II GSK 2125/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-17
Skład orzekający: Janusz Drachal, Cezary Pryca, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym, może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli przedsiębiorca prowadzi małe przedsiębiorstwo i uważa, że organy posiadają wystarczające dokumenty?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że naruszenie polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, zgodnie z art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Okoliczności takie jak mały rozmiar przedsiębiorstwa czy przekonanie o posiadaniu przez organy wystarczających dokumentów nie wyłączają odpowiedzialności, jeśli nie stanowią ustawowych przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 u.t.d. Sąd uznał również, że istniały podstawy do nałożenia kary za skrócenie dziennego czasu odpoczynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na E. B. za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym niepoddanie się kontroli i skrócenie czasu odpoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, uznając, że organy nie wykazały w sposób należyty uniemożliwienia kontroli i nie odniosły się do twierdzeń skarżącego. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. i oddalił skargę E. B. Zasądził od E. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 29/14 w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od E. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę [...] zł (....) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 29/14 po rozpoznaniu skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa uchylił zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r., zasądził na rzecz E. B. koszty postępowania sądowego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. przedstawił następujący stan faktyczny:
P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po przeprowadzeniu kontroli w dniach 13 - 22 lutego 2012 r. działając m.in. na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), nałożył decyzją z [...] grudnia 2012 r. na skarżącego E. B. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "B." w P., karę pieniężną w kwocie 15 000 zł - ograniczoną na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym z kwoty 86 400 zł - za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, skrócenie dziennego czasu odpoczynku oraz nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. uchylił decyzję z [...] kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Organ I instancji ponownie badając sprawę wskazał, że skarżący w prowadzonym postępowaniu nie przedstawił dowodów potwierdzających, iż dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Dalej organ podał, że łączna kara pieniężna za stwierdzone naruszenia wynosi 86 400 zł, jednakże ustalono, że w okresie 6 miesięcy poprzedzających kontrolę przedsiębiorca współpracował średnio z dwoma kierowcami, zatem na mocy art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym karę ograniczono do wysokości 15 000 zł.
E. B. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Zaskarżoną decyzją [...] lipca 2013 r. organ odwoławczy – Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając m.in. na podstawie art. 4 pkt 22 lit. a i h, art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., uchylił decyzję i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 400 zł z tytułu niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części oraz skrócenia czasu dziennego odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą rozpoczętą godzinę. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie dokumentacji m.in. kopii książki kontroli, imiennego upoważnienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli z dnia [...] lutego 2012 r. oraz notatek funkcjonariuszy Policji z dnia [...] i [...] lutego 2012 r. udowodniono, że skarżący nie poddał się w pełnym zakresie kontroli prowadzonej przez P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący zgodnie z art. 72 u.t.d. oraz art. 77 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej winien był do momentu zakończenia czynności, czyli wręczenia protokołu kontroli, umożliwić w każdym wypadku wykonanie przez organ czynności, w zw. z naruszeniem przepisów nałożono na niego karę pieniężna w wysokości 10 000 zł.
W uzasadnieniu stwierdzonego naruszenia o skróceniu dziennego czasu odpoczynku organ wskazał, że stwierdzone naruszenia ustalono w oparciu o dane cyfrowe z kart kierowców E.. B. oraz M. W., a nadto w postępowaniu nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Organ nadto wskazał, że przedsiębiorca transportowy musi tak planować przejazd kierowcy i tak organizować trasę by kierowca/kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia. Kierowca wykonujący przejazd musi bezwzględnie przestrzegać przepisów i nie przekraczać dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu, za wyjątkiem wystąpienia nieprzewidzianych i wyjątkowych okoliczności.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie mógł być zastosowany art. 92b ustawy o transporcie drogowym, albowiem przedsiębiorca nie przedstawił dowodów potwierdzających zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy. Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż skarżący nie przedstawił dowodów na podstawie okoliczności, o których mowa w tym przepisie.
E. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że czynności kontrolne rozpoczęto u przedsiębiorcy w dniu [...] lutego 2012 r. poprzez wręczenie imiennego upoważnienia do kontroli, co zostało wpisane do książki kontroli.
W odwołaniach kierowanych do organów skarżący podaje, że [...] lutego 2012 r. nie okazał wszystkich żądanych przez kontrolujących dokumentów, bowiem część z nich znajdowała się w firmie zewnętrznej, której zlecił prowadzenie rozliczenia czasu pracy kierowców za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. Na potwierdzenie tego przedstawił umowę o dzieło z dnia [...] grudnia 2011 r. Dokumenty te skarżący zobowiązał się dostarczyć do siedziby organu w terminie [...] dni, co - jak twierdzi skarżący – zostało ustalone z kontrolującymi. Brakujące dokumenty zostały złożone w siedzibie organu przez syna kontrolującego, przy czym i w tym przypadku brak jest w aktach sprawy adnotacji, że fakt taki miał miejsce. Z kolei organ pierwszej instancji stwierdza w uzasadnieniu swojej decyzji, że skarżący zobowiązał się dostarczyć brakujące dokumenty w dniu [...] lutego 2012 r. czego nie zrobił, zatem funkcjonariusze podjęli w dniu [...] lutego 2012 r. kolejne czynności kontrolne.
Wskazane okoliczności zdaniem Sądu I instancji nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, co uniemożliwia dokonanie oceny tj. kwestii mającej istotne znacznie w sprawie. Wskazać również należy, że skarżący powyższe podnosił w odwołaniach do czego organ odwoławczy się nie odniósł w uzasadnieniu, podzielając uzasadnienie i ustalenia organu I instancji, przez co zostały naruszone przepisy postępowania – merytorycznego rozpatrzenia sprawy i odniesienia się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i twierdzeń (art. 107 § 3 w związku z art. 15 i 138 k.p.a.). Również ponownie rozpoznając sprawę organ pominął twierdzenia skarżącego dotyczące ustaleń odnośnie sposobu i terminu złożenia brakujących dokumentów i faktu ich złożenia przez syna skarżącego.
Organ kontrolujący dysponował zatem wszystkimi niezbędnymi do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy dokumentami (wymienionymi w zawiadomieniu o wszczęciu kontroli), tym samym nie można mówić o uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W ocenie Sądu I instancji nie można za uzasadnienie takiego stanowiska organów uznać tego, że skarżący nie był obecny w dniu [...] i [...] lutego 2012 r. w siedzibie swojego przedsiębiorstwa – w domu mieszkalnym i kontrolujący nie zostali do niego wpuszczeni. Tymczasem, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, tak właśnie uczyniły organy nakładając na skarżącego karę w wysokości 10 000 zł.
Sąd I instancji podzielił twierdzenia organu, że do czasu zakończenia kontroli ([...] lutego 2012 r.) na skarżącym ciążyły obowiązki, o których mowa w art. 72 ustawy o transporcie drogowym. Jednakże, zważyć należy, że skarżący prowadzi małe przedsiębiorstwo, w którym wraz innym kierowcą zajmuje się wykonywaniem przewozów. Przyznać rację należy skarżącemu, że skarżący z uwagi na brak wezwania go złożenia dodatkowych dokumentów czy wyjaśnień, miał podstawy przypuszczać, że organ jest w posiadaniu wszystkich dokumentów, a zatem jego obecność z uwagi na zawodowe obowiązki nie była konieczna. Ponadto prowadzący winni mieć na uwadze treść art. 80b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym czynności kontrolne powinny być przeprowadzane w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania kontrolowanego przedsiębiorcy.
Oceniając zgromadzony w sprawie materiał Sąd I instancji podał, że nie można uznać, że orzekające w sprawie organy uczyniły wszystko, by sprawę należycie wyjaśnić. Organy skoncentrowały się jedynie na zasadności nałożenia poszczególnych kar, gdy tymczasem w pierwszej kolejności należało ustalić, czy co do zasady możliwe jest nałożenie kar – naruszając w ten sposób art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji ocenia całokształt materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
WSA nie podzielił stanowiska skarżącego, że istnieją podstawy by w całości zakwestionować wyniki przeprowadzonej u skarżącego kontroli. Sąd wskazał, że po rozpoczęciu kontroli w dniu [...] lutego 2012 r. upoważnieni inspektorzy mogli ją kontynuować. Jak wynika z książki kontroli przedsiębiorcy, w 2012 r. nie była wcześniej prowadzona kontrola w przedsiębiorstwie skarżącego, zatem dopuszczalny czas kontroli – zakończonej w dniu [...] lutego 2012 r. – nie został przekroczony. Skarżący nie podpisał protokołu kontroli, gdyż nie był obecny w dniu [...] lutego 2012 r. w siedzibie firmy, jednakże protokół został mu przesłany wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, które zostało mu doręczone w dniu [...] marca 2013 r. W protokole kontroli organ wskazał na naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku lp.5.3 załącznika nr 3 do ustawy. Skrócenie zaś dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godzinny - przewiduje zgodnie z przepisem karę w wysokości 100 zł, a za każdą rozpoczętą kolejną godzinę 200 zł.
Na podstawie odczytu cyfrowych danych z karty kierowcy E. B. organ ustalił, że rozpoczął on jazdę w dniu [...] sierpnia 2011 r. o godz. 02:39 w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym - skrócił wymagany dzienny czas odpoczynku o 1 godz. i 55 min (kara pieniężna w wysokości 300 zł).
Z kolei z danych cyfrowych z karty kierowcy M. W. organ ustalił, że rozpoczynając jazdę w dniu [...] sierpnia 2011 r. o godz. 07:51 w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym skrócił kierowca wymagany dzienny czas odpoczynku o 36 min ( kara w wysokości 100 zł).
Reasumując, WSA wskazał, że mając na uwadze treść przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1) oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym, istniały podstawy do nałożenia kary za wskazane naruszenia przepisów.
Z powyższych względów Sąd I instancji za niezbędne uznał wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej oraz poprzedzającej zaskarżoną decyzję organu I instancji, gdyż zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną na orzeczenie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skargą kasacyjną organ zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy orzekające nie uczyniły wszystkiego by sprawę wyjaśnić oraz zbudowały swe stanowisko na twierdzeniach nie mających oparcia w materiale dowodowym, podczas gdy w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki dla nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, wobec doręczenia stronie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu [...].01.2012 r. wraz ze stosownym pouczeniem i brakiem wyznaczenia osoby upoważnionej do reprezentowania strony w razie jej nieobecności, w okoliczności wielokrotnie podejmowanych przez organa kontroli prób wszczęcia czynności kontrolnych, a niemożliwych do realizacji skutkiem uporczywego i wielokrotnego uniemożliwienia dostępu do pomieszczeń, gdzie skarżący ma siedzibę oraz brakiem kontaktu ze skarżącym (co potwierdzają dowody w postaci rozlicznych notatek służbowych);
2) naruszenie przepisów postępowania, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że z akt sprawy nie wynika, jak przedstawiała się kwestia okazania dokumentów żądanych do kontroli przez stronę, podczas gdy kontrolę rozpoczęto u przedsiębiorcy w dniu [...] lutego 2012 r. poprzez wręczenie imiennego upoważnienia do kontroli, co zostało wpisane do książki kontroli, wcześniej natomiast w zawiadomieniu z dnia [...] stycznia 2012 r. o zamiarze wszczęcia kontroli wskazano jakie dokumenty należy przygotować do kontroli, natomiast zarówno z treści protokołu kontroli, jak i decyzji organu I instancji wynika, że skarżący w dniu kontroli przedłożył jedynie część dokumentacji wymienionej w ww. zawiadomieniu, natomiast pozostałą część dokumentacji zobowiązał się przedłożyć dnia następnego tj. 14 lutego, lecz pomimo takich ustaleń skarżący nie stawił się w siedzibie organu, w czego konsekwencji funkcjonariusze udali się do siedziby przedsiębiorstwa skarżącego podejmując bezskuteczne próby wstępu do pomieszczeń i nawiązana z nim kontaktu (Vide: str. 1 załącznika do protokołu kontroli oraz strona 1, akapit 4 uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r.), choć powyższa okoliczność dla stwierdzenia naruszenia z l.p. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w postaci niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części wobec zaistnienia innych wymaganych przesłanek nie jest okolicznością istotną, a posiada znaczenie dla możliwości stwierdzenia naruszenie w postaci nieokazania przedmiotowych dokumentów opisanego pod l.p. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., od którego to naruszenia odstąpiono w skarżonej decyzji,
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 3 i ust. 6 w zw. z art. 72 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414, dalej: u.t.d.), a także l.p. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, polegające na ich błędnej wykładni, wyrażającej się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że przepisy te nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy działania strony mające za cel udaremnienie podjęcia i przeprowadzenia czynności kontrolnych polegające na uporczywym niweczeniu prób doręczenia jej korespondencji i przeprowadzenia czynności kontrolnych w siedzibie jej przedsiębiorstwa, (co potwierdzają dowody w postaci notatek służbowych sporządzonych także w obecności funkcjonariuszy Policji) wyczerpały dyspozycję z lp. 1.5 załącznika nr 3 u.t.d, a okoliczność okazania dokumentacji w postaci danych z tachografu cyfrowego (choć niekompletnych), nie pozbawia organu możliwości stwierdzenia powyższego naruszenia, przy odstąpieniu od sankcjonowania naruszenie w postaci nieokazania tych dokumentów (lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d.), wobec zaistnienia dla jego bytu wymaganych przesłanek, w okoliczności skutecznego doręczenia stronie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w dniu [...] lutego 2012 r. oraz zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia (zawiadomienie doręczono w dniu [...] stycznia 2012 r.) i już od dnia [...] lutego 2012 r. strona mając świadomość o wszczętej kontroli winna umożliwić funkcjonariuszom podjęcie stosownych czynności, natomiast w sytuacji swej absencji winna wyznaczyć osobę upoważnioną do jej reprezentowania zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, o czym strona została pouczona w doręczonym jej upoważnienia imiennym, a jakiego to obowiązku nie dopełniła.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. oraz oddaleniem skargi.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej zauważyć należy, że przedmiotem kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 roku, mocą której uchylona została w całości decyzja organu I instancji i została nałożona na skarżącego kara pieniężna w wysokości 10.400 złotych za dwa naruszenia określone w punktach Lp. 1.5. i 5.3 załącznika numer 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Oznacza to, że organ administracji publicznej stwierdził, iż E. B. dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustawy poprzez niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w znacznej części, a także poprzez skrócenie czasu dziennego odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą rozpoczętą godzinę. Tak więc wydana przez organ odwoławczy decyzja w trybie art. 138 § 1 pkt 2 nie zawierała w swej treści rozstrzygnięcia o nałożeniu kary na skarżącego za naruszenie opisane w punkcie L.p 6.3.7 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skoro organ wydający zaskarżoną decyzję nie wskazuje na naruszenie przez skarżącego przepisów nakazujących kontrolowanemu podmiotowi okazanie podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, to brak jest podstaw do czynienia organowi zarzutów dotyczących nieustalenia bądź niewyjaśnienia tych okoliczności.
Podkreślić należy, że kontrola prawidłowości wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego podjęta u przedsiębiorcy stanowi kontrolę działalności gospodarczej, o której mowa w art. 89c u.t.d. a jeśli tak to, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, stosownie do wskazanego przepisu, zastosowanie znajduje rozdział 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, który reguluje zasady przeprowadzenia kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Istotne z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji jest to, że w przypadku kontroli w przedsiębiorstwie, funkcjonariusze Inspekcji mają prawo wstępu na teren przedsiębiorcy, w tym do pomieszczeń, gdzie prowadzi on działalność gospodarczą w dniach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność (art. 55 ust. 1 pkt 6 u.t.d.). Ponadto kontrolujący ma również prawo, na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 5 u.t.d. do żądania od przedsiębiorcy okazania i udostępnienia wszelkich danych związanych z przedmiotem kontroli.
W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do regulacji zawartych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej jak i w ustawie o transporcie drogowym kontrola rozpoczyna się w dacie okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej (art. 79a ust. 1 i art. 79b u.s.d.g. oraz art. 75 ust. 1 u.t.d.). Natomiast zakończenie kontroli następuje z dniem sporządzenia protokołu kontroli i doręczenia go kontrolowanemu przedsiębiorcy.
Podkreślić także należy, że do obowiązków kontrolowanego przedsiębiorcy należy wskazanie osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności - art. 80 ust. 3 u.s.d.g.
Z akt sprawy wynika, że kontrola u skarżącego przedsiębiorcy została rozpoczęta w dniu [...] lutego 2012 roku i zakończona w dniu [...] lutego 2012 roku, a więc uwzględniając treść art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.d.g. oraz zapisy zawarte w książce kontroli przedsiębiorstwa czas trwania kontroli nie został przekroczony. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w dniu sporządzenia protokołu kontrolowany przedsiębiorca nie był obecny w siedzibie firmy i z tych względów protokół z kontroli został przesłany przedsiębiorcy i doręczony mu w dniu [...] marca 2012 roku. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika ponad wszelką wątpliwość, że kontrolowanemu przedsiębiorcy doręczono upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, które w swej treści zawierało określenie dotyczące zakresu kontroli, czasu trwania kontroli i pouczenia określające prawa i obowiązki kontrolowanego. Oznacza to, że podmiot kontrolowany posiadał pełną wiedzę dotyczącą wskazanych wyżej kwestii, a mimo to nie wskazał osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli w czasie jego nieobecności i to w sytuacji, gdy znał czas (okres) w którym kontrola będzie przeprowadzana. Materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, że w dniach [...] i [...] luty 2012 roku, a więc w czasie trwania kontroli u przedsiębiorcy, nie był on obecny w siedzibie swojej firmy ani nie było tam żadnej osoby, która byłaby upoważniona przez kontrolowanego do udziału w czynnościach kontrolnych, a sam lokal, w którym mieściła się siedziba firmy był zamknięty. Powyższe okoliczności wskazujące na to, że skarżący uniemożliwił osobom kontrolującym wykonywanie czynności kontrolnych w siedzibie przedsiębiorstwa w dniach [...] i [...] lutego 2012 roku zostały potwierdzone zapisami w protokole kontroli oraz notatkami funkcjonariuszy Policji.
Z treści punktu Lp. 1.5 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 92a ust. 6 u.t.d. wynika, że za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podmiot kontrolowany obciążony jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych. W ocenie NSA wskazane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że kontrolowany przedsiębiorca dopuścił się naruszenia, o którym mowa w L.p 1.5 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym, a podnoszone przez Sąd I instancji okoliczności wskazujące na niewielki rozmiar przedsiębiorstwa i przekonanie kontrolowanego podmiotu, że kontrolujący posiadają wszelkie informacje i dokumenty, które są wystarczające do zakończenia kontroli nie może wyłączać odpowiedzialności za wskazane wyżej naruszenie i nie stanowi żadnej z ustawowo określonych przesłanek wymienionych w art. 92c ust. 1 u.t.d.
W zakresie odnoszącym się do naruszenia wskazanego w punkcie L.p 5.3 załącznika numer 3 do ustawy o transporcie drogowym zasadnie Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy dawał wszelkie podstawy do nałożenia na kontrolowany podmiot kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że po uchyleniu zaskarżonego wyroku, zaistniały przesłanki do rozpoznania skargi i uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko uznał, że skarga E. B. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., art. 188 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło