VIII SA/Wa 26/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-09
Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, która wymaga przetworzenia danych, może zostać wydana bez uprzedniego ustalenia, czy żądane dane stanowią informację publiczną, a także bez wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Ministra Finansów odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ nie ustalił należycie stanu faktycznego. Przed wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji przetworzonej, organ powinien najpierw zbadać, czy żądane dane w ogóle stanowią informację publiczną, a następnie, czy ich przetworzenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Samo stwierdzenie, że przetworzenie wymaga nakładu pracy, nie jest wystarczające do uznania informacji za przetworzoną.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby i treści opinii wydanych przez Departament Prawny Ministerstwa Finansów w 2013 roku w związku z jej pismami. Minister Finansów odmówił udostępnienia tych informacji, uznając je za przetworzone i niewykazujące szczególnie istotnego interesu publicznego. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organowi m.in. nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i błędne uznanie informacji za przetworzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. Zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...]; 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej [...] w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Minister Finansów (dalej także: "Minister", "organ") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) (dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.) (dalej: "u.d.i.p."), po rozpatrzeniu wniosku [...] "[...]" (dalej: "skarżąca") z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], doręczonego Ministrowi Finansów w dniu [...] października 2013 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, będącej przedmiotem decyzji Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. znak: [...], odmawiającej udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, dotyczącej liczby oraz treści opinii wydanych przez Departament Prawny Ministerstwa Finansów w 2013 roku w związku
z pismami [...] "[...]" - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2013 r. wpłynął do Ministerstwa Finansów wniosek [...] "[...]" znak: [...] na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej o przekazanie informacji publicznej w zakresie:
1) liczby opinii wydanych przez Departament Prawny w 2013 roku w związku
z pismami [...] "[...]",
2) ewidencji ww. opinii,
3) treści ww. opinii.
Odnośnie punktu 2 wniosku, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ poinformował skarżącą, że nie jest prowadzona ewidencja opinii prawnych wydanych przez Departament Prawny w zawiązku z pismami [...] "[...]", wobec czego organ nie dysponuje informacją publiczną objętą wnioskiem w tym zakresie. Odnośnie pkt 1 i 3 wniosku Minister wyjaśnił, że nie prowadzi odrębnego zbioru wskazanych opinii prawnych, w związku z czym wyodrębnienie opinii objętych wnioskiem powoduje, że żądana informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną. W związku
z powyższym z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wezwano wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu żądanych informacji przetworzonych. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo. Organ wskazał, iż interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa. Podniósł, iż w celu udostępnienia informacji objętej żądaniem, niezbędne byłoby dokonanie wyodrębnienia spośród całej korespondencji wpływającej do Departamentu Prawnego, opinii prawnych wydanych w związku z "pismami" skarżącej. Wskazano przy tym, iż do Departamentu Prawnego wpływa około sześciuset pism miesięcznie, a prowadzona ewidencja rejestracji dokumentów nie daje możliwości wyodrębnienia spraw związanych "z pismami" skarżącej. Opinie prawne były wydawane zarówno do pism stanowiących odpowiedź na wnioski, do decyzji odmawiających odpowiedzi, do projektów odpowiedzi na skargę do sądów administracyjnych, do skarg kasacyjnych, a więc do spraw na różnym etapie postępowania, przechowywanych według różnych kategorii. Dodano, iż udzielenie opinii prawnej często ogranicza się do wyrażenia stanowiska co do części problematyki objętej wnioskiem albo wręcz do akceptacji stanowiska departamentu wnioskującego o wyrażenie opinii, co wiązałoby się z koniecznością analizy każdej sprawy, w której opinia taka była wyrażana i powielaniem nie tylko opinii Departamentu Prawnego, ale także stanowiska departamentu merytorycznego. Przy tak dużej ilości pism kierowanych przez wnioskodawcę do Ministerstwa Finansów wyodrębnienie tych spraw spośród wszystkich spraw załatwianych przez Departament Prawny wiązałoby się z znacznym nakładem środków i zasobów koniecznych dla jego prawidłowego funkcjonowania, co powoduje, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Organ podniósł, iż w zakresie prawa dostępu do informacji interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia państwa np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego należy uznać taką, która - ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób, okoliczności rozstrzygania i późniejszej realizacji - w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień
i obowiązków. W ocenie Ministra Finansów, w przedmiotowej sprawie brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego dla wytworzenia i udostępnienia skarżącej żądanej informacji publicznej przetworzonej. Dodatkowo wskazano, iż w sprawach, w których skarżąca była stroną postępowania i ma zapewniony dostęp do akt sprawy w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przyznanie prawa do uzyskania zbioru wszystkich wydanych opinii w jego sprawach, kosztem znacznego nakładu zasobów ludzkich i finansowych prowadziłoby do nadużycia prawa do informacji publicznej. Organ podniósł także, iż charakter żądanych informacji - opinie prawne, powoduje, że zrealizowanie wniosku nie będzie skutkowało uzyskaniem przez skarżącą realnego wpływu na funkcjonowanie organów państwa, w tym na usprawnienie ich działania oraz organizację pracy, zatem udostępnienie informacji nie będzie służyło interesowi publicznemu. Z uwagi na powyższe Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2013 r. na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 i art. 107 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej: 1) liczby opinii wydanych przez Departament Prawny w 2013 r. w związku z pismami [...] "[...]", 2) ewidencji ww. opinii, 3) treści ww. opinii - odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w zakresie pkt 1 i 3 wniosku.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. [...] "[...]" w W. wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2013 r., której udostępnienia odmówiono decyzją z dnia [...] września 2013 r.
Skarżąca wskazała, że Minister Finansów przyjął, iż udzielenie informacji publicznej w zakresie wskazanym w decyzji z dnia [...] września 2013 r. prowadziłoby do uzyskania informacji przetworzonej tj. wytworzenia nowej informacji, czy też dokonania zestawień. Tymczasem wniosek sprowadza się do udostępnienia opinii prawnych jednego Departamentu i to odnośnie jednego wnioskodawcy, a organ sam zauważył, że nie chodzi o opinie prawne znajdujące się w aktach spraw, które dotyczą wnioskodawcy, a o inne opinie prawne. Nie sposób stwierdzić
z uzasadnienia, że organ w ogóle podjął działania zmierzające do określenia ilości tych opinii. Podniosła także, iż wnioskująca strona musi mieć zawsze zapewniony dostęp do informacji prostych będących przedmiotem przetworzenia. Organ nie wykazał na czym miałoby polegać przetworzenie, którego nie można mylić
z wyszukaniem.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2013 r. opisaną na wstępie
i zaskarżoną w niniejszej sprawie po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2013 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania i poczynione ustalenia. Podniósł, iż strona wystąpiła z wnioskiem na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby opinii wydanych przez Departament Prawny w 2013 roku w związku z pismami [...] "[...]" oraz treści tych opinii. Wskazano, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie, zaś informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Minister podniósł jednocześnie, iż prawo dostępu do informacji publicznej nie ma jednak charakteru bezwzględnego. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazano, iż różnica między informacją prostą a informacją przetworzoną polega na tym, że informacją prostą jest informacja zawarta w istniejącym dokumencie lub dokumentach, informacja przetworzona, musi zaś zostać wytworzona na podstawie istniejących dokumentów, to jest "specjalnie" przygotowana dla wnioskodawcy i jest jakościowo nową informacją nieistniejącą w przyjętej treści i postaci. Przetworzenie informacji, jak wyżej wskazano, wiąże się z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych. Wobec uznania żądanej informacji za informację przetworzoną Minister dokonał oceny czy uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazano jednocześnie, iż za sprawę szczególnie istotną dla interesu publicznego uznaje się taką, która ze względu na rodzaj, czas, miejsce, sposób oraz okoliczności rozstrzygania i realizacji, w istotnym zakresie wpływa lub może wpływać na wykonywanie przez podmioty władzy publicznej ich uprawnień i obowiązków.
