II GZ 1256/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1414/16 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie trzecim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1414/16 i przekazać sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1414/16 wydanym w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2012 r., umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej spółki kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (punkt 3). W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Skarżąca złożyła zażalenie na zawarte w pkt 3 powyższego wyroku postanowienie w zakresie kosztów postępowania, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kwoty 1.237 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i zarzucając mu naruszenie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 15 w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) w zw. z § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) poprzez zasądzenie na rzecz skarżącej w niniejszej sprawie zwrotów kosztów postępowania w niewłaściwej wysokości, poprzez nieobjęcie obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej sumy: a) kwoty 500 zł z tytułu kosztów wpisu od skargi wniesionej w sprawie, b) kwoty 240 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego za rozpoznanie sprawy po raz pierwszy przez WSA w toku postępowania w niniejszej sprawie, c) kwoty 480 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego za rozpoznanie sprawy ponownie przez WSA, po przekazaniu jej przez NSA, d) kwoty 17 zł tytułu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że skarga w rozpoznawanej sprawie dotyczyła decyzji stwierdzającej wygaśnięcie w części zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a zatem wpis od niej wynosił 500 zł. Skarżąca zauważyła, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 1957/14 uchylił wydany w niniejszej sprawie poprzednio wyrok WSA z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2380/13 i przekazał ją do ponownego rozpoznania, dlatego po dokonaniu tej czynności WSA w Warszawie powinien zastosować nowe przepisy w zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, tj. przepisy rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Ponadto, zdaniem skarżącej, Sąd I instancji powinien również uwzględnić konieczność zasądzenia na rzecz strony kosztów zastępstwa procesowego wynikających z udziału pełnomocnika w rozpoznawaniu sprawy po raz pierwszy przez WSA i zastosować w tym zakresie poprzednio obowiązujące przepisy w zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim zarzuty są trafne. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekał dwukrotnie w niniejszej sprawie, po raz pierwszy wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/13, którym oddalił skargę oraz w dniu 8 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1414/16, po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od organu koszty postępowania w wysokości 457 zł. Jak wynika z powyższego, Sąd I instancji uwzględnił wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania tylko częściowo. Orzeczenie Sądu I instancji w przedmiocie kosztów nie uwzględnia bowiem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie dwukrotnego postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Jak podkreśla się w doktrynie, jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (tak M. Niezgódka-Medek; Komentarz do art. 205 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; LEX, 2013; B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Pogląd taki wielokrotnie był również wyrażany w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienie NSA z 12 lutego 2009 r., II FZ 38/09, oraz z 21 października 2011 r., II FZ 490/11). W tym zakresie należy zatem uznać za uzasadnione zarzuty zażalenia. Sąd I instancji niezasadnie bowiem nie uwzględnił wynagrodzenia pełnomocnika skarżącej w postępowaniu toczącym się w I instancji a zakończonym wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r. Nie budzi również wątpliwości, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji rozpoznawał sprawę na nowo po uchyleniu uprzednio wydanego wyroku WSA w Warszawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r. Pomiędzy datą wniesienia skargi, a datą wydania wyroku przez NSA, bo w dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). W związku z tym utraciło moc dotychczasowe rozporządzenie dotyczące opłat za czynności adwokackie, tk. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) - § 22 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Jednakże przepis przejściowy zawarty w § 21 tego rozporządzenia stanowi, że "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji". Mając zatem na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie doszło w dniu 23 lutego 2016 r. do zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w danej instancji, tj. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, należy stwierdzić, że po tym dniu w sprawie winno mieć już zastosowanie rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. i na podstawie przepisów tego rozporządzenia Sąd I instancji powinien policzyć koszty zastępstwa procesowego w ponownie prowadzonym postępowaniu, czego jednak w zaskarżonym postanowieniu co do kosztów nie uczynił. Również zatem w tym zakresie zarzuty zażalenia okazały się trafne. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących wysokości wpisu od skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że skarżąca uiściła wpis w prawidłowej wysokości, tj. 500 zł, jednak Sąd I instancji zwrócił skarżącej 300 zł z tej kwoty. W zaistniałej sytuacji nie było możliwości zasądzenia na rzecz skarżącej wpisu w wysokości innej niż faktycznie uiszczona, tj. w wysokości 200 zł. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania Sąd I instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania i podejmując decyzję w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zastosuje właściwe przepisy. Dlatego też, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji