II GSK 2296/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2987/13 w sprawie ze skargi I. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem objętym skargą kasacyjną, po rozpoznaniu skargi I. K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: w dniu 31 sierpnia 2004 r. skarżący uzyskał pozwolenia radiowe, w którym wskazano, że zgodnie z art. 185 ust. 3 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1088 ze zm.) podmiot nieposiadający rezerwacji częstotliwości, który uzyskał prawo do wykorzystywania częstotliwości w pozwoleniu, uiszcza roczną opłatę, o której mowa w ust. 1 tego przepisu. Obowiązek wnoszenia opłat powstaje z mocy prawa. Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2011 r. skarżący wystąpił do organu o stwierdzenie nadpłaty z tytułu wyżej wskazanych opłat, uiszczonych za lata 2006- 2010. Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w P. pismem z dnia 26 lipca 2013 r. poinformowano stronę, że postępowanie wszczęte na jej wniosek będzie kontynuowane i zakończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Skarżący, uznając, że pismo to stanowi rozstrzygnięcie administracyjne, wniósł od niego "odwołanie". Zaskarżonym postanowieniem Prezes UKE stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ uznał, że pismo z dnia 26 lipca 2013 r., od którego strona wniosła środek zaskarżenia nie zawierało elementów decyzji administracyjnej, miało charakter jedynie informacyjny i nie stanowiło rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylając zaskarżone postanowienie wyrokiem objętym skargę kasacyjną nie podzielił poglądu organu i uznał, że pismo z dnia 26 lipca 2013 r. jest decyzją administracyjną. W ocenie Sądu pismo to zawiera niezbędne charakterystyczne elementy przewidziane dla decyzji administracyjnej: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata, rozstrzygniecie o istocie sprawy zawarte w zdaniu "strona nie nabyła zatem praw do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty") oraz podpis osoby reprezentującej organ administracyjny. W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). II Skargę kasacyjną wniósł Prezes UKE zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 134 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, poprzez uznanie, iż pismo Prezesa UKE jest decyzją administracyjną, a zatem przysługuje od niej środek odwoławczy w postępowania administracyjnym w sytuacji, gdy Pismo Prezesa UKE nie stanowiło decyzji administracyjnej; 2. naruszenie postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez uchylenie postanowienia, w wyniku stwierdzonego przez WSA naruszenia przepisów postępowania, gdy tymczasem takie naruszenie w tej sprawie nie zaistniało; 3. naruszenie postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: a) zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, tj. brak wskazania, które przepisy postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Prezes UKE naruszył i dlaczego naruszenie tych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, b) brak ustosunkowania się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do kwestii, iż w Piśmie znajduje się twierdzenie odnośnie dalszej kontynuacji postępowania administracyjnego - pomimo podnoszenia tego faktu przez Prezesa UKE w odpowiedzi na skargę, c) brak wskazań dla Prezesa UKE co do dalszego postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. 4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 152 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. III W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. K. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionym zarzucie naruszenia art. 134 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. Przed wykazaniem przyczyn, dla których Sąd II instancji uznał ten zarzut za usprawiedliwiony niezbędnym jest uporządkowanie w chronologicznym ujęciu zdarzeń poprzedzających wydanie zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia. Pismem z dnia 30 sierpnia 2011 r. UKE Delegatura w P. poinformował skarżącego, że powstała nadpłata z tytułu udzielonych pozwoleń radiowych. W związku z tą informacją skarżący zwrócił się o stwierdzenie nadpłaty i zwrot należności na wskazane konto. W reakcji na to żądanie organ pismem z dnia 8 lutego 2012 r. pouczył stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. Następnie, wobec bezczynności organu, pismem z dnia 12 lipca 2013 r. skarżący wniósł do Prezesa UKE "zażalenie" żądając "wyznaczenia Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej dodatkowego i ostatecznego terminu załatwienia niniejszej sprawy". W "zażaleniu" tym skarżący podniósł m.in., że "skoro Urząd Komunikacji Elektronicznej stwierdził istnienie przedmiotowej nadpłaty, to był on związany miesięcznym terminem jej załatwienia". W piśmie, które Sąd I instancji uznał za decyzję administracyjną, a które było odniesieniem się do "zażalenia" co wprost wynika z jego treści, podano "fakty i zdarzenia, które ujawniły się bądź zaistniały w trakcie trwania przedmiotowego postępowania tj. po dniu 8 stycznia 2012 r." (data wniosku o nadpłatę – 9 stycznia 2012 r.). Następnie zaznaczono, że "wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę, mimo wszczęcia postępowania w tej sprawie nie miało miejsca. Strona nie nabyła zatem prawa do zwrotu wymienionej we wniosku nadpłaty". To ostatnie zdanie Sąd I instancji uznał za rozstrzygnięcie o istocie sprawy, pomijając przy tym zdanie bezpośrednio je poprzedzające, w którym organ zaznaczył, że "wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę, mimo wszczęcia postępowania w tej sprawie, nie miało miejsca". Zatem organ stwierdził, że skarżący nie nabył prawa do uzyskania nadpłaty, gdyż decyzja w tej sprawie nie została jeszcze wydana, a nie, jak przyjął Sąd I instancji, rozstrzygnął, że nie zostały spełnione przesłanki, aby takie prawo nabyć. Podkreślenia nadto wymaga, że w ostatnim zdaniu tego pisma Naczelnik Wydziału Kontroli Radiowej i Zwalczania Zakłóceń informuje skarżącego, że "postępowanie wszczęte na wniosek Strony będzie kontynuowane i zakończy się wydaniem decyzji administracyjnej". Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby zawierało ono wszystkie składniki, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Nie wymaga jednak głębszego wywodu teza, że niezbędnym składnikiem uznania pisma za decyzję administracyjną jest zawarcie w nim rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Pismo, które Sąd I instancji uznał za decyzję administracyjną nie posiadało tego podstawowego elementu. Nie było zatem decyzją administracyjną, a w konsekwencji zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. odpowiadało prawu. Przepis ten stanowi o niedopuszczalności odwołania, w tym wypadku stosownie do treści art. 127 § 3 k.p.a. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawową przyczyną niedopuszczalności środka zaskarżenia jest nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia. Z przedstawionych powodów uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przyjmując, z uwagi na okoliczności sprawy, z których wynika, że strona od 9 stycznia 2011 r. oczekuje na merytoryczne rozstrzygnięcie jej wniosku, że brak jest dostatecznych podstaw do tego, by skarżącego obciążyć kosztami postępowania Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości zgodnie z art. 207 § 2 p.p.s.a.