W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Dla uzyskania szczególnego interesu publicznego niezbędne jest więc wskazanie, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub będzie wywoływać skutki potencjalnie wobec dużego kręgu adresatów. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister podniósł, iż przyjęto, że jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga zgromadzenia informacji prostych poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzania wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna
i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania możemy mieć do czynienia z informacją przetworzoną. Wskazano, iż w zakresie wnioskowanych informacji, organ nie dysponuje gotową informacją dotyczącą liczby opinii wydanych przez Departament Prawny w 2013 roku w związku z pismami [...] "[...]" oraz treści tych opinii. Opinie prawne, pomijając te, które były skarżącej udostępnione w różnorakich aktach spraw, były wydawane zarówno do pism stanowiących odpowiedź na wnioski skarżącej, do projektów odpowiedzi na skargę do sądów administracyjnych, do skarg kasacyjnych, a więc do spraw na różnym etapie postępowania, przechowywanych według różnych kategorii i takie czynności podejmowane w tym zakresie wskazują na proces tworzenia nowej informacji, a więc informacji przetworzonej. Ze względu na treść wniosku, udostępnienie skarżącej konkretnej informacji publicznej wiązałoby się z potrzebą przeprowadzenia konkretnych analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, ponadto należy podkreślić, że nie wszystkie opinie prawne podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem o jej udostępnieniu będzie decydował cel jej opracowania. Minister wskazał jednocześnie, iż w decyzji z dnia [...] września 2013 r. została szczegółowo omówiona i uzasadniona zarówno kwestia uznania żądanej informacji publicznej za informację przetworzoną, jak również braku istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Wskazano, iż w ocenie Ministra Finansów nie budzi wątpliwości, że wskazane w sentencji niniejszej decyzji informacje mają charakter informacji przetworzonej. Wnioskodawca nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, a organ po zbadaniu sprawy również nie dopatrzył się istnienia takiego interesu, wobec czego brak jest podstaw do udostępnienia żądanej informacji publicznej przetworzonej. Wnioskodawca nie przedstawił też nowych argumentów pozwalających na zmianę uprzednio wydanej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Skargę na powołaną decyzję do sądu administracyjnego złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz nakazanie organowi udostępnienie informacji publicznej, włączenia do akt sprawy wnioskowanych informacji publicznych w celu wyeliminowania istotnej wątpliwości, koniecznej do wyjaśnienia dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia przez Sąd
I instancji w granicach sprawy, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że jest to informacja publiczna, której nie można udostępnić bez wykazania, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca postawiła zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 7 i 8 ust. 2, art. 61 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust.
1 pkt 1 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i c, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 10 § 2, art. 15 w zw. z art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 in fine k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podnoszone zarzuty, podniosła między innymi, iż zarówno w decyzji zaskarżonej, jak i decyzji ją poprzedzającej nie został należycie ustalony stan faktyczny. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem jakimi danymi Minister dysponuje, jakie czynności i dlaczego mają przesądzać
o powstaniu informacji przetworzonej. W ocenie skarżącej informacja z punktu
1 wniosku jest przykładem informacji prostej, a z uzasadnienia decyzji nie wynika
z jakich przyczyn miałaby ona być informacją przetworzoną. Wskazała na wynikające z art. 61 Konstytucji gwarancje maksymalnej jawności życia publicznego, podnosząc, iż ograniczenia wynikające z art. 61 ust. 3 winny być stosowane wyjątkowo. Decyzje Ministra nie spełniają wymagań wynikających z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem brak w nich prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżąca podniosła, iż żądane informacje nie są informacjami przetworzonymi, a Minister błędnie utożsamia przekształcenie informacji z jej przetworzeniem i pozyskaniem całkiem nowej informacji. Minister nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą, a jedynie powtórzył argumentację z poprzedniej decyzji, nie umożliwił też przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Wskazano jednocześnie, iż został naruszony obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Ta konstytucyjna zasada znalazła swoje odzwierciedlenie w przepisach art. 1
i art. 2 u.d.i.p., stwierdzających m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu, a każdy jest uprawniony do uzyskania informacji publicznej bez potrzeby wykazywania interesu prawnego lub faktycznego. Przemawia to za szerokim rozumieniem informacji publicznej jako informacji o każdym przejawie działania organów władzy publicznej. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej
i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Zauważyć jednocześnie należy, że informacja stanowiąca informację publiczną powinna odnosić do sfery faktów i może być udostępniona po uwzględnieniu ograniczeń wynikających z treści art. 5 u.d.i.p. Tylko wyraźne ograniczenie ustawowe może prowadzić do naruszenia prawa do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności organy władzy publicznej. Obowiązek informacyjny nie musi być przy tym adekwatny do ustalonego zakresu działania danego podmiotu, obowiązuje tutaj ogólna, wynikająca z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. zasada, że do udzielenia informacji zobowiązane są podmioty będące w posiadaniu takiej informacji. W art. 6 u.d.i.p. zawarto katalog informacji publicznej podlegającej ujawnieniu. Użycie w jego treści słów "w szczególności" wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Dlatego też określanie, czy jakaś informacja jest informacją publiczną nie może sprowadzać się do tego, czy informacja ta odpowiada literalnie zapisowi któregoś z punktów
i podpunktów art. 6 u.d.i.p. Prawo do informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej obejmuje uprawnienie w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tym samym zawsze wymaga rozważenia czy żądanie określone we wniosku o udzielenie informacji podlega regulacjom u.d.i.p. Z treści wniosku, jak również treści zaskarżonych decyzji nie wynika jakiej problematyki dotyczyły wskazane we wniosku pisma oraz opinie. Brak jest też ustaleń, które pozwalałyby na stwierdzenie, czy opinie, o których mowa spełniają przesłanki z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czy w istocie zawierają treści traktujące
o sprawach publicznych. Jest to istotne tym bardziej, że w myśl art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Zaskarżone decyzje w zawartych w nich rozważaniach uznają, iż żądane przez skarżącą informacje stanowią informacje przetworzone, bez jednoczesnego rozważenia czy żądanie udzielenia informacji dotyczy informacji publicznej. Samo wskazanie przez wnioskodawcę takiej podstawy prawnej nie decyduje bowiem, o tym, że wskazana we wniosku informacja stanowi informację publiczną. Konieczne jest dokonanie oceny, czy istotnie żądanie dotyczy informacji publicznej. Takiej oceny zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie zawierają, chociaż w decyzjach tych znajdujemy wywody wskazujące na to, iż nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej opinie prawne, które zostały sporządzone na potrzeby postępowania w konkretnej sprawie. Sformułowanie wniosku będącego przedmiotem niniejszego postępowania, stanowiące żądanie przekazania informacji w zakresie "liczby opinii wydanych....w związku z pismami..." skarżącej wymaga ustalenia i wykazania na podstawie jakich przepisów pisma, o których mowa we wniosku były załatwiane, a tym samym czy nie mają w odniesieniu do wniosku,
o którym mowa pierwszeństwa inne przepisy niż u.d.i.p. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż Minister Finansów jest organem administracji publicznej, do którego ma zastosowanie art. 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej
w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Przepisy k.p.a. mają zastosowanie także do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wskazanym w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym w przypadku ustalenia, iż pisma, o których mowa we wniosku podlegały załatwieniu na zasadzie przepisów k.p.a., w postępowaniach, w których skarżąca była stroną zastosowanie miałyby przepisy k.p.a., a nie u.d.i.p. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. stronie przysługuje prawo wglądu do akt, tym samym możliwość zapoznania się także z treścią sporządzanych w tych sprawach opinii. Stwierdzenie, iż opinie wskazane we wniosku nie stanowią informacji publicznej przekłada się wprost na żądanie podania ich liczby. O ile bowiem opinie nie stanowią informacji publicznej, takiej informacji nie stanowi także ich liczba. Istotne w tej mierze jest także to, iż w przypadku stwierdzenia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną organ nie wydaje decyzji w sprawie, ale zawiadamia wnioskodawcę o wynikach swoich ustaleń o dokonanej ocenie pismem (por. Postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 listopada 2012 r. w sprawie I OSK 2592/12 – LEX nr 1247152, z dnia 25 października 2012 r.
w sprawie I OSK 2437/12 – LEX 1269651). Wobec tego, że przeprowadzone przez organ postępowanie nie zawiera ustaleń, o których mowa należy stwierdzić, iż nie został ustalony stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone
z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., które może mieć wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na brak ustaleń i rozważań organu pozwalających na stwierdzenie czy wniosek skarżącej w istocie dotyczy informacji publicznej zarzuty co do naruszenia art. 7 i 8 ust. 2, art. 61 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust.
3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i c, art. 6 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. należy uznać za przedwczesne i wobec istotnych braków postępowania nie poddające się ocenie. Dopiero bowiem niewątpliwe wykazanie, że żądanie objęte we wniosku stanowi informację publiczną pozwala na dokonywanie oceny prawidłowości postępowania prowadzonego na podstawie tej ustawy. W ocenie Sądu wskazane powyżej naruszenia przepisów k.p.a. prowadzące do wniosku o nie ustaleniu stanu faktycznego w sprawie nie pozwalają na dokonanie oceny prawidłowości decyzji w zakresie dotyczącym wniosków organu zmierzających do wykazania, iż żądana informacja stanowi informację przetworzoną. W tym też zakresie należy podzielić zarzuty skargi, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika jakimi danymi Minister dysponuje i z jakiego względu żądana informacja nie jest zbiorem informacji prostych, ale stanowi informację przetworzoną, dla udzielenia której konieczne jest wykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego. Pojęcie "interesu publicznego" nie jest zdefiniowane i funkcjonuje jako pojęcie niedookreślone, jednakże w swej istocie odnosi się do spraw związanych
z funkcjonowaniem podstawowych struktur państwowych i innych podmiotów publicznych. Działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z realną możliwością wpływania na funkcjonowanie instytucji państwa. Informacje przetworzone, to takie informacje, które są z jednej strony istotne z punktu widzenia interesu państwa, zaś z drugiej strony ich przetworzenie w sensie fizycznym musi się wiązać nie tyle z nakładem pracy i to nawet znacznym w zakresie czasowym, lecz wykonaniem czynności prowadzących do uzyskania informacji nowej w formie
i treści, jaką organ dotychczas nie dysponował. Stąd też za takie informacje uznać należy, co jest zgodne z ustalonym już stanowiskiem doktryny oraz judykatury, określony zbiór (sumę) informacji prostych, których przetworzenie wymaga dokonania stanowczych analiz, obliczeń, wyciągów, zestawień statystycznych, wymagających środków finansowych i osobowych. Natomiast takie czynności organu, jak np. selekcja dokumentów, ich analiza pod względem treści, są zwykłymi zabiegami związanymi z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej
i nie noszą cech przetworzonej informacji. Reasumując, informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej treści i postaci. Podkreślić jednocześnie należy, że sam fakt czasochłonnego procesu odnajdywania żądanej informacji, czy też jej porządkowania, nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej, albowiem taka informacja nie jest informacją nową. Tylko jednoznaczne wykazanie np. ze względu na specyfikę gromadzenia i przechowywania dokumentów, ich obszerność, szczególne zasady prowadzenia biurowości mogłoby w szczególnych sytuacjach uzasadniać uznanie tego rodzaju informacji za informację przetworzoną. Także przeprowadzenie niezbędnych czynności anonimizacji poprzez ewentualne usunięcie danych chronionych prawem nie stanowi o wytworzeniu informacji przetworzonej, gdyż anonimizacja to wyłącznie czynność techniczna,
w wyniku której nie powstaje żadna nowa informacja.
Ponownie rozpoznając sprawę Minister Finansów obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu, ustalić należycie stan faktyczny w sprawie
i dokonać jego oceny w świetle tych ustaleń i powyższych rozważań.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony przez skarżącą wpis stały od skargi ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło