II SA/Kr 290/14

WyrokWSA w Krakowie2014-04-03

Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Mariusz Kotulski, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty rolne na cele nierolnicze bez uzyskania wymaganej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest nieważna?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty rolne na cele nierolnicze bez uzyskania wymaganej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, narusza zasady sporządzania planu miejscowego i tym samym podlega stwierdzeniu nieważności w zaskarżonej części. Brak wymaganej zgody stanowi istotne naruszenie procedury uchwalania planu, co skutkuje nieważnością uchwały.
Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Niepołomicach dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując § 12 tej uchwały i odpowiadający mu na rysunku planu obszar "Z". Skarżący zarzucił, że przeznaczenie tego terenu jako zieleni jest niezgodne z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ teren ten stanowi grunt rolny klasy R III a i jego przeznaczenie na cele nierolnicze wymagało zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która nie została uzyskana. Rada Miejska przyznała zasadność zarzutom.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 12 zaskarżonej uchwały oraz odpowiadającego mu na rysunku planu obszaru oznaczonego symbolem "Z".

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 21 września 2010 r., Nr: LXIX/730/10 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej na południu sołectwa Ochmanów stwierdza nieważność § 12 zaskarżonej uchwały oraz odpowiadającego mu na rysunku planu obszaru oznaczonego symbolem "Z". Wojewoda Małopolski działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz.1591 ze zm.) w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr LXIX/730/10 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 21 września 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej na południu sołectwa Ochmanów wnosząc o jej stwierdzenie nieważności w zakresie §12 uchwały oraz odpowiadającemu mu na rysunku planu terenu zieleni oznaczonego symbolem Z, o powierzchni 9.10 ha. W uzasadnieniu skargi wskazano, że uchwałę podjęto z powołaniem się na art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, w uchwale przywołany jest jako jej podstawa prawna art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który brzmi "Zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane". Zdaniem skarżącego przepis ten nie ma zastosowania w przypadku uchwalania przez radę gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w postawie prawnej pominięto normę kompetencyjną zawartą w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, co jednakże nie wpływa na ważność przedmiotowej uchwały. Skarżący podkreślił, że wszelkie uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a zwłaszcza akty prawa miejscowego, winny spełniać szczególne warunki, być sformułowane w sposób jasny, czytelny i jednoznaczny. Nie można pozostawiać żadnych zagadnień w sferze domniemań, a w sposób dokładny i zrozumiały dla adresatów normować intencje gminy. Ponadto powinny we właściwy sposób odwoływać się do przepisów obowiązującego prawa. Wskazano, że 5 października 2010r. przedmiotową uchwałę doręczono Wojewodzie Małopolskiemu wraz z dokumentacją prac planistycznych. Przedłożone dokumenty oceniono w zakresie spełnienia wymogów przepisów prawa wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, rozporządzeń wykonawczych i przepisów odrębnych dotyczących planów miejscowych. W wyniku tej oceny organ nadzoru dostrzegł następujące uchybienia. W pierwszej kolejności skarżący wskazał, że ustalenia poczynione dla terenu oznaczonego symbolem Z w §12 zaskarżonej uchwały są niezgodne z dokumentacją prac planistycznych, z której wynika, że teren zieleni o symbolu Z, obejmujący powierzchnię 9.10 ha w ewidencji gruntów oznaczony jest jako grunt rolny klasy R III a. W ocenie strony skarżącej przeznaczenie terenu gruntów rolnych określone w §12 przedmiotowego planu narusza przepisy art. 7 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 i 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przeznaczenie terenu oznaczonego symbolem Z o pow. 9,10 ha (będącego gruntem klasy R III a) określone w planie, nie mieści się w katalogu gruntów rolnych i stoi w sprzeczności z podstawową funkcją gruntów rolnych, co stanowi zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na nierolnicze i powinna skutkować uzyskaniem zgody właściwego ministra. Równocześnie strona skarżąca zaznacza, że zarzuty odnośnie zmiany przeznaczenia gruntów dotyczą 2/3 powierzchni zaskarżonego planu. Ponadto, pierwsza wersja projektu przedmiotowego planu, w którym opisany teren przeznaczony był pod zabudowę mieszkaniową i jednorodzinną, układ komunikacyjny i usługi) nie uzyskała akceptacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzją zn. [...] z dnia 20 stycznia 2009r. nie wyraził zgody na zmianę przeznaczenia tych gruntów na nierolnicze. Natomiast wersja planu przyjęta zaskarżoną uchwałą nie była przedłożona Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stanowi to naruszenie art. 17 pkt 5 lit. C ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Strona skarżąca powołuje się na wyrok NSA z dnia 25 maja 2009 (II OSK 1900/08), w którym orzeczono, że brak wymaganej zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele inne niż rolnicze skutkuje naruszeniem procedury uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie, co w konsekwencji stanowi przesłankę uznania go za nieważny. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Niepołomicach podzieliła zarzuty skarżącego i wniosła o uznanie skargi za zasadną. Pismem z dnia 6 maja 2011r. Rada Miejska w Niepołomicach złożyła wniosek o zawieszenie postępowania, w uzasadnieniu wskazując, że zostały podjęte ze Skarżącym ustalenia dotyczące podjęcia przez Radę Miejską uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zaskarżonym zakresie oraz następnie złożenia zgodnego wniosku stron o zawieszenie postępowania. Uchwała została podjęta w dniu 4 maja 2001r. Zmiana planu doprowadzi do zgodności zaskarżonej uchwały z obowiązującymi przepisami prawa. Czas potrzebny do wejścia w życie zmiany planu jest dłuższy niż trzy miesiące i krótszy niż trzy lata. Wojewoda Małopolski przychylił się do tego wniosku w piśmie z dnia 17 maja 2011r. Dnia 9 maja 2011r. Prokuratura Rejonowa [...] w powołaniu się na art. 8 p.p.s.a oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o prokuraturze zgłosiła swój udział w toczącym się postępowaniu, zwracając się z prośbą o informacje wiążące się z terminami wyznaczonych rozpraw, przesłanie odpisów zapadłych postanowień oraz odpisu odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Rada Miejska wniosła o zawieszenie postępowania, do czego przychylił się pełnomocnik Wojewody Małopolskiego. Na rozprawie Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] poparł wniosek stron. Sąd uznał wniosek za uzasadniony i postępowanie zawiesił na zgodny wniosek stron. Sąd wskazał, że postępowanie zostanie podjęte na wniosek którejkolwiek ze stron, nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od zawieszenia postępowania oraz że zgodnie z art. 130 p.p.s.a sąd umorzy postępowanie, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie zostanie zgłoszony w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu. Wojewoda Małopolski w piśmie z dnia 13 lutego 2014r. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, wskazując, że wobec upływu trzymiesięcznego terminu, wniosek jest dopuszczalny i uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniosku w dniu 24 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu regulacje ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie, z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że kontroli sądowej podlegała cała uchwała Nr LXIX/730/10 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 21 września 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej na południu sołectwa Ochmanów. Zaznaczyć przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Skarga została złożona przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Ustawa ta – mająca charakter regulacji szczególnej w stosunku do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - wprowadzając obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku składania skarg na uchwały lub zarządzenia organu gminy (art. 101 ust. 1), nie przewiduje takiego obowiązku w przypadku skarg składanych w trybie art. 93 ust. 1 przez organ nadzoru na uchwały lub zarządzenia organu gminy. Wniesienie skargi w tym trybie nie jest też ograniczone żadnym terminem (tak NSA w wyroku z dnia 15 lipca 2005 r., II OSK 320/05, publ.: ONSAiWSA z 2006 r., nr 1, poz. 7). Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Wskazanie w cytowanym przepisie podstaw nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego prowadzi do uznania, iż przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem (a więc z jakimkolwiek przepisem prawa) są nieważne, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny, wtedy zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym organ nadzoru lub na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Oznacza to, że rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem pozostałe naruszenia prawa (niewymienione w powołanym wyżej przepisie) należałoby traktować jako nieistotne, a więc nie będące przyczyną nieważności uchwały (por.: T. Bąkowski: Komentarz do art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717), w: T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze, 2004). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy. Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. W przypadku naruszenia zasad sporządzania planu ustawodawca nie wymaga, aby przedmiotowe naruszenie miało charakter istotny, co oznacza, że każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części (zob.: Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 253-254). Z tych samych względów każde naruszenie właściwości organów w zakresie sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. W doktrynie akcentuje się, że zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą problematyki merytorycznej, związanej ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (zob.: Z. Niewiadomski (red.): Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2004, s. 160, s. 253). Zakres treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie został precyzyjnie określony w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie ulega jednak wątpliwości, że organ uchwalający plan nie jest umocowany do stanowienia w zakresie kompetencji organów administracji. Przede wszystkim bowiem normy prawne, które regulują zarówno podstawy, jak i kierunki i cele działania administracji nie mogą być w państwie praworządnym, w którym obowiązuje zasada trójpodziału władz, stanowione przez nią samą. Po drugie wyłącznie do materii ustawowej w zakresie prawa administracyjnego należy ustalanie obowiązków i praw obywateli i ich sytuacji wobec państwa, regulowanie organizacji aparatu państwowego i kompetencji organów administracji. Po trzecie należy podzielić pogląd, że ustawa nie może dopuszczać do normowania w przepisach rangi podustawowej zakresu i form stosowania władczej ingerencji w konstytucyjnie gwarantowane prawa i wolności obywateli oraz kompetencji organów państwa w tej mierze, a przepisy podustawowe, wydane z upoważnienia ustawy i w celu jej wykonania, mogą stanowić jedynie dopełnienie tych podstaw, zawierając szczegółowe, niezasadnicze elementy regulacji prawnej (zob.: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 1997 r., K 25/97, publ.: OTK z 1997 r., nr 3-4, poz. 35). W konsekwencji należy przyjąć, że dekodowanie norm kompetencyjnych może mieć miejsce wyłącznie na gruncie przepisów rangi ustawowej. W literaturze (zob.: J. Zimmermann: Prawo administracyjne, Kraków 2005, s. 120) i orzecznictwie nie budzi wątpliwości teza, że wyłącznym i jedynym źródłem norm kompetencyjnych, a co za tym idzie również i kompetencji administracyjnych mogą być akty rangi ustawowej. Zakaz subdelegacji, tj. zakaz przekazywania sobie kompetencji przez same organy administracyjne bez specjalnego upoważnienia ustawowego wynika właśnie stąd, że kompetencja organów administracyjnych jest z zasady wyznaczana ustawowo i należy do tzw. materii ustawowej, czyli do obszaru, który nie może być regulowany aktami niższego rzędu. Wynika to z podstaw demokratycznego państwa prawa determinujących cele, istotę i role administracji publicznej i prawa administracyjnego, w tym z zasady wyłączności ustawy. W najnowszym orzecznictwie podkreśla się, że normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny i wskazuje na zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2005 r., IV SA/Wr 807/04, publ. OSS z 2005 r., nr 2, poz. 43). Normy kompetencyjnej nie można domniemywać i konstruować w drodze wykładni prawa, musi być ona wyraźnie w ustawie określona (zob.: uchwała NSA z dnia 15 grudnia 2004 r., FPS 2/04, publ.: ONSiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 1, J. Trzciński: Glosa do uchwały SN z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, publ.: Rzeczpospolita z 2001 r., nr 12, s. 5). Pojawienie się jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia określonej kompetencji (w znaczeniu upoważnienia do działania) powinno być – w konsekwencji realizacji zasady wyłączności ustawy - równoznaczne ze stwierdzeniem braku tej kompetencji. Rada Miejska w Niepołomicach naruszyła zasady sporządzania planu miejscowego w §12 uchwały, w którym w stosunku do terenów będących gruntami rolnymi określiła w pkt 2 ich przeznaczenie podstawowe jako murawy z komponowanymi skupiskami drzew i krzewów, a w pkt 3 przeznaczenie dopuszczalne jako: 1) urządzenia sportu i rekreacji w postaci zabudowy obiektami budowlanymi niepołączonymi trwale z gruntem; 2) urządzenia i sieci infrastruktury technicznej; 3) nie wrysowane na rysunku planu drogi wewnętrzne; 4) urządzenia związane z rekreacją, w tym: trasy jazdy konnej, ścieżki spacerowe, trasy rowerowe itp. W zakresie określenia w planie miejscowym sposobu zagospodarowania podlegających ochronie gruntów rolnych konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z ustawy tej wynika, że ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne (art. 3 ust. 2 pkt 1), przy czym przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne rozumie się ustalenie innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych (art. 4 pkt 6). Z kolei z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wynika, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak zasadnie podkreśla strona skarżąca, określenie przeznaczenia zawarte w §12 uchwały stanowi zmianę przeznaczenia względem oznaczenia zawartego w ewidencji gruntów. Dopuszczenie realizacji na gruntach rolniczych urządzeń infrastruktury technicznej jest równoznaczne z dopuszczeniem innego niż rolniczy sposobu użytkowania gruntów rolniczych. Stwarza to tym samym możliwość wykorzystywania gruntów rolnych w sposób nierolniczy bez zachowania wymogów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ na etapie procedury poprzedzającej uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie została uzyskana wymagana zgoda Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Do wystąpienia o tę zgodę zobowiązany jest na mocy art. 17 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wójt, burmistrz lub prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego. Okoliczności, że grunty oznaczone na zaskarżonym planie są gruntami klasy R III a (a więc podlegają ochronie wg ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zakresie zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze) oraz że zaskarżony zapis planu nie uzyskał uprzedniej zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi są bezsporne i zostały przyznane także w odpowiedzi na skargę. W związku z powyższym zaskarżona uchwała jest w tym zakresie sprzeczna z prawem. Wtórne natomiast znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia ma zasadny zarzut niewłaściwego powołania w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż zaskarżoną uchwałą nie dokonywano zmiany już istniejącego dla tego obszaru planu miejscowego. Jak słusznie wskazuje strona skarżąca samo pominięcie w postawie prawnej normy kompetencyjnej zawartej w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, nie wpływa na ważność przedmiotowej uchwały. Również fakt zmiany zaskarżonej uchwały przez późniejszą uchwałę z 23.10.2012r. nr XXIII/327/12 Rady Miejskiej w Niepołomicach nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie jednoznacznie wyraża pogląd, że późniejsze uchylenie uchwały będącej przedmiotem skargi nie czyni postępowania sądowego bezprzedmiotowym. Należy bowiem zauważyć, iż skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje natomiast skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały. Warto też zwrócić uwagę na pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994r. (W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44), zgodnie z którym zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. W uchwale zaś z 14 lutego 1994r. (K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Tak więc uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ, który ją wydał nie można także traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu przez organ, który akt ten wydał na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przepisie tym jest mowa o uwzględnieniu skargi w zakresie właściwości tego organu. W skardze do Sądu wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Rada Gminy nie ma zaś kompetencji ani do stwierdzenia nieważności swojej uchwały ani do stwierdzenia jej niezgodności z prawem. Tak wiec uchylenia uchwały nie można utożsamiać z uwzględnieniem skargi (wyrok NSA z dnia 7 września 2007r., II OSK 1046/07). Biorąc pod uwagę przedmiot zaskarżenia, którym w niniejszej sprawie jest §12 uchwały Nr LXIX/730/10 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 21 września 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej na południu sołectwa Ochmanów, a także mając na uwadze wskazany wyżej charakter uchybień zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) - stwierdzić nieważność §12 oraz odpowiadającego mu na rysunku planu obszaru oznaczonego symbolem Z uchwały Nr LXIX/730/10 Rady Miejskiej w Niepołomicach z dnia 21 września 2010r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej na południu sołectwa Ochmanów. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, a zatem dla dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności w zaskarżonej części nie ma znaczenia upływ czasu zgodnie z regulacją art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) Zgodnie z treścią art. 100 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, postępowanie sądowe w niniejszej sprawie jest wolne od opłat sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło