II SA/Ol 317/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-05-31
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ograniczył sposób korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, mimo braku zgody właściciela, po przeprowadzeniu rokowań, które nie doprowadziły do porozumienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ograniczył sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy właściciel nie wyraził zgody na przeprowadzenie inwestycji celu publicznego, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia. Spełnienie wymogu przeprowadzenia rokowań nie wymaga zawarcia umowy, a jedynie przedstawienia przez inwestora propozycji warunków i sytuacji, w której strony nie osiągnęły porozumienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. B. – K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na rzecz A Sp. z o.o. Oddział w B. w celu przeprowadzenia gazociągu wysokiego ciśnienia. Skarżąca kwestionowała prawidłowość rokowań, sposób określenia ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu. Organy administracji uznały, że rokowania zostały przeprowadzone prawidłowo, a ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z prawem i decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 31 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 roku sprawy ze skargi K. B. – K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. A Sp. z o.o. Oddział w B. na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwróciła się do Starosty Powiatowego w N. o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej we wsi K., gmina K., działka nr "[...]", o powierzchni 4,65ha, stanowiącej własność K. K., przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez wskazaną nieruchomość odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300, MOP 5,5 Mpa relacji B. – N. o przekroju nie większym niż 300,00mm na długości 247m i głębokości co najmniej 1m. Do wniosku dołączono prawomocną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wydaną przez Wójta Gminy K. z dnia 2 listopada 2010 r. dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia. Jednocześnie inwestor na podstawie art. 124 w zw. z art. 122 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniósł o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu złożonego wniosku podkreślono, iż realizacja opisanej inwestycji celu publicznego wymaga przeprowadzenia sieci gazociągowej przez nieruchomość stanowiącą własność K. K., bowiem stanowi to najkrótsze i najbardziej możliwe połączenie. Podniesiono również, że przeprowadzone rokowania z właścicielem nieruchomości, mające na celu ustanowienie służebności przesyłu w celu uregulowania stanu prawnego korzystania z nieruchomości pod przedmiotową inwestycję, nie doprowadziły do zamierzonego celu. Mimo przedstawienia przez inwestora kilku wariantów uzyskania zgody, prowadzone od dwóch lat rokowania są bezskuteczne.
W związku ze zmianą właściciela nieruchomości, w wyniku dokonanej w dniu 15 czerwca 2011 r. przez K. K. darowizny na rzecz żony K. B. – K.., organ prowadzący postępowanie zwrócił się do inwestora o powtórne przeprowadzenie działań w celu uzyskania od właścicielki zgody na założenie i przeprowadzenie odcinka planowanej sieci gazowej.
W dniu 18 sierpnia 2011 r. A. Sp. z o.o. Oddział w B. złożyła kolejny wniosek o wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność K. B. – K. przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez wskazaną nieruchomość opisanego wyżej odcinka sieci gazowej, na okres nie krótszy niż 50 lat oraz nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na fakt, iż wykonywana inwestycja jest realizacją celu publicznego. Jednocześnie na podstawie art. 117 ustawy o gospodarce nieruchomościami wniesiono o zabezpieczenie postępowania poprzez wpis wzmianki o wszczęciu postępowania w dziale III Księgi Wieczystej nr "[...]" prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Podkreślono, iż podjęto działania w celu ustanowienia służebności przesyłu i uregulowania stanu prawnego korzystania z nieruchomości pod inwestycję. Działania te, ze względu na stanowisko właścicieli nieruchomości, nie doprowadziły do zamierzonego celu. W ocenie wnioskodawcy należy jednak uznać, że została spełniona przesłanka przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości.
Decyzją z dnia 8 listopada 2011 r. Starosta N. postanowił o ograniczeniu sposobu korzystania z części powierzchni 4940m² nieruchomości gruntowej położonej w obrębie K., gmina K., oznaczonej nr działki "[...]" o powierzchni 4,6500ha, będącej własnością K. B. – K. poprzez udzielenie zezwolenia A. sp. z o.o. Oddział w B. na przeprowadzenie przez teren nieruchomości gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 relacji B. – N. oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z gazociągu. Ograniczenie to nastąpiło zgodnie z prawomocną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydaną przez Wójta Gminy K. dnia 2 listopada 2010 r. Jednocześnie zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zobowiązano inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu na wskazanej nieruchomości gazociągu oraz innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z gazociągu. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo będzie powodowało nadmierne trudności lub koszty, zgodnie z art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami Starosta wyda odrębną decyzję o odszkodowaniu za wyrządzone szkody powstałe wskutek zajęcia nieruchomości oraz budowy gazociągu, przysługującemu właścicielowi nieruchomości, które to odszkodowanie będzie odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie zostanie powiększone o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zobowiązano również właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii urządzeń. Termin realizacji inwestycji został określony na jeden miesiąc od rozpoczęcia prac, zaś przewidywany okres eksploatacji gazociągu w części przebiegającej przez przedmiotową nieruchomość wynosi minimum 50 lat. Na wniosek Spółki decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż do wniosku zostały dołączone wszystkie niezbędne dokumenty. Odnosząc się do prowadzonych rokowań organ stwierdził, iż właściciel nieruchomości oświadczył, że wyraża zgodę na ułożenie gazociągu, jednakże uznał przedstawione przez inwestora warunki dotyczące wysokości odszkodowania i rekultywacji za niemożliwe do zaakceptowania. Natomiast pełnomocnik inwestora stwierdził, że nie widzi celu prowadzenia dalszych rokowań, gdyż są one prowadzone bezskutecznie od dwóch lat, mimo przedstawiania kilku wariantów uzyskania zgody. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt celowego przedłużania sprawy przez stronę postępowania, m.in. poprzez uchylanie się od stawienia się na kolejne, wyznaczane przez organ na wniosek strony, terminy rozpraw administracyjnych, co powoduje brak możliwości realizacji przedmiotowego celu publicznego. Organ uznał też, że nie zaszły przesłanki uzasadniające odroczenie rozprawy. Sprawa nie wymagała osobistego udziału właściciela nieruchomości, gdyż została dostatecznie wyjaśniona przez organ, a ponadto właścicielka mogła tak, jak to wcześniej czyniła ustanowić dla siebie pełnomocnika, który by ją reprezentował. Organ zwrócił przy tym uwagę na przekazywanie przez stronę w poszczególnych pismach sprzecznych informacji dotyczących możliwości wzięcia udziału przez stronę w kolejnych wyznaczanych rozprawach administracyjnych, a tym samym nie dających pewności stawiennictwa strony na kolejnej nowo wyznaczonej rozprawie. Organ podkreślił, iż planowana inwestycja stanowi ważny interes społeczny i służy zapewnieniu dostawy paliwa gazowego dla dużej ilości odbiorców powiatu nowomiejskiego, a przedłużanie sprawy naraża wykonawcę na duże straty finansowe. Jednocześnie ze względu na ważny interes strony (złożenie wniosku o dofinansowanie przedmiotowej inwestycji) oraz ważny interes społeczny, w myśl art. 108 § 1 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. B. – K., podnosząc zarzut naruszenia art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieokreślenie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości oraz niewydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a także art. 10 i 11 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się, załatwiając niniejszą sprawę oraz art. 107 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Jednocześnie strona odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, iż nie mogła uczestniczyć w rozprawie ze względu na stan zdrowia, a twierdzenie organu, że uchyla się od stawienia się na rozprawie stanowi w jej ocenie dyskryminację ze względu na stan zdrowia i sytuację osobistą. Ponadto z treści przepisu art.124 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że organ zobowiązany jest w treści swojej decyzji ściśle określić zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego, a tym samym musi wskazać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela niezbędnego do wykonania danej inwestycji oraz zgodnego z warunkami wynikającymi z planu miejscowego czy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nadto przed wydaniem decyzji organ obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości oraz przeprowadzić rokowania z właścicielem nieruchomości przed wszczęciem postępowania o ograniczenie korzystania z nieruchomości. Tymczasem w niniejszej sprawie rokowania były prowadzone także w trakcie postępowania i nie zostały zakończone z winy inwestora. Pozostałe wymagania określone w art. 124 cytowanej ustawy są ocenne i mieszczą się w zakresie swobodnej oceny organu, jednakże organ winien dokonać także oceny warunków, od których spełnienia właściciel nieruchomości uzależnia wyrażenie zgody na wykonanie na jego nieruchomości prac związanych z budową gazociągu. Zdaniem odwołującej w niniejszej sprawie organ w wydanej decyzji nie zawarł żadnych informacji w tym zakresie, nie poczynił również żadnych ustaleń w przedmiocie warunków rokowań stron. Tym samym, decyzja nie odpowiada postanowieniom art. 107 kpa, gdyż uzasadnienie faktyczne decyzji nie zawierało wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których została oparta wydana decyzja, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Jednocześnie uzasadnienie prawne nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej. Organ, rozpoznając niniejszą sprawę, dał wiarę wyłącznie dowodom przedstawionym przez inwestora. Organ nie wskazał też terminu zajęcia nieruchomości, ani nie zastosował się do dyspozycji art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakazuje wydanie odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie odwołującej zaskarżona decyzja nie spełnia założeń i zadań stawianych przed organami administracji, lecz stanowi jedynie akt indywidualny wydany na zapotrzebowanie złożone przez inwestora.
Decyzją z dnia 20 lutego 2012 r. wydaną z upoważnienia Wojewody przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego uchylono punkt 6 decyzji organu pierwszej instancji i umorzono postępowanie w przedmiocie nadania przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w pozostałej zaś części utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Organ drugiej instancji uznał, iż nie został naruszony art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż zaskarżona decyzja w sposób jasny i precyzyjny określa sposób ograniczenia korzystania z nieruchomości, zgodnie z prawomocną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 2 listopada 2010 r. Zaznaczono przy tym, iż zajęcie powierzchni wynoszącej 4940m² w przedmiotowej nieruchomości wynika z konieczności zajęcia pasa montażowego o szerokości 20m i długości 247m związanych z budową gazociągu. Zdaniem inwestora po wykonaniu inwestycji i przywrócenia jej do stanu pierwotnego właściciel nieruchomości nie będzie w żaden sposób ograniczony w wykonywaniu prawa własności, bowiem posadowienie gazociągu nie powoduje żadnych przeszkód w rolniczym wykorzystaniu nieruchomości zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż rokowania zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, zarówno z poprzednim właścicielem nieruchomości – K. K., jak i po dokonaniu darowizny na rzecz żony – K. B. – K. Podkreślono, opierając się na wyroku WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r., że przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłankę wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 wskazanej ustawy. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Zaznaczono również, że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości następuje na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny. Wskazano, iż z mocy art. 124 ust.1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami organ zobowiązany jest, po wydaniu decyzji na podstawie ust. 1, do wydania odrębnej decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu, jeżeli decyzja ta nie stała się ostateczna lub w wyniku złożenia od niej odwołania wydana została decyzja przez organ odwoławczy, która została zaskarżona do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji nie nadaje się decyzji wydanej na podstawie ust. 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z przyczyn, które uzasadniałyby nadanie takiego rygoru, istniej możliwość wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i to tej decyzji nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy uznał również, iż zarzuty strony odnoszące się do niezapewnienia jej aktywnego udziału w postępowaniu są bezzasadne, gdyż z dokumentacji zebranej w sprawie wynika, że strona była informowana o każdym posunięciu organu, a nieobecność należycie wezwanej strony na rozprawie administracyjnej nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia, w szczególności mając na uwadze takie posunięcia strony, jak odwołanie pełnomocnictwa tuż przed przeprowadzeniem rozprawy i późniejsze powoływanie się na zły stan zdrowia. Podkreślono przy tym, iż na każdym etapie postępowania strony miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy, a także składania oświadczeń i wniosków. Wszelkie opóźnienia zaistniałe w przedmiotowym postępowaniu powstały na skutek działań właściciela nieruchomości, jak