II OZ 1324/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 25 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 210/14 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r. J. S. został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Wezwania tego skarżący nie wykonał, a postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wr 210/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę odrzucił. Pełnomocnik J. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że na powyższe wezwanie skarżący odpowiedział, wskazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty sądowej oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 roku Sąd postanowił odrzucić skargę oraz oddalić wniosek o przyznanie pomocy. W odpowiedzi na to postanowienie skarżący złożył pismo zatytułowane "Skarga i zażalenie", w którym podniósł, że nie zna przepisów prawa, przebywa w Zakładzie Karnym, stąd jego wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 roku skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wskazano we wniosku, pomimo tego, że Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu ustanowiła dla skarżącego adwokata w osobie B. D. dnia 23 czerwca 2014 r., do dnia dzisiejszego pełnomocnik nie otrzymał zawiadomienia o wyznaczeniu go w niniejszej sprawie. Pełnomocnik z urzędu dowiedział się o sprawie z otrzymanego z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwania do złożenia pisemnego oświadczenia, czy wykonywane przezeń usługi prawne w ramach udzielonego stronie skarżącej prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 a pkt 6 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych czy też są świadczone w ramach innych form wykonywania zawodu. W przeciwnym razie pełnomocnik nie powziąłby wiedzy o ustanowieniu go adwokatem z urzędu w niniejszej sprawie. Niezwłocznie po otrzymaniu wezwania do złożenia oświadczenia i ustaleniu, jakiej sprawy dotyczