III SA/Po 1296/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-04-15
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska, Ireneusz Fornalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może nałożyć karę pieniężną na przewoźnika drogowego za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym popełnione przez kierowcę, jeśli kierowca ten został prawomocnie uniewinniony od zarzucanych mu czynów w postępowaniu o wykroczenie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że skoro kierowca został prawomocnie uniewinniony od zarzucanych mu czynów w postępowaniu o wykroczenie, to brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym, które miałyby uzasadniać nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika. Postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną za skrócenie czasu odpoczynku kierowcy oraz za nierejestrowanie aktywności kierowcy w tachografie. Kierowca J.C. został oskarżony o te same czyny w postępowaniu o wykroczenie. Sąd Rejonowy uniewinnił kierowcę prawomocnym wyrokiem. Skarżący przewoźnik zarzucił m.in. błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi P W na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2013 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K z dnia [ ... ]r. Nr [ ... ], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [ ... ] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K decyzja z dnia [ ... ] 2013 r. nałożył na P W karę pieniężną 5700 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku ( 700 zł ) oraz za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 09.12.2012 dokonano kontroli autobusu marki V prowadzonego przez załogę M S i J C. W toku kontroli ustalono, że J C skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 h i 6 minut. Nie rejestrował on swojej aktywności w dniu 9 .12.2012 w godzinach 5:14 do 9:04. Wykonywał on zatem przewóz drogowy w załodze nie wkładając karty kierowcy do tachografu, czyli nie rejestrując swojej aktywności. Organ nie uznał za wiarygodne tłumaczenia strony, że J C zakończył swój okres pracy we W. Nie był on pasażerem lecz nadal kierowcą załogi, który powinien rejestrować swój czas pracy.
W odwołaniu od decyzji zarzucono błędne określenie strony postępowania, błędne zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zastosowanie wzoru decyzji niezgodnego z obowiązującym prawem. W chwili dokonywania kontroli kierowcy nie stanowili załogi w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006r.). Organ błędnie przyjął, że J C winien rejestrować powrót do miejsca zamieszkania przy użyciu karty kierowcy. Zdaniem strony w sprawie miał zastosowanie art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [ ... ] 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji trafnie uznał, iż w dniu kontroli J C skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 h i 6 minut. Nie rejestrował on swojej aktywności w dniu 9 .12.2012 w godzinach 5:14 do 9:04. Wykonywał on zatem przewóz drogowy nie wkładając karty kierowcy do tachografu, czyli nie rejestrując swojej aktywności. Zasadnie uznała strona, że kierowcy nie stanowili załogi, jednak nie miało to wpływu na istnienie obowiązku rejestracji aktywności kierowcy przy użyciu karty kierowcy. W sprawie nie miał zastosowania art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do WSA w Poznaniu wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania z powodu naruszenia art. 7, 77, 107 par. 3 kpa, błędne zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym, zastosowanie wzoru decyzji niezgodnego zobowiązującym prawem oraz niezasadne przyjęcie odpowiedzialności przewoźnika za samoistne działanie osoby prowadzącej pojazd samochodowy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że pojazdem nie kierowała załoga, tylko M S, który przejął po J C kierowanie pojazdem. J C w momencie kontroli nie był kierowcą a tylko pasażerem pojazdu. Nie przyjął on mandatu karnego w wysokości 2000 zł, a wyrokiem Sądu Rejonowego w G z 1 lipca 2013 r. sygn. akt III W 234/13 został uniewinniony od zarzucanego mu wykroczenia drogowego ( k. 14-15 akt sądowych ).
Na rozprawie w dniu 15.04.2014 r. skarżący oświadczył, że powyższy wyrok Sądu Rejonowego w G jest prawomocny.
W dniu rozprawy ustalono ponadto, że jest on prawomocny od dnia 9 lipca 2013 r. i nie sporządzono jego uzasadnienia ( zob. notatka służbowa – k. 36 akt administracyjnych ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z art. 11 p. p. s. a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Nie dotyczy to zatem formalnie wyroków uniewinniających czy umarzających postępowanie w sprawie o przestępstwo czy wykroczenie.
Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowym zarówno przepisy prawa administracyjnego, jak i prawa karnego czy prawa wykroczeń nie regulują relacji wyroku karnego umarzającego postępowanie w sprawie lub uniewinniającego względem rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Przepis art. 11 p.p.s.a. odnosi się jedynie, do wydanego w postępowaniu karnym wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa czy wykroczenie, który wiąże sąd administracyjny. Z powyższego wynika, iż wyrok sądu karnego umarzającego postępowanie czy uniewinniającego nie wiąże wprawdzie formalnie sądu administracyjnego, ale nie oznacza to wcale, że sąd administracyjny nie powinien uwzględniać tej okoliczności w całokształcie ustaleń faktycznych, gdy bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej ( zob. m. in. wyrok WSA w Krakowie, III SA/Kr 1673/12, lex nr 1371521; wyrok NSA z 11.01.2012, I OSK 1376/11, lex nr 1113242 ). Wskazuje się ponadto, że uniewinnienie od zarzutu popełnienia przestępstwa ( wykroczenia ) jest tożsame i oznacza brak istnienia podstaw do postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa ( wykroczenia ) – wyrok WSA w Łodzi z 15.04.2011, III SA/Łd 120/11, lex nr 786190.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K decyzją z dnia [ ... ] 2013 r. nałożył na P W karę pieniężną 5700 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku ( 700 zł ) oraz za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając generalnie jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
Organy stwierdziły, że w dniu 09.12.2012 dokonano kontroli autobusu marki V prowadzonego przez załogę M S i J C. W toku kontroli ustalono, że J C skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 h i 6 minut. Nie rejestrował on swojej aktywności w dniu 9 .12.2012 w godzinach 5:14 do 9:04. Wykonywał on zatem przewóz drogowy w załodze nie wkładając karty kierowcy do tachografu, czyli nie rejestrując swojej aktywności. Organ nie uznał za wiarygodne tłumaczenia strony, że J C zakończył swój okres pracy we W. Uznały, że nie był on pasażerem lecz nadal kierowcą załogi, który powinien rejestrować swój czas pracy.
Opisane powyżej zachowanie stanowiło przedmiot oceny nie tylko w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym dotyczącym nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za naruszenie wskazanych przepisów ustawy o transporcie drogowym, ale również w odrębnym postępowaniu w sprawie o wykroczenie dotyczącym nałożenia grzywny za popełnienie wykroczenia na samego kierowcę J C.
W postępowaniu w sprawie o wykroczenie był on oskarżony o czyny wskazane w art. 92 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym związane z prowadzeniem przedmiotowego pojazdu ciężarowego V nr rej[ ... ] w dniu 9.12.2012 r., kiedy to jako członek załogi dwuosobowej :
- nie rejestrował swojej aktywności przy pomocy karty kierowcy do tachografu cyfrowego ( w godzinach od 5:54 do 9:04 )
- skrócił czas dzienny odpoczynku o 3 godziny i 6 minut
a ponadto w trakcie kontroli przeprowadzanej w tym dniu nie okazał wymaganego formularza podróży.
Sąd Rejonowy w G wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r. sygn. III W 234/13 uniewinnił J C od zarzucanych mu czynów. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 9 lipca 2013 r. i nie sporządzono jego uzasadnienia.
Nie ulega wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu w sprawie o wykroczenia podlegały ocenie te same zachowania faktyczne kierowcy w dniu 9.12.2012 r. ( brak rejestrowania aktywności przy pomocy karty kierowcy oraz skrócenie dziennego czasu odpoczynku ). Skoro w postępowaniu sądowym o wykroczenie kierowca J C został prawomocnie uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu czynów to istnieje konieczność przyjęcia tezy, że brak było podstaw do uznania, że czyny te zostały w ogóle popełnione. Ponieważ sporne czynności faktyczne przypisywane kierowcy mogły wywoływać określone skutki w sferze prawa wykroczeń, ale również w sferze prawa administracyjnego ( wobec skarżącego jako przedsiębiorcy dokonującego transportu ) i został on uniewinniony od popełnienia tych czynów, to należało w ocenie Sądu przyjąć, że organy dokonały złych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że w chwili dokonywania kontroli J C stanowił załogę w rozumieniu przepisów cytowanego już rozporządzenia i winien rejestrować powrót do miejsca zamieszkania przy użyciu karty kierowcy i tym samym brak było podstaw do nałożenia przedmiotowej kary. Tak więc skoro w postępowaniu przed sądem powszechnym kierowca został uniewinniony, tym samym w ocenie Sądu również w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia naruszeń przepisów ustawy, których miał się dopuścić kierowca w dniu 9.12.2012 r.
Z tego względu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego winno być umorzone jako bezprzedmiotowe ( brak przesłanek do nałożenia kary w postaci naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ).
W związku powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 134 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W przedmiocie pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło