II GSK 2294/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-10
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Andrzej Kisielewicz, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie pism w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia stronie zamieszkałej za granicą, zgodnie z art. 40 § 4 i 5 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, było zgodne z zasadą niedyskryminacji wynikającą z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz z prawem do dobrej administracji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stosowanie art. 40 § 4 i 5 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w czasie postępowania, które różnicowało pozycję prawną podmiotów krajowych i zagranicznych poprzez wyższe wymagania dotyczące doręczeń dla stron zagranicznych i fikcyjne doręczenia, było niezgodne z zasadą niedyskryminacji wynikającą z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz z ogólną zasadą prawa unijnego – prawa do dobrej administracji. W konsekwencji, wadliwe doręczenia stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.Stan faktyczny
Spółka L. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w W., który oddalił jej skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o wygaśnięciu ochrony międzynarodowego znaku towarowego. Wnioskodawca domagał się stwierdzenia wygaśnięcia ochrony znaku, powołując się na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne dotyczące wprowadzania do obrotu podrobionych wyrobów. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie ochrony od 30 czerwca 2004 r., uznając, że skarżąca nie wykazała używania znaku ani ważnych powodów jego nieużywania. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o doręczeniach, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących interesu prawnego wnioskodawcy oraz brak wykazania interesu prawnego w pełnym zakresie ochrony znaku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. oraz uchylono zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Zasądzono koszty postępowania od Urzędu Patentowego na rzecz L.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Kisielewicz Krystyna Anna Stec Protokolant Beata Cisek - Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. z siedzibą w P., Francja od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2361/13 w sprawie ze skargi L. z siedzibą w P., Francja na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia ochrony znaku towarowego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz L. z siedzibą w P., Francja 2550 (dwa tysiące pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę spółki L. z siedzibą w P, na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
N. W. (dalej: wnioskodawca, uczestnik) w dniu 19 września 2012 r. wystąpił do Urzędu Patentowego RP o stwierdzenie wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawa ochronnego na międzynarodowy znak towarowy o numerze [...] udzielonego na rzecz spółki L. (dalej: skarżąca, uprawniona). Powyższy znak towarowy przeznaczony został do oznaczania towarów zawartych w klasach 16, 18 i 25 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie z dniem 30 czerwca 2004 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawa ochronnego na międzynarodowy znak towarowy graficzny o numerze [...]. Organ przyjął, że wnioskodawca posiada interes prawny, o którym stanowi z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej p.w.p.), gdyż prowadzi działalność gospodarczą związaną z wprowadzaniem do obrotu m.in. artykułów galanteryjnych. Wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w P., a w akcie oskarżenia zarzucono mu wykorzystywanie oznaczenia tożsamego ze spornym znakiem towarowym chronionym na rzecz skarżącej, przez wprowadzanie do obrotu podrobionych wyrobów galanteryjnych i działanie na szkodę właściciela praw do znaku. W ocenie organu, w takiej sytuacji, interes prawny wynika z treści art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz. U. Nr 173 poz. 1807 ze zm.). Uzasadniając wygaśnięcie na terytorium RP ochrony międzynarodowej przedmiotowego znaku towarowego organ stwierdził, że uprawniona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność używania spornego znaku graficznego w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium RP. Uprawniona nie wykazała również, aby istniały ważne powody nieużywania tego znaku towarowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę uprawnionej, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, za niezasadne uznał zarzuty obejmujące kwestie związane z udzielonym przez wnioskodawcę pełnomocnictwem.
Sąd stwierdził, że jakkolwiek do wniosku podpisanego przez pełnomocnika nie dołączono pełnomocnictwa, to brak ten został dostrzeżony przez organ, który pismem z dnia 21 września 2012 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do nadesłania dokumentu pełnomocnictwa, czym wypełnił obowiązek wynikający z art. 255¹ ust. 6 p.w.p. W wyniku tego wezwania pełnomocnik nadesłał pełnomocnictwo w stosownym terminie, a więc wykonał wezwanie organu.
Ponadto zdaniem Sądu dostarczenie przez pełnomocnika wnioskodawcy pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniosku nie "unieważniło" wniosku i nie uczyniło nieważnym postępowania przeprowadzonego przez UP, zakończonego zaskarżoną decyzją.
Sąd stwierdził również, że pełnomocnictwo to obejmowało przedmiotową sprawę, gdyż z treści dokumentu pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik został ustanowiony do działania we wszystkich sprawach dotyczących prawa własności przemysłowej. Przedmiotowe postępowanie niewątpliwie należy do spraw tego rodzaju, gdyż jest regulowane w przepisach ustawy p.w.p.
W ocenie Sądu z analizy czynności UP w trakcie przedmiotowego postępowania i decyzji kończącej to postępowanie, wynika, iż organ prawidłowo ustalił, że wnioskodawca posiadał interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony spornego znaku towarowego. W sprawach z zakresu prawa własności przemysłowej, dotyczących znaków towarowych, normę prawną dla ustalenia istnienia interesu prawnego należy wyprowadzać z prawnomaterialnej regulacji problematyki znaków towarowych, jednakże z uwzględnieniem roli, jaką prawa ochronne na znaki towarowe spełniają dla funkcjonowania rynku, tj. ich funkcji w obrocie, która polega w szczególności na odróżnieniu towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa (art. 120 ust. 1 p.w.p.) oraz z uwzględnieniem celu ustanowienia ochrony, którym jest nabycie prawa wyłącznego używania znaku towarowego (art. 153 ust. 1 p.w.p.). Prawo własności przemysłowej nie posługuje się własną definicją interesu prawnego, dlatego w postępowaniu spornym dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego znajduje zastosowanie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.). Przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP. Normy gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu w związku z tym, iż wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie karne dotyczące wykorzystywania przez wnioskodawcę oznaczenia tożsamego z przedmiotowym znakiem, organ prawidłowo ustalił, że wnioskodawca ma interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Sąd wskazał, że samo wszczęcie postępowania karnego wobec wnioskodawcy w związku z wykorzystywaniem tożsamego ze spornym oznaczenia było wystarczające do stwierdzenia istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, bez konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy towarów.
W ocenie Sądu nie ma racji skarżąca podnosząc, że wnioskodawca powinien wykazać interes prawny w dacie, w której stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego. Twierdzenie takie nie znajduje żadnego uzasadnienia, przy czym w orzecznictwie podkreśla się, iż niezbędne jest wykazanie, że w konkretnej sprawie interes prawny jest realny, indywidualny, własny i bezpośredni. Również dzień złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego nie ma wpływu na datę wygaśnięcia prawa, bo jest to czynność wszczynająca postępowanie administracyjne na żądanie strony.
Sąd opierając się na treści art. 169 ust. 6 p.w.p. stwierdził, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. A zatem to skarżąca jako uprawniona powinna była wykazać, iż używała znaku towarowego na terytorium Polski w sposób rzeczywisty. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku graficznego w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium RP, ani nie wykazała, aby istniały ważne powody nieużywania tego znaku. W związku z powyższym organ prawidłowo przyjął, że w tym przypadku uzasadnione było stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak z dniem 30 czerwca 2004 r., co jest zgodne z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Jednocześnie Sąd uznał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
II
Skargę kasacyjną wniosła spółka L. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu
I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji wskutek niewłaściwego zastosowania przez UP RP art. 40 § 4 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7, 8 i 9 k.p.a. oraz w zw. z art. 1 ust. 1 zd. 1, art. 14 i art. 19 Rozporządzenia Nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz.Urz.UE.L 324 z 10 grudnia 2007 r., s. 79, dalej rozporządzenie nr 1393/2007), polegającego na uznaniu za dopuszczalne zastępcze doręczenie uprawnionemu (tj. skarżącemu) - po odebraniu przez niego wniosku w przedmiotowej sprawie, ale nie ustanowieniu pełnomocnika w tej sprawie - poprzez pozostawienie w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia wszelkich dalszych pism podlegających doręczeniu skarżącej, pomimo że w takiej sytuacji nie powinno dojść do uznania za skuteczne doręczenie na mocy art. 40 § 4-5 k.p.a. z powodu niezgodności tej regulacji z powyższym przepisem rozporządzenia 1393/2007, ponieważ UP RP, zgodnie z powołanymi przepisami, powinien był wówczas dokonywać doręczeń bezpośrednio skarżącej drogą pocztową, zgodnie z właściwymi w takim przypadku przepisami prawa francuskiego albo przez wręczenie osobiście lub oddanie mu w miejscu zamieszkania w inny sposób określony tymi przepisami, a zatem do czasu dokonania skutecznego doręczenia, o którym mowa wyżej, UP RP nie mógł wydać decyzji w przedmiotowej sprawie, gdyż nie był uprawniony do pozostawiania w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia dalszych pism, które podlegały doręczeniu skarżącej, w tym zwłaszcza zawiadomień o rozprawach, gdyż przez to pozbawił ją możliwości obrony swoich praw;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 2551 ust. 6 i ust. 1, ust. 4 pkt 1 oraz ust. 5 p.w.p. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 33 § 2 k.p.a. i art. 103-104 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.; dalej: k.c.), a także w zw. z art. 44 § 1-2 p.p.s.a., polegającym na braku umorzenia postępowania w związku z błędnym przyjęciem, że doszło do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego do spornego znaku towarowego, pomimo że pełnomocnictwo przedłożone przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) - w wyniku wezwania do uzupełnienia braku formalnego w tym względzie - nosiło datę późniejszą niż data ww. wniosku, a czynności procesowe dokonane przed tą datą przez osobę podającą się za pełnomocnika, w szczególności wniesienie spornego wniosku, nie zostały potwierdzone przez uczestnika postępowania, a zatem z powodu nieuzupełnienia braku formalnego dotyczącego pełnomocnictwa nie został spełniony wymóg formalny w postaci skutecznego wniesienia pisemnego wniosku, co w konsekwencji winno prowadzić do umorzenia (wszczętego już) postępowania
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 2551 ust. 6 i ust. 1 i ust. 4 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. i art. 33 § 2 k.p.a. oraz z art. 99 § 2 k.c., a także w zw. z art. 91-92 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 101; dalej k.p.c.) polegające na braku umorzenia postępowania wskutek przyjęcia, że doszło do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego do spornego znaku towarowego, pomimo że pełnomocnictwo przedłożone przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) - w wyniku wezwania do uzupełnienia braku w tym względzie - nie obejmowało swoim zakresem sporu w sprawie wygaśnięcia prawa ochronnego do spornego znaku towarowego, a zatem na skutek braku uzupełnienia pełnomocnictwa nie został spełniony wymóg formalny w postaci wniesienia pisemnego wniosku, co w konsekwencji winno prowadzić do umorzenia (wszczętego już) postępowania;
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.- poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz z art. 255 ust. 4 i art. 2551 ust. 3 pkt 4 p.w.p., a także w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., polegającego na stwierdzeniu posiadania interesu prawnego przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) na podstawie określonych norm prawnych (tu: przepisów Konstytucji RP i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), pomimo że przepisy powołanych aktów prawnych, jak i w ogóle jakiekolwiek normy prawne nie zostały wymienione jako podstawa materialnoprawna dla spornego interesu prawnego, tzn. że w braku wskazania takich norm przez samego wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) zostały one określone samodzielnie przez UP RP, a zatem wskazanie norm stanowiących materialnoprawną podstawę dla interesu prawnego wnioskodawcy (tj. uczestnika postępowania) nastąpiło niejako z urzędu przez UP RP i wobec tego powinno dojść do umorzenia postępowania z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy (tj. uczestnika postępowania);
5. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. polegającego na stwierdzeniu posiadania interesu prawnego przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) na podstawie art. 20 i 22 Konstytucji RP i art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, pomimo że wymienione przepisy mają charakter wyjątkowy i jako takie mogą znaleźć zastosowanie jako podstawa materialnoprawna dla interesu prawnego w postępowaniu spornym o znak towarowy jedynie w szczególnych przypadkach, a mianowicie w celu unieważnienia lub wygaśnięcia prawa na znak towarowy ze względu na jego opisowy lub mylący charakter, tzn. ze względu na przynależność danego znaku towarowego do domeny publicznej lub konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego oznaczenia sprzecznego z tą domeną, a zatem powołane przepisy nie powinny stanowić podstawy materialnoprawnej dla interesu prawnego strony, która w drodze wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa na znak towarowy nie dąży do zapewnienia sobie swobody w korzystaniu z domeny publicznej, lecz zamierza przejąć lub przynajmniej wejść w zakres cudzego prawa wyłącznego na niestanowiący elementu domeny publicznej znak towarowy, udzielonego z wcześniejszym pierwszeństwem, wobec czego powinno dojść do umorzenia postępowania z braku interesu prawnego;
6. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. polegającego na uznaniu posiadania interesu prawnego przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) w wydaniu decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie wszystkich towarów, dla których został on zarejestrowany, pomimo że w świetle okoliczności podnoszonej jako źródło interesu prawnego wnioskodawcy (tj. uczestnika postępowania) w ww. sprawie w postaci skierowanych przeciw niemu zarzutów karnoprawnych, jego działalność z użyciem oznaczenia podobnego do spornego znaku towarowego odnosiła się do towarów ściśle określonego rodzaju, stanowiących tylko jeden z wielu rodzajów towarów objętych rejestracją spornego znaku towarowego, a zatem niewątpliwie brak było zbieżności zarzutów karnoprawnych - pod względem zakresu używania przez uczestnika postępowania oznaczenia podobnego do spornego znaku towarowego - z zakresem prawa do tego znaku towarowego wyznaczonego wykazem towarów, dla których został on zarejestrowany, wobec czego postępowanie odnośnie towarów, w zakresie których brak było wynikającego stąd interesu prawnego w wygaśnięciu spornego znaku, powinno zostać umorzone;
7. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. polegającego na uznaniu posiadania interesu prawnego przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) w wydaniu decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy ze skutkiem wstecznym w stosunku do daty wniesienia spornego wniosku, a mianowicie z datą 30 czerwca 2004 r., czyli aż ponad 8 lat wcześniejszą od daty samego wniosku, pomimo że nie zostało wykazane, zbadane, czy też ustalone w toku postępowania przed UP RP, że już w tak odległej dacie uczestnik postępowania legitymował się potrzebą ochrony swoich interesów w relacji do prawa do spornego znaku towarowego, a zatem pomimo, że brak było jakiegokolwiek uzasadnienia dla stwierdzenia wygaśnięcia prawa do spornego znaku towarowego z datą wsteczną, przypadającą konkretnie na dzień 30 czerwca 2004 r., wobec czego żądanie spornego wniosku powinno zostać oddalone;
8. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegającego na braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w kwestii dotyczącej posiadania przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) interesu prawnego w uzyskaniu decyzji o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do spornego znaku towarowego w zakresie wszystkich towarów, dla których został on zarejestrowany, pomimo że wnioskodawca (uczestnik postępowania), choć żądał stwierdzenia wygaśnięcia prawa do spornego znaku towarowego w całym jego zakresie, to jednak nie wykazał, że w związku ze skierowaniem przeciw niemu zarzutów prawnokamych ma on legitymację do dochodzenia tak daleko idącego żądania, a w świetle stanu faktycznego oraz materiału dowodowego nie było żadnych podstaw do przyjęcia ustalenia faktycznego o występowaniu potrzeby zaspokojenia interesu prawnego w ramach spornego wniosku przez stwierdzenie wygaśnięcia prawa do spornego znaku towarowego w zakresie wszystkich towarów objętych rejestracją spornego znaku towarowego, wobec czego żądanie to powinno zostać oddalone;
9. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a. polegającego na braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w kwestii dotyczącej posiadania przez wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania) interesu prawnego w uzyskaniu decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa do spornego znaku towarowego z aż tak odległą w stosunku do daty wniesienia spornego wniosku datą, przypadającą konkretnie na dzień 30 czerwca 2004 r., pomimo że wnioskodawca (tj. uczestnik postępowania), choć żądał stwierdzenia wygaśnięcia z datą wsteczną w stosunku do daty swojego wniosku, to jednak nie wykazał, że po jego stronie zachodzą jakiekolwiek okoliczności prawne lub choćby faktyczne, które uzasadniałyby dochodzenie takiego żądania, wobec czego żądanie to powinno zostać oddalone;
10. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, która została wydana z naruszeniem prawa poprzez niewłaściwe zastosowanie przez UP RP art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 2558 ust. 1 pkt 5 i 8 p.w.p. polegającego na braku konkretnego wskazania, w jakim zakresie UP RP orzekł o wygaśnięciu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, oraz braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których uwzględnił żądanie wniosku o wygaśnięciu tego prawa w całości, a także braku określenia w uzasadnieniu właściwej w tym względzie podstawy w przepisach p.w.p., pomimo że kwestia zakresu decyzji o wygaszeniu jest uregulowana w art. 171 p.w.p. i do tej kwestii UP RP odniósł się już poza samym uzasadnieniem, bowiem dopiero w odpowiedzi na skargę, podczas gdy UP RP powinien był zastosować powołany przepis oraz podać motywy jego zastosowania w samym uzasadnieniu swojej decyzji, a wobec niedokonania tego i wobec braku wnikliwego zbadania powyższej okoliczności oraz wyczerpującego rozpatrzenia w jej kontekście całego materiału dowodowego nie mógł wydać decyzji o wygaśnięciu prawa do spornego znaku w całości;
11. naruszenie art. 134 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., jak i art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez brak rozpatrzenia zarzutu skargi dotyczącego samodzielnego określenia przez UP RP, niejako z urzędu, za wnioskodawcę (tj. uczestnika postępowania), materialnoprawnej podstawy jego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie oraz brak przedstawienia ww. zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i brak wyjaśnienia w nim odstąpienia od rozpatrzenia tego zarzutu;
II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji wskutek niewłaściwego zastosowania art. 171 p.w.p. polegającego na nieuwzględnieniu przez UP RP przy stosowaniu powołanego przepisu, że wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w danym zakresie towarów, dla których zarejestrowano znak, jest uzależnione każdorazowo - a zwłaszcza w razie domagania się przez wnioskodawcę wygaśnięcia wobec wszystkich tych towarów - od posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego w wydaniu tak daleko idącej decyzji, pomimo że w niniejszej sprawie wnioskodawca (tj. uczestnik postępowania) nie wykazał posiadania interesu prawnego w tej kwestii, ani też UP RP nie wyjaśnił dokładnie okoliczności faktycznych oraz nie zebrał i nie rozważył wyczerpująco wszystkich dowodów, które pozwalałyby na wydanie zaskarżonej decyzji o wygaśnięciu w odniesieniu do wszystkich towarów, a zatem wskazane okoliczności faktyczne i materiał dowodowy nie uzasadniały na tle art. 171 p.w.p. wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak w całości;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji wskutek niewłaściwego zastosowania art. 172 p.w.p. polegającego na nieuwzględnieniu przez UP RP przy stosowaniu powołanego przepisu, że wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy z daną datą jest uzależnione każdorazowo, a zwłaszcza w razie domagania się przez wnioskodawcę takiego stwierdzenia ze skutkiem wstecznym wobec daty wniesienia wniosku, od posiadania przez wnioskodawcę w tej dacie interesu prawnego w wydaniu decyzji z takim skutkiem wstecznym, pomimo że w niniejszej sprawie wnioskodawca (tj. uczestnik postępowania) nie wykazał posiadania interesu prawnego w takiej dacie wcześniejszej, ani też UP RP nie poczynił dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych oraz nie zebrał i nie rozważył wyczerpująco wszystkich dowodów, które pozwalałyby na wydanie zaskarżonej decyzji z żądanym skutkiem wstecznym, a zatem wskazane okoliczności faktyczne i materiał dowodowy nie uzasadniały na tle art. 172 p.w.p. wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa na sporny znak towarowy z takim skutkiem wstecznym.
Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. albo uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i w wyniku rozpoznania skargi na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
III
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz uczestnika kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstawa procesowego.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok, w którym Sąd I instancji przyjął, przez oddalenie skargi, że decyzja Urzędu Patentowego stwierdzająca wygaśnięcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowej znaku towarowego graficznego o numerze IR. 681252 odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny tej oceny nie podziela i zauważa, że stosownie do art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego, obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. Zgodnie natomiast z art. 169 ust. 2 p.w.p., w zakresie istotnym dla rozważanego zagadnienia, Urząd Patentowy RP wydaje decyzję stwierdzającą wygaśniecie prawa ochronnego na znak towarowy, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Z obu przytoczonych przepisów wynika wprost, że o ile wnioskodawca ma jedynie wykazać interes prawny w domaganiu się wygaśnięcia prawa ochronnego, to ciężar wykazania, że nie zaistniały prawne podstawy do wygaśnięcia tego prawa spoczywa na uprawnionym.
Z dniem 1 listopada 2007 r. w regulacji krajowej wprowadzono możliwość stwierdzenia wygaśnięcia skutków rejestracji na terytorium RP międzynarodowego znaku towarowego. Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. zmieniającej Prawo własności przemysłowej (Dz.U. Nr 136, poz. 958) wynika, że w ten sposób ustawodawca "usunął lukę prawną dotyczącą możliwości stwierdzenia wygaśnięcia skutków rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej międzynarodowego znaku towarowego w trybie Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków lub Protokołu do tego Porozumienia".
Sprawy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego w przypadkach określonych w art. 169 p.w.p. rozpoznawane są przez organ w postępowaniu spornym. Stosownie do art. 2553 ust 1 p.w.p. po upływie terminu wyznaczonego stronie do udzielenia odpowiedzi na wniosek Urząd Patentowy wyznacza termin rozprawy, o czym zawiadamia strony lub ich pełnomocników, doręczając im jednocześnie odpis odpowiedzi na wniosek, jeżeli została udzielona.
Zestawiając te uregulowania z treścią przytoczonego już art.169 ust.6 p.w.p. przyjąć należy, że aby uprawniony mógł wypełnić obowiązek nałożony tym przepisem musi być powiadomiony o podejmowanych przez organ czynnościach w sprawie, w tym o wyznaczeniu rozprawy.
W stanie prawnym wiążącym w tej sprawie organ, zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 40 § 5 k.p.a., pisma przeznaczone dla uprawnionej pozostawiał w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Przywołany przepis regulował konsekwencje nieustanowienie pełnomocnika do doręczeń przez stronę zamieszkałą za granicą lub mającą siedzibę za granicą, o czym stanowił art. 40 § 4 k.p.a. Oba powołane przepisy zostały wprowadzone do k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r. i stanowiły powtórzenie regulacji zawartej wówczas w art. 11355 k.p.c. Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie C – 325/11 stwierdził, że mechanizm fikcyjnego doręczenia, taki jak przewidziany w art. 11355 k.p.c. jest niezgodny z realizacją celów ochrony prawa do obrony, o której mowa w rozporządzeniu nr 1393/2007 (pkt 40 uzasadnienia). Jakkolwiek zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że rozporządzenie to nie ma w sprawie zastosowania, co wynika wprost z art. 1 ust. 1, to nie można nie dostrzec, że na skutek powołanego wyroku nie tylko uległ zmianie art. 11355 k.p.c., ale również art. 40 § 4 k.p.a. stanowiący obecnie, że strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
W stanie prawnym wiążącym w tej sprawie, o czym już była mowa, art. 40 § 4 k.p.a. odnosił się do strony zamieszkałej za granicą lub mającej siedzibę za granicą niezależnie od tego czy siedziba lub zamieszkanie obejmowało państwo członkowskie Unii Europejskiej czy też państwa spoza Unii, mimo treści art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. 2004 r. Nr 90, poz. 864; dalej: Traktat). Przepis ten statuuje zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. W piśmiennictwie podkreśla się, że w zasadzie tej wyraża się szczególny cel Unii, którym jest przezwyciężenie "statusu obcego" cudzoziemca-obywatela państwa członkowskiego i utworzenie w ten sposób ważnej podstawy funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz wyposażenie obywateli państw członkowskich w samoistne prawo o charakterze prawa podstawowego (Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej – Komentarz tom I, Andrzej Wróbel, WKP, 2012r.).
Tymczasem art. 40 § 4 i 5 k.p.a. w omawianym brzmieniu różnicował pozycję prawną podmiotów krajowych i zagranicznych ustanawiając wobec stron mających siedzibę lub zamieszkałej w innym państwie członkowskim niż RP wyższe wymagania warunkujące doręczanie jej pism (ustanowienia pełnomocnika do doręczeń), jak i wprowadzając konsekwencje niewyznaczenia pełnomocnika do doręczeń - pozostawienie pism w aktach ze skutkiem doręczenia.
Na naruszenie zasady niedyskryminacji zwrócił uwagę rzecznik generalny w opinii wydanej w powołanej już sprawie C – 325/11 uznając, że art. 11355 k.p.c. nie prowadzi wprawdzie do dyskryminacji bezpośredniej, lecz nie ma wątpliwości, że zasadniczo jest on stosowany względem obywateli innych państw członkowskich, którzy najczęściej nie mają miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce, a nie w odniesieniu do obywateli polskich, a więc ma charakter dyskryminacji pośredniej.
Mimo że opinia ta dotyczyła regulacji zawartej w k.p.c., to wnioski z niej wypływające pozostają aktualne w stosunku do art. 40 § 4 i § 5 k.p.a., będącego, co już wykazano, odpowiednikiem art. 11355 k.p.c.
Artykuł 18 Traktatu jako przepis bezpośrednio skuteczny korzysta z przywileju pierwszeństwa przed prawem krajowym. Wszystkie organy państwa członkowskiego są zatem obowiązane do odmowy zastosowania przepisu prawa krajowego, gdy ustalą bezspornie, że dany przepis jest sprzeczny z jego treścią .
W rozważaniach obejmujących zgodność z prawem decyzji Urzędu Patentowego nie można również pominąć stanowiska Trybunału Sprawiedliwości wyrażanego w sprawach, w której Sąd pytający odwołał się do art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1; dalej: KPP). Przepis art. 41 ust.1 KPP stanowi, że każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. W myśl natomiast ust. 2 prawo to obejmuje :
a) prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację,
b) prawo każdego do dostępu do akt jego sprawy, przy poszanowaniu uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej,
c) obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji.
Trybunał Sprawiedliwości zauważając, że art. 41 KPP odnosi się do organów UE, a nie państw członkowskich jednocześnie uznaje, że prawa wynikające z prawa do dobrej administracji (art. 41 KPP) wiążą państwa członkowskie jako zasady ogólne prawa unijnego. Trybunał przyjmuje więc, że poszanowanie prawa do obrony stanowi ogólną zasadę prawa Unii, która powinna być stosowana wówczas, gdy organ administracyjny ma podjąć w stosunku do danej osoby decyzję wiążącą się z niekorzystnymi dla niej skutkami. Zgodnie z tą zasadą adresaci decyzji, która w sposób odczuwalny oddziałuje na ich interesy, powinni być w stanie skutecznie przedstawić swoje stanowisko odnośnie do elementów, na których organ administracyjny zamierza oprzeć swoją decyzję (wyroki z dnia 10 września 2013 r. C–383/13, z dnia 22 października 2013 C-276/12, z dnia 17 grudnia 2015 r. C-419/14 ).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawo do dobrej administracji obejmuje prawo do faktycznego i skutecznego otrzymania pism w sprawie. Tylko bowiem przy tak rozumianej zasadzie istnieje możliwość wdania się w spór zawisły przed Urzędem Patentowym, a tym samym możliwość wykazania okoliczności, o których mowa w art. 169 ust. 6 p.w.p.
W rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że "uprawniony z ochrony międzynarodowej znaku towarowego nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na używanie znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej po dniu ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o uznaniu jej ochrony, jak również nie wskazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywania tego znaku". Ta teza, zaaprobowana przez Sąd I instancji, stanowi nadmierne uproszczenie i uogólnienie faktu niewdania się uprawnionej, mającej siedzibę w państwie członkowskim, w spór, gdyż pomija potencjalny wpływ na tę bezczynność pozostawienie pism, które powinna otrzymać uprawniona, w aktach ze skutkiem doręczenia, w tym zawiadomienia o terminie rozprawy.
Zaniechanie odniesienia regulacji zawartej w art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. do ustanowionej w art. 18 Traktatu zasady niedyskryminacji oraz ogólnej zasady prawa unijnego - prawa dobrej administracji, i w efekcie zastosowanie tego przepisu do strony mającej siedzibę w państwie członkowskim UE stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. Uznając, że istnieją podstawy do zastosowania art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP przyjmując, że usprawiedliwiony, z powodów wyżej podanych, jest pierwszy zarzut skargi kasacyjnej w zakresie, w którym jej autor kwestionuje zastosowanie w sprawie art. 40 § 4 i § 5 k.p.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym.
Zmiana stanu prawnego (nowe brzmienie art. 40 § 4 k.p.a.), jak i stanu faktycznego sprawy (ustanowienie pełnomocnika przez uprawnioną) czyni zbędnymi wskazania co do dalszego postępowania w omówionym wyżej zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również pogląd prezentowany w skardze kasacyjnej odnoszący się do kwestii wykazania interesu prawnego wnioskodawcy w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego w pełnym jego zakresie. We wniosku inicjującym postępowanie sporne wnioskodawca wskazał, że źródłem jego interesu prawnego jest skierowany przeciwko niemu akt oskarżenia, w którym zarzucono mu popełnienie czynu z art. 305 ust. 1 p.w.p. Przepis ten stanowi, że kto, w celu wprowadzenia do obrotu, oznacza towary podrobionym znakiem towarowym, zarejestrowanym znakiem towarowym, którego nie ma prawa używać, lub dokonuje obrotu towarami oznaczonymi takim znakiem podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienie wolności do lat 2.
Z dołączonego do wniosku aktu oskarżenia wynika, że wnioskodawcy zarzucono obrót towarami galanteryjnych sprowadzonymi z Chin i oznaczonymi znakiem towarowym uprawnionej. Znak uprawnionej spółki korzysta z ochrony prawnej w trzech klasach towarów:16 - produkty papierowe i kartonowe, 18 - produkty skórzane lub z imitacji skóry, gdzie indziej niesklasyfikowane, 25 - odzież, bielizna i inne artykuły odzieżowe.
W zaskarżonej decyzji organ przyjął, że źródłem interesu prawnego mogą być nawet najbardziej ogólne normy kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie zauważył, że w orzecznictwie "czyni się jednak założenie, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy, gdy cudzy znak przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej".
Dostrzegając czynione w orzecznictwie "założenie" Urząd Patentowy nie odniósł go do realiów tej sprawy. Podkreślić przy tym należy, że podmiot ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Ta realność (aktualność) jest istotną cechą interesu prawnego, artykułowaną w piśmiennictwie i w orzecznictwie sądowym.
Wskazując na fakt skierowania aktu oskarżenie wnioskodawca wykazał dostatecznie, że jest legitymowany do stwierdzenia wygaśnięcia ochrony na terytorium RP znaku towarowego w klasie 18 . Natomiast organ, bez jakiegokolwiek wyjaśnienia przyjął, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia w pełnym zakresie, a więc również w klasie 16 i 25, i nie podając powodów uznał, wbrew treści aktu oskarżenia, że sporny znak towarowy jest aktualną i rzeczywistą przeszkodą w prowadzeniu działalności gospodarczej polegającej na wprowadzeniu do obrotu towarów z tych dwóch klas towarów. Z tej przyczyny za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się jeszcze do kwestii zakresu decyzji stwierdzającej wygaśnięcia na terytorium RP ochrony międzynarodowego znaku towarowego zwrócić należy uwagę na niekonsekwencję stanowiska prezentowanego w skardze kasacyjnej, w której zarzuca się, że organ stwierdził wygaśnięcie ochrony w "całości", a jednocześnie zarzuca się "brak konkretnego wskazania, w jakim zakresie UP RP orzekł o wygaśnięciu prawa ochronnego". Sentencja zaskarżonej decyzji nie uprawnia do innego wniosku niż ten, że organ stwierdził wygaśnięcie ochrony w całości, co koresponduje z treścią uzasadnienia tej decyzji, w którym wskazano, że żądanie wnioskodawcy (obejmujące wygaszenie ochrony w całości) jest zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwione uznał pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej postawione w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Odnosząc się najpierw do pozostałych kwestii związanych, rzecz upraszczając, z interesem prawnym wskazać należy, że nieuprawnione jest twierdzenie, że brak wskazania normy prawnej, na której wnioskodawca opiera swój interes prawny stanowi podstawę do umorzenia postępowania "z powodu braku interesu prawnego". Zważyć bowiem należy, że o ile przepisy p.w.p. ograniczają prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego, przyznając je jedynie temu, kto ma w tym interes prawny (a tym samym jego wykazania), to nie nakazują wskazania we wniosku normy prawnej, z której ten interes jest wywodzony. Wystarczające, w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, jest wskazanie i wykazanie okoliczności faktycznych świadczących o tym, że pomiędzy sytuacją prawną wnioskodawcy a przedmiotem postępowania istnieje realne, rzeczywiste powiązanie. Nie jest naruszeniem prawa "przypisanie" przez organ tak rozumianego powiązania pod określoną normę prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw prawnych do przyjęcia, że datą wyznaczającą istnienie lub brak interesu prawnego jest data, w której nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego, potwierdzona w decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego. Pogląd taki prezentowany w skardze kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z treścią art. 169 ust2 p.w.p. statuującego zasadę, że postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa wszczynane jest na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Nie powinno budzić wątpliwości, że interes prawny musi być aktualny, a więc istnieć w dacie złożenia wniosku.
Nieusprawiedliwione są także te zarzutu skargi kasacyjnej, które wiążą się z prawidłowością i skutecznością udzielonego pełnomocnictwa. Z akt postępowania spornego wynika, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na terytorium RP w imieniu wnioskodawcy złożył profesjonalny pełnomocnik nie dołączając pełnomocnictwa. Wobec tego braku Urząd Patentowy w trybie art. 2551 ust. 6 p.w.p. wezwał do usunięcia braku, który w wyznaczonym terminie został usunięty. Niesporne jest także, że dokument udzielenia pełnomocnictwa sporządzony został po dacie złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Naczelny Sąd Administracyjny w tym względzie podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 941/05, zgodnie z którym, w przypadku usunięcia braku w wyznaczonym terminie nie ma znaczenia, jaką datą pełnomocnictwo zostało oznaczone. Data ta może być późniejsza od daty wezwania strony do usunięcia braku pisma, natomiast istotnym jest zakres pełnomocnictwa oraz by pełnomocnictwo w rzeczywistości udzielone zostało do danej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał przyjęcie przez Sąd I instancji, że z treści dokumentu pełnomocnictwa wynika jednoznacznie, że pełnomocnik został ustanowiony do działania w imieniu wnioskodawcy we wszystkich sprawach dotyczących własności przemysłowej.
Rozpoznawaną skargę kasacyjną oparto także na podstawie kasacyjnej, o której stanowi art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucając, w obrębie prawa materialnego, naruszenie art.171 p.w.p. i art. 172 p.w.p.
Zarzut naruszenia art. 171 p.w.p. jest przedwczesny. Jak już bowiem wskazano w uzasadnieniu decyzji organ w ogóle nie podał przyczyn, dla których przyjął, że należało wygasić na terytorium RP prawo ochronne w pełnym zakresie (w odniesieniu do wszystkich klas towarów).
Natomiast zarzut naruszenia art. 172 p.w.p. jest nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowi, że prawo ochronne na znak towarowy wygasa, z zastrzeżeniem art. 170, w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego. Data wygaśnięcia prawa ochronnego powinna być potwierdzona w decyzji. Przepis ten nie zakłada istnienia związku pomiędzy datą, w której nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia, a istnieniem w tej dacie interesu prawnego w domaganiu się wygaśnięcia, a właśnie w niewykazaniu interesu prawnego w dacie wygaśnięcia potwierdzonej w decyzji skarżąca upatruje naruszenie art.172 p.w.p.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło