dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stoi na stanowisku, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (por. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1446/12; 18 kwietnia 2013 r., I OSK 1447/12; 2 lipca 2008 r., I OSK 62/08; 20 lutego 2007 r., I OSK 1797/06; 8 września 2006 r., I OSK 1185/05; 23 października 2013 r.). Ponadto, z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, iż dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., I OSK 585/09). Dopiero wtedy, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pismem z dnia 10 września 2013 r. (k. 10 akt administracyjnych) wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dowodów, które były podstawą do wyliczenia wysokości określonej we wniosku kwoty dotyczącej wynagrodzenia za dozór i zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad wskazanym pojazdem. W odpowiedzi na to pismo wskazano, że należności zostały wyliczone na podstawie uchwały nr III/25/2002 Rady Miasta Bydgoszczy (k. 11 akt administracyjnych). Poza powołaniem się na stawki wynikające z powyższej uchwał (15 zł brutto za pierwszy dzień przechowywania i 10 zł brutto za każdy następny) strona nie wskazała żadnych dokumentów potwierdzających poniesione koszty związane z dozorem, ani nie wykazała, że rzeczywisty koszt poniesionych wydatków odpowiada stawkom wynikającym ze wskazanej uchwały. Z kolei organ do wyliczenia należności w okresie od dnia 02.01.2008r. do 09.01.2008r. przyjął stawkę [...] brutto za jedną dobę przechowywania, wynikającą z porozumienia zawartego pomiędzy skarżącą a Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w dniu 11 maja 2006r. (d. k. 13 akt administracyjnych) natomiast w okresie od dnia 10.01.2008r. do 02.07.2008r. stawkę [...] zł brutto za jedną dobę przechowywania, wynikającą z porozumienia zawartego pomiędzy skarżącą a Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w dniu 10.01.2008r. (d. k. 13 akt administracyjnych). Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, iż wskazane porozumienie dotyczy zwrotu należności za okres po upływie sześciu miesięcy, w przypadku nieodebrania pojazdu przez właściciela. Wskazuje na to brzmienie § 1 i § 8 wymienionych porozumień. Zdaniem Sądu, z uwagi na to, że art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia należy w tym zakresie odwołać się do art. 836 k.c. Przepis ten stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy, należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek ustalenia wynagrodzenia w oparciu o metodę porównawczą, która pozwala na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek stosowanych na innych parkingach świadczących podobne jak skarżąca usługi, tzn. na parkingach depozytowych (por. wyroki NSA z dnia: 12 lutego 2014 r., I OSK 2239/12; 23 października 2013 r., I OSK 788/12; 23 września 2010 r., I OSK 1581/09; z 17 listopada 2009 r., I OSK 585/09). Organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń w tym zakresie, powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania, a zatem bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą, nie stanowiło ono prawidłowej podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjne powinny być stawki przyjęte przez radę miasta na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym stawki ustalane uchwałą organu samorządu dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie, w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 wskazanej ustawy. Opłaty te nie mają natomiast wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy (zob.: wyroki NSA z dnia: 15 maja 2007 r., I OSK 1841/06; 15 maja 2007 r., I OSK 1768/06; 28 stycznia 2011 r., I OSK 464/10). Strona dla poparcia swojego stanowiska odwołuje się też do uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010r., I OPS 1/10. Zdaniem Sądu, uchwały tej nie można w całości odnieść do rozpatrywanej sprawy. Zagadnienie prawne przedstawione składowi siedmiu sędziów nie dotyczyło kwestii ustalenia wysokości wynagrodzenia, bowiem odnosiło się, co do zasady, do kwestii przyznania na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym kontekście wskazać też należy na ten fragment uzasadnienia, w którym NSA wyjaśnia, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Jeżeli - jak twierdzi skarżąca - należałoby zastosować automatycznie stawki wynikające z uchwał rady miasta, to zbędna byłaby argumentacja NSA w uzasadnieniu uchwały odnosząca się choćby do wykazania przez wnioskodawcę wielkości poniesionych kosztów, np. stosownymi rachunkami, pokwitowaniami. Przyjęcie stanowiska strony skarżącej sprowadzałoby się wyłącznie do przyznania wynagrodzenia według ustalonej już z góry stawki bez odniesienia ich do rzeczywistych kosztów. Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O zwrocie kosztach sądowych postanowiono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. T. Liwacz H. Adamczewska-Wasilewicz U. Wiśniewska