np. dokonanie darowizny przedmiotowej nieruchomości na rzecz żony w dniu 15 czerwca 2011 r., a więc po wysłaniu zawiadomienia o zebraniu całości materiału dowodowego w sprawie, jak również składanie wniosków o odroczenie rozprawy, odwoływanie pełnomocnictw. W ocenie organu drugiej instancji kwestionowana decyzja czyni zadość postanowieniem art. 107 kpa. Organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej analizy dokumentacji sprawy i wydając rozstrzygnięcie nie naruszył obowiązujących przepisów prawa. Podkreślono, iż powierzchnia zajęcia wynosi 4940m², ponieważ tyle zajmować będzie pas montażowy rurociągu, a po przeprowadzeniu gazociągu na głębokość 1m szerokość pasa strefy kontrolnej wynosić będzie 6m, co jest zgodne z prawomocną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 2 listopada 2010 r. W aktach sprawy znajduje się również mapa, z której wynika, w którym dokładnie miejscu prowadzone będą prace związane z montażem rurociągu, a także wycena ograniczonego prawa rzeczowego służebności przesyłu sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego, ustalająca jego wartość na kwotę 3494 zł, którą to kwotę zaproponowano właścicielowi nieruchomości w trakcie negocjacji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła K. B. – K., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez nieokreślenie sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości, prowadzenia postępowania w czasie trwania rokowań, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 10 i art. 11 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ załatwiając sprawę, jak również art. 107 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Ponadto skarżąca wskazała na nieprawidłowe określenie inwestora, podnosząc, iż A. Sp. z o.o. Zakład w B. nie jest właścicielem i inwestorem budowanego rurociągu, a wskazany w decyzji adres nie jest adresem siedziby Spółki. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż organ nie wskazał w wydanej decyzji na jakiej podstawie ustalił wielkość pasa montażowego, skoro decyzja lokalizacyjna inwestycji przewidywała jedynie pas strefy kontrolnej o szerokości 6m. Mimo twierdzeń organu o jasności i precyzyjności określenia sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości, nie wskazano wymaganego treścią przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przebiegu inwestycji przez nieruchomość skarżącej oraz zakresu uszczuplenia władztwa właściciela niezbędnego do wykonania danej inwestycji zgodnego z warunkami wynikającymi z planu miejscowego czy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto organ nie dokonał przed wydaniem decyzji analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Strona skarżąca zaznaczyła również, że nie zaprzecza faktowi prowadzenia negocjacji w sprawie odszkodowania i wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 305¹ kodeksu cywilnego, jednakże ograniczenie prawa własności powinno doprowadzić do ustalenia adekwatnego wynagrodzenia. Tymczasem inwestor jako wynagrodzenie zaproponował kwotę 3494 zł na podstawie nieaktualnej opinii rzeczoznawcy majątkowego z 2009 roku, która jest opinią prywatną o zaniżonej wartości. Ostatecznie inwestor zaproponował wynagrodzenie w wysokości 20 000 zł, na co skarżąca wyraziła zgodę. Z ustaleń tych inwestor jednak wycofał się z niewiadomych powodów, wnosząc o wydanie decyzji ustanawiającej ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Inwestor odstępując od wynegocjowanych ustaleń usiłuje jednostronnie dyktować warunki, na jakich chce korzystać z nieruchomości. W ocenie skarżącej rokowania powinny być zakończone wspólnym protokołem stwierdzającym porozumienie stron albo stwierdzającym rozbieżności w stanowisku stron. Przedstawione przez inwestora jednostronnie sporządzane notatki i informacja nie spełniają takich wymogów, w związku z tym, nie można uznać, że rokowania te przeprowadzono. Narusza to warunek, w jakim organ może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez budowę urządzenia przesyłowego gazu na podstawie art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania, mimo wskazywanych wątpliwości. Tym samym, nie dołożył należytej staranności, zbierając materiał dowodowy w sprawie. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ naruszył art. 10 kpa poprzez uznanie, iż jej niestawienie się na rozprawę administracyjną było nieusprawiedliwione. Podniosła, iż była po ciężkim operacyjnym porodzie i nie mogła wziąć udziału w rozprawie, jednakże informowała organ o stanie zdrowia. Zauważyła przy tym, iż jej obecność na rozprawie w innym terminie mogła doprowadzić do ugody między zainteresowanymi stronami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, iż w sprawie został zebrany kompletny materiał dowodowy, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a sposób ograniczenia korzystania z nieruchomości został określony w sposób jasny i precyzyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego.
Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd uznał, iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, będących podstawą jej wydania, dlatego też zarzuty podniesione w skardze należy uznać za bezzasadne.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 124 ust. 1a powołanej ustawy). Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art.124 ust. 3 cytowanej ustawy). Ponadto w myśl art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust.4. Należy zaznaczyć, iż art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter uregulowania szczególnego, które – tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych – musi być interpretowane dosłownie.
Zatem zezwolenie może być udzielone tylko wówczas, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrażają zgody na budowę i zakładanie urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgoda ta musi być wyrażona w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Jak wskazał WSA w Kielcach w wyroku z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 662/11 (dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/) zgodę, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy rozumieć jako zawarcie umowy cywilnoprawnej, która pozwoli w sposób sprawny i bezkonfliktowy zrealizować cele publiczne, określone w art. 6 cytowanej ustawy.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżąca, jak również poprzedni właściciel nieruchomości - mąż skarżącej, nie wyrazili takiej zgody. Przeprowadzone negocjacje, podejmowane regularnie przez inwestora, nie doprowadziły do zawarcia umowy, na podstawie której inwestor mógłby zrealizować cel publiczny wskazany w prawomocnej decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydanej przez Wójta Gminy K. dnia 2 listopada 2010 r. Jak wynika z akt sprawy, strony nie osiągnęły porozumienia w kwestii wysokości odszkodowania za zajęcie działki pod budowę odcinka sieci gazowej. Jednakże wbrew twierdzeniom strony skarżącej należy stwierdzić, iż rokowania w niniejszej sprawie zostały przeprowadzone prawidłowo. Nie budzi wątpliwości, iż strony postępowania prowadziły rozmowy, a zasadniczym elementem tych rozmów była kwota odszkodowania za zajęcie gruntu. Właściciel został również poinformowany o sposobie i powierzchni zajęcia (cel korzystania z nieruchomości), rodzaju tytułu prawnego jaki wnioskodawca proponował właścicielowi do korzystania z gruntu, czasie korzystania z nieruchomości. Z akt sprawy, m.in. z fragmentu mapy do celów projektowych znajdującego się na karcie 71 akt administracyjnych, czy protokołu rozprawy administracyjnej, wynika wprost, iż zajęcie pasa nieruchomości o szerokości 20m związane jest z montażem gazociągu i ma charakter przejściowy. Natomiast na stałe tzw. strefa kontrolna ma obejmować szerokość 6m (po 3m od osi gazociągu) i nie przeszkodzi w uprawianiu działki rolnej zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Tym samym zarzuty podnoszone w skardze nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale aktowym, bowiem szczegółowe dane dotyczące budowy i posadowienia gazociągu na przedmiotowej nieruchomości były znane stronie skarżącej i nie stanowiły nawet przedmiotu prowadzonych negocjacji. Należy przy tym zaznaczyć, że przepisy prawa nie wymagają, ażeby rokowania prowadzone przez inwestora z właścicielem nieruchomości co do warunków realizacji inwestycji musiały zakończyć się zawarciem umowy.
Ponadto jak wynika z treści KW nr "[...]", prowadzonej dla nieruchomości nr "[...]" o powierzchni 4,6500ha, działka ta jest niezabudowana i użytkowana rolniczo (koniczyna) – grunty orne klasy RIVa oraz RIIIb. Ze sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego ograniczonego prawa rzeczowego służebności przesyłu na przedmiotowej działce dla ustanowienia i nabycia tego prawa za jednorazową opłatą oraz opłaty za utracone plony wynika, iż wartość rynkowa przedmiotu wyceny na dzień 16 lipca 2009 r. wynosiła 3494 zł, przy czym powierzchnia wymaganej służebności gruntowej wynosiłaby 1483,5m², co wynika z iloczynu długości sieci na nieruchomości i szerokości pasa strefy kontrolnej 6m. Należy przy tym zaznaczyć, że operat szacunkowy został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie ku temu uprawnienia i tym samym podnoszone wobec rzeczoznawcy zarzuty należy uznać za bezpodstawne.
Należy również podkreślić, iż decyzja nr "[...]" z dnia 2 listopada 2010 r. Wójta Gminy K., ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300, MOP 5,5 Mpa relacji B. – N., przebiegającego po terenie gminy K., w tym m.in. przez działkę nr "[...]", położoną w gminie K. i stanowiącą własność skarżącej, nie została przez nią zaskarżona ani przez jej męża – K. K. i uprawomocniła się z dniem 6 grudnia 2010 r. Ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oznacza spełnienie wymogu do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a jednocześnie determinuje przyjęte w niej rozwiązania. W niniejszej sprawie ograniczenie korzystania z nieruchomości przez właścicielkę nastąpiło zgodnie z decyzją Wójta Gminy K. z dnia 2 listopada 2010 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Bezpodstawne są również zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. W toku przeprowadzonego postępowania został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, zaś stanowisko organu zostało uzasadnione w sposób jasny i logiczny. Należy zatem stwierdzić, iż postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo i wnikliwie, zgromadzony materiał dowodowy został właściwie oceniony, a zastosowane przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Należy w tym miejscu wskazać, iż w myśl art. 94 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody do jej przeprowadzenia (tak w wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 1714/07, LEX nr 516049). Jednocześnie należy zwrócić stronie skarżącej uwagę, iż przedłużanie się postępowanie w niniejszej sprawie w znacznej mierze było spowodowane działaniami podejmowanymi przez samą skarżącą i jej męża, jako poprzedniego właściciela nieruchomości. Świadczą o tym takie okoliczności, jak dokonanie darowizny na rzecz skarżącej przez dotychczasowego właściciela w dniu 15 czerwca 2011 r., tj. tuż przed zakończeniem prowadzonego postępowania, wypowiedzenie przez skarżącą, udzielonego w dniu 13 września 2011 r., pełnomocnictwa swojemu mężowi na dzień przed wyznaczoną rozprawą administracyjną, złożenie wniosku o ustalenie terminu rozprawy dopiero po zakończeniu przez nią urlopu macierzyńskiego, a następnie w dniu 3 listopada 2011 r. ponowne upoważnienie męża do przeglądania dokumentów administracyjnych dotyczących przedmiotowej działki. Trudno zatem uznać za uzasadniony argument, iż organ powinien był czekać z wydaniem decyzji na zawarcie przez inwestora i skarżącą ugody, gdyż w przypadku dalszej nieuzasadnionej zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, mógłby on się narazić na zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania.
Błędne jest również twierdzenie skarżącej, iż Oddział w B. nie może być stroną niniejszego postępowania. A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. działa bowiem za pomocą oddziałów i to właśnie Oddział w B. jest inwestorem i faktycznie będzie realizował przedmiotową inwestycję.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki uprawniające organ do zastosowania art. 124 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie budzi wątpliwości, iż jest to cel publiczny, o jakim mowa w art. 6 cytowanej ustawy i nie ma zgody właścicielki nieruchomości co do proponowanej wysokości odszkodowania, zaś wytyczenie przebiegu gazociągu nastąpiło w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Skoro zatem rokowania nie przyniosły zamierzonego rezultatu, organ uprawniony był do wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło