II OSK 3139/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-20

Skład orzekający: Zdzisław Kostka, Grzegorz Czerwiński, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę samowolnie wybudowanej dobudówki, jeśli inwestor nie przedłożył zaświadczenia o zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo istnienia dowodów wskazujących na wcześniejsze wybudowanie obiektu w podobnym kształcie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji zgromadziły wystarczający materiał dowodowy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej dobudówki. Sąd podkreślił, że inwestor nie wywiązał się z obowiązku przedłożenia zaświadczenia o zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, a ranga dokumentacji powykonawczej jest wyższa niż mapki geodezyjnej sporządzonej na potrzeby podziału nieruchomości, co uzasadniało uznanie, że naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. przez organy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanej dobudówki wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, uznając, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uchylając jedynie część dotyczącą uporządkowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając postępowanie dowodowe za wystarczające. Inwestor wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji błędną ocenę dowodów dotyczących daty powstania dobudówki i nieuwzględnienie dowodów wskazujących na jej wcześniejsze istnienie w obecnym kształcie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 września 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 222/14 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 222/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. K. (dalej jako skarżący lub skarżący kasacyjnie) na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia Sąd podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryficach, dalej PINB, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej P.b., w związku z niewykonaniem przez M. K. obowiązków wynikających z postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. mających na celu doprowadzenie wybudowanej bez pozwolenia na budowę murowanej dobudówki na nieruchomości przy ul. K. [...] w N. na terenie działki nr [...] do stanu zgodnego z prawem nakazał M. K. rozbiórkę ww. murowanej dobudówki o wymiarach 2,15 x 5,50 m. Jednocześnie organ zobowiązał inwestora do wykonania prac rozbiórkowych pod nadzorem uprawnionej osoby, uporządkowania terenu rozbiórki, a także powiadomienia organu o jej wykonaniu. Organ I instancji wskazał, że w wyniku zawiadomienia o samowoli budowlanej przeprowadzono w dniu [...] czerwca 2013 r. wizję lokalną na nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] w N.. W trakcie oględzin stwierdzono, że na tym terenie została wybudowana dobudówka do obiektu gastronomicznego z wydzielonymi dwoma pomieszczeniami zaplecza, zadaszona, o wymiarach 5,5 x 2,15 m. Przybudówka narusza teren działki kolejowej o nr [...]. Szczegółowy opis wybudowanej dobudówki, jej usytuowanie oraz zastosowane przy budowie rozwiązania materiałowe przedstawiono w protokole oględzin, stanowiącym załącznik do akt sprawy, natomiast dobudówkę udokumentowano na fotografiach. Następnie organ wyjaśnił, że rozpatrując sprawę posiłkował się aktami sprawy z 2000 r., znak [...] i inwentaryzacją geodezyjną z 1998 r. terenu, na którym obecnie znajduje się dobudówka, przedstawiającą, iż w miejscu dobudówki teren pozostawał niezabudowany. W związku z tym, że tego typu obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 P.b.), a inwestor nie dopełnił takiego obowiązku, należało wszcząć postępowanie, na podstawie art. 48 P.b. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 48 ust. 2 P.b. zobowiązano inwestora do przedłożenia dokumentów mających na celu doprowadzenie przedmiotowej dobudówki do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ inwestor nie wywiązał się z nałożonego obowiązku, zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b., należało nakazać rozbiórkę dobudówki. Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wniósł M. K. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej WINB) decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., wydaną na podstawie 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ), dalej k.p.a., oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), dalej P.b., po rozpatrzeniu odwołania M. K., uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej uporządkowania terenu rozbiórki i umorzył postępowanie w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że na terenie działki nr [...], stanowiącej obecnie własność M. K., w tylnej części posesji przy granicy z działką nr [...] istnieje parterowa murowana dobudówka do obiektu gastronomicznego z wydzielonymi dwoma pomieszczeniami zaplecza. Dobudówka jest oddalona 20 cm od otworu okiennego i drzwiowego budynku na działce nr [...]. Dobudówka posiada wymiary około 5,5 x 2,15 m, ściany murowane z bloczków gazobetonowych (od frontu i od strony granicy z dz. nr [...]) oraz z cegły (od strony tylnej), zadaszenie płaskie z blachy falistej. Według wyjaśnień A. K., pełnomocnika M. K., w przedmiotowym miejscu w latach 80 - tych ubiegłego wieku wybudowano pomieszczenie magazynowe. W tym czasie istniała tylna ściana oraz ściana działowa i zadaszenie z blachy falistej. Natomiast z przodu istniała lekka ścianka z materiałów drewnianych. Nie było w tym czasie ściany przy granicy z działką nr [...]. Około 2007 r. obiekt został przebudowany, w wyniku czego rozebrano ściankę drewnianą od strony frontowej i wybudowano w to miejsce ścianę murowaną. Wykonano nową ścianę przy granicy z działką nr [...]. W trakcie oględzin nie okazano pozwolenia na budowę dobudówki. Analizując akta postępowania naprawczego w sprawie samowolnej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o obiekt gospodarczej przybudówki o funkcji kuchenno-magazynowej, zlokalizowanej na działce nr [...] oraz częściowo na działce P., zakończonego decyzją Starosty Gryfickiego z dnia [...] września 2000 r., w tym inwentaryzację powykonawczą ww. budynku i inwentaryzację geodezyjną z zastanym stanem faktycznym, organ I instancji stwierdził, że obecnie istniejąca dobudówka o wymiarach 5,5 x 2,15 m wówczas nie istniała. Ww. obiekt posiadał w tym miejscu dobudówkę o funkcji magazynowej o wymiarach 1,20 x 2,20 m. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji nałożył na M. K. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2013 r. zaświadczenia Wójta Gminy Rewal o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. N. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 4 egz. projektu budowlanego wybudowanego obiektu budowlanego. M. K. przedłożył 4 egz. projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane bez wskazania w tym oświadczeniu dokumentu, z którego to prawo wynika, oraz zaświadczenie Wójta Gminy Rewal o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1988 r., obowiązującego do grudnia 2003 r., zamiast zaświadczenia o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. N., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Rewal z dnia 29 września 2010 r. Nr LXIII/437/10. Organ I instancji uznał, że przedłożone dokumenty nie wypełniają obowiązku nałożonego ww. postanowieniem i w związku z tym wezwał M. K. do uzupełnienia złożonych dokumentów. M. K. odpowiadając na wezwanie organu, w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wskazał, że na nieruchomości, której jest właścicielem od 2008 r. nigdy nie prowadził robót budowlanych. W czasie wizji lokalnej i spisywania protokołu była obecna pracownica poprzedniej właścicielki, jego babci, która pracowała u babci w latach 1999-2001 jako pomoc kuchenna i oświadczyła, że ta przybudówka już istniała. Zdjęcia przedstawiające okres zabudowy z 1996 r. pokazane przez pełnomocnika w czasie kontroli oraz oświadczenie byłej pracownicy nie zostało ujęte w protokole. W związku z tym, że przybudówka została wybudowana w latach osiemdziesiątych lub dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, co przedstawiają dokumenty: mapka z 1992 r., zdjęcia z 1996 r. oraz oświadczenie p. Z., zaświadczenie o zgodności z planem zagospodarowania dostarczone do nadzoru budowlanego jest zgodne z okresem wybudowania przedmiotowej przybudówki. PINB, po zapoznaniu się z ww. pismem stwierdził, że zobowiązany nie przedłożył zaświadczenia Wójta Gminy Rewal o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. N. i wydał zaskarżoną decyzję. Następnie organ II instancji, powołując się na treść art. 48 ust. 4 P.b. oraz ww. ustalenia organu I instancji stwierdził, że materiał dowodowy, tj. akta postępowania zakończonego decyzją Starosty Gryfickiego z dnia [...] września 2000 r. oraz inwentaryzacja dobudówki, przedłożona przez skarżącego, jednoznacznie dowodzą, że na działce oznaczonej nr ew. [...] przy ul. K. [...] w N. dobudówka o funkcji magazynowej, o wymiarach 2,15 x 5,50 m, została wybudowana po sierpniu 2000 r. Z powykonawczej dokumentacji budowlanej, sporządzonej w sierpniu 2000 r. przez mgr inż. R. B. wynika, że w miejscu obecnej dobudówki istniało pomieszczenie magazynowe o wymiarach 1,20 x 2,20 m, które zostało rozebrane, a w jego miejscu wybudowano obecną dobudówkę. Organ odwoławczy wskazał następnie, że z art. 28 P.b., wynika, że na wybudowanie murowanej dobudówki do obiektu gastronomicznego wymagane jest pozwolenie na budowę właściwego w sprawie organu, gdyż żaden z przepisów art. 29 - 31 P.b. nie zawiera w swojej treści, że tego rodzaju roboty budowlane zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast akta sprawy dowodzą, że ani M. K., ani poprzedni właściciel działki nr [...], nie uzyskali takiego pozwolenia. Organ wskazał, że jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 P.b., którego treść organ przytoczył, jest zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czego konsekwencją jest obowiązek przedstawienia wśród dokumentów, o których mowa w ust. 3, zaświadczenia organu gminy o zgodności samowolnie wybudowanego obiektu lub jego części z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, w przypadku braku planu. Teren działki nr [...] w N. objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała Rady Gminy Rewal z dnia 29 września 2010 r. Nr LXIII/437/10 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Rewal części miejscowości Niechorze - strona północna (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 109 poz.1963). M. K. nie przedłożył zaświadczenia Wójta Gminy Rewal o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. Niechorze. Dlatego też, zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b., organ I instancji miał obowiązek orzec o rozbiórce spornego obiektu. Dalej organ odwoławczy wskazał, że ponieważ z treści art. 48 ust. 1 P.b. nie wynika obowiązek uporządkowania terenu, w związku z tym należało w tej części uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w tym zakresie. Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących okresu budowy spornego obiektu, uznał, że przedstawiony przez organ I instancji materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że dobudówka o funkcji zaplecza do obiektu gastronomicznego o wymiarach 2,15 x 5,50 m, została wybudowana po sierpniu 2000 r. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., II OSK 1978/10, zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji, a nie daty wybudowania obiektu budowlanego. Na powyższą decyzję M. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: – zasad wynikających z art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na błędnym, apriorycznym założeniu faktu rzekomego samowolnego wybudowania dobudówki, braku jakiejkolwiek oceny przedstawianych przez stronę dowodów wskazujących na istnienie dobudówki przed rokiem 1992, – art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegające na braku jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości stwierdzenia faktu samowoli budowlanej oraz art. 48 ust. 2 polegające na pominięciu przedłożonego zaświadczenia potwierdzającego zgodność dobudówki z planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że organy oparły się na dokumentach urzędowych i prywatnych powstałych w toku postępowania administracyjnego, w wyniku którego Starosta Gryficki decyzją z dnia [...] września 2000 r. zezwolił S. K. (właścicielce działki nr [...] w N.) na użytkowanie obiektu gospodarczej dobudówki do budynku mieszkalnego o funkcji kuchenno-magazynowej, na oświadczeniu A. K. – pełnomocnika M. K., złożonym do protokołu podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2013 r. działki nr [...] w N. i znajdujących się na jej terenie obiektów. Skarżący, kwestionując postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji, zarzuca nieuwzględnienie przedstawionych przez niego dowodów (k. 28), tj. mapki geodezyjnej podziału nieruchomości z 1992 r., na której widać, jego zdaniem, kształty dobudówki, zdjęcia wykonanego w 1996 r. oraz nieprzesłuchania osoby, która była podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2013 r. obecna i która wcześniej pracowała u poprzedniej właścicielki działki (w protokole oględzin brak jakichkolwiek zapisów w tym zakresie). Prawdą jest, że organy w sposób właściwy nie odniosły się do tych zarzutów oraz nie dokonały oceny przydatności tych dowodów w prowadzonym postępowaniu. Jest to uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., jednakże, w ocenie Sądu, nie mogło ono mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Ranga dokumentów urzędowych oraz sporządzonych przez osoby działające na zlecenie poprzedniego właściciela działki – dokumentacja budowlana powykonawcza budynku gospodarczego - jest oczywiście wyższa niż mapka sporządzona na potrzeby podziału nieruchomości, czy też zdjęcie, z którego, w ocenie Sądu, nic konkretnego nie wynika. Zakwestionowanie ustaleń stanowiących podstawę wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu gospodarczej dobudówki winno iść w parze z uchyleniem, w trybie nadzwyczajnym, ww. rozstrzygnięcia. Skoro jednak decyzja ta nie została uchylona w trybie nadzorczym, to funkcjonuje w obrocie prawnym ze wszystkimi konsekwencjami. Z tego powodu nie można przyjąć za trafny poglądu skargi, że zeznania świadka, mapka geodezyjna sporządzona dla zupełnie innych celów, czy zdjęcie mogą dowodzić faktów innych niż te, które wynikają z treści ww. decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał przeprowadzone postępowanie dowodowe za wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. Fakt istnienia dobudówki przy granicy z działką nr [...] potwierdzają dokumenty sporządzone na potrzeby decyzji z dnia [...] września 2000 r. wydanej przez Starostę Gryfickiego. Dobudówka, o funkcji gospodarczo-magazynowej, miała wymiary 1,20 x 2,20 m. Obiekt istniejący obecnie i stanowiący przedmiot niniejszego postępowania ma wymiary 5,5 x 2,15 m. Nie są więc one tożsame, a ani poprzednia właścicielka działki nr [...] w N., ani skarżący, nie uzyskali pozwolenia na budowę, ani użytkowanie obiektów gospodarczo – magazynowych, w takim kształcie jakim obecnie istnieją. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31, przy czym przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 ww. ustawy). Sąd dodał, że art. 29-31 ustawy Prawo budowlane nie zwalniały inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dobudówki o rozmiarach 5,5 m x 2,15 m, co uzasadnia uznanie jej za wzniesioną w ramach samowoli budowlanej. Obowiązujące prawo regulując samowolę budowlaną przyjmuje dwa sposoby jej popełnienia. Art. 48 ustawy Prawo budowlane stanowi o obiekcie budowlanym lub jego części wybudowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei art. 50 i art. 51 tej ustawy regulują samowole polegające na wykonaniu innych robót niż wskazane w art. 48, a więc w warunkach istniejącego pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo zakwalifikowały, że postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie winno toczyć się w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane. Sąd wskazał, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2 i 3 art. 48, organ nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Sąd podkreślił, że obowiązki nałożone na skarżącego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. stanowiły wykonanie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się ust. 1, w oparciu o który organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Bezsprzecznie skarżący przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością (niepełne) oraz zaświadczenie Wójta Gminy Rewal o zgodności zrealizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1988 r., obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r., zamiast zaświadczenia o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. Niechorze, uchwalonego przez Radę Gminy Rewal uchwałą z dnia 29 września 2010 r. Nr LXIII/437/10 (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 109, poz. 1963). Tym samym skarżący nie wywiązał się w terminie z nałożonych obowiązków, co stanowiło podstawę do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę dobudówki. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji organy nie mogły wydać innego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżoną decyzję organ nie naruszył prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. W tym stanie rzeczy, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej M. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 1 §1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 §1 pkt 1) lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracji (dalej P.p.s.a.) i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji nieprawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, które prowadziło do nieuwzględnienia skargi przy akceptacji przez Sąd I instancji, jako rzekomo prawidłowych istotnych naruszeń zasad prowadzenia postępowania w zakresie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności w odniesieniu do: a) ustalenia stanu dobudówki objętej niniejszym postępowaniem, co zostało dokonane w oparciu o wybiórczą analizę dowodów opisujących ten stan w różnych okresach, które sprowadziło się do odmowy uznania jakiegokolwiek znaczenia mapki z roku 1992 potwierdzającej istnienie dobudówki w obecnym kształcie przy jednoczesnym przypisywaniu nadmiernej wagi treści inwentaryzacji z roku 2000, w której podane były jedynie inne wymiary tejże dobudówki; oraz do b) zaakceptowania przez Sąd I instancji faktu braku jakiegokolwiek odniesienia się przez organy prowadzące postępowania do dowodów zgłaszanych przez skarżącego w toku postępowania, potwierdzających wadliwość ustaleń, co do okresu powstania dobudówki. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy, co do istoty poprzez uwzględnienie skargi na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i uchylenie decyzji organów nadzoru budowlanego obu instancji oraz zasądzenie od Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżony wyrok dotknięty jest naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności polegającym na oddaleniu skargi pomimo okoliczności, przy których Sąd I instancji prawidłowo oceniając przebieg postępowania przed organami obu instancji w szczególności w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz dokonywanych w oparciu o nie ustaleń faktycznych, powinien uwzględnić skargę, przez co naruszenie to miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ doprowadziło do wadliwego orzeczenia o oddaleniu skargi. Kluczowa kwestia świadcząca o wadliwości zaskarżonego odnosi się do oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania mających określać stan dobudówki objętej niniejszym postępowaniem w poszczególnych okresach, co miało się przekładać na ustalenie momentu powstania dobudówki i tym samym czasu dokonania rzekomej samowoli. Z jednej strony Sąd I instancji akceptuje ustalenia organów administracji będące efektem całkowicie dowolnej oceny, że punktem wyjścia odnośnie oceny stanu dobudówki (przez pryzmat ewentualnych, późniejszych prac mających stanowić samowolę) miała być inwentaryzacja z sierpnia 2000, w której wymiary dobudówki są mniejsze niż stwierdzone obecnie bez weryfikacji czy odniesienia się do dowodów (przedstawianych przez skarżącego - mapka z 1992), z których wynika, że dobudówka w obecnym kształcie istniała wcześniej. Co więcej Sąd i instancji potwierdzając zasadność podnoszonego zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. (co do pominięcia przez organy prowadzące postępowanie tych dowodów, bez jakiegokolwiek odniesienia się do nich) jednocześnie pomija tę kwestię przyjmując brak wpływu tego naruszenia na rozstrzygnięcie uzasadniając to swego rodzaju gradacją wagi poszczególnych dowodów, przyznając wyższą inwentaryzacji z sierpnia 2000 r. stwierdzającej mniejsze wymiary, co miałoby jednoznacznie dyskwalifikować znaczenie mapki z 1992 obrazującej obecny stan dobudówki. Abstrahując od braku podstaw do przyjmowania takiej gradacji - nic bowiem nie przemawia za tym aby uznać, że inwentaryzacja, niebędąca w żadnej mierze dokumentem urzędowym, decyzją, orzeczeniem, a de facto potwierdzeniem technicznej czynności miałaby mieć wyższą wagę niż mapka geodezyjna sporządzona przez uprawnione osoby, zgodnie z ustawowo określonymi wymogami, stanowiąca element urzędowego zbioru map, a wręcz przeciwnie należałoby przyjmować jeśli nie równą wagę, to raczej wyższe znaczenie miałaby właśnie mapka geodezyjna niż epizodyczna inwentaryzacja. Oba te dokumenty potwierdzają de facto tę samą okoliczność - fakt istnienia dobudówki. W żadnej natomiast mierze nie można uznać, że inwentaryzacja potwierdza fakt wybudowania dobudówki, a jedynie jej stan w okresie sporządzania inwentaryzacji. Oznacza to, że dobudówka powstała przed sporządzeniem inwentaryzacji, ale nie określa kiedy. Jeśli więc istnieją dowody - a istnieją choćby w postaci mapki z 1992 r. - potwierdzające istnienie dobudówki, to automatycznie okres powstania jej przesuwa się na czas przed sporządzeniem tej mapki. W tym świetle dowody te nie są sprzeczne a wręcz się uzupełniają, potwierdzając jeszcze jedną okoliczność podnoszoną przez skarżącego, a mianowicie fakt zmiany stanu dobudówki na przestrzeni lat. Tym samym błędna jest konstatacja organów prowadzących postępowanie (w tym świetle zrozumiałym staje się pomijanie dowodów zgłoszonych przez skarżącego), że doszło do samowoli polegającej na doprowadzeniu dobudówki do obecnego stanu, gdy punktem wyjścia czyni się stan opisany w inwentaryzacji z 2000 r. skoro nie był to pierwotny stan dobudówki, ponieważ istnieją dowody - do których odniósł się dopiero Sąd I instancji - potwierdzające wcześniejsze istnienie dobudówki, co więcej w kształcie odpowiadającym obecnemu. W takiej sytuacji do oceny, czy doszło do samowoli budowlanej powinno się przyjmować za punkt wyjścia najdawniejszy, potwierdzony stan dobudówki - w przedmiotowej sprawie będzie to stan zgodny z mapką z 1992 r., który wyklucza możliwość stwierdzenia samowoli skoro stan ten jest zgodny z obecnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 1 §1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że organy administracji zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie istniała konieczność jego uzupełnienia. Materiał dowodowy został też przez organy administracji prawidłowo oceniony. Dokonując oceny materiału dowodowego Wojewoda nie naruszył zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego również został ustalony prawidłowo. Kwestia przydatności dowodowej mapki przedstawianej przez skarżącego kasacyjnie została poddana analizie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (str. 9 uzasadnienia wyroku) zasadnie wskazując, że ranga dokumentów w postaci powykonawczej dokumentacji budowlanej powoduje, iż jest ona bardziej wiarygodna niż mapka sporządzona na potrzeby podziału nieruchomości. Możliwość przedstawienia odmiennej oceny materiału dowodowego sama przez się nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości oceny dokonanej przez organy administracji oraz Sąd. Słusznie w tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że nienależyte jest odniesienie się do podnoszonych w odwołaniu argumentów i naruszenie przez to wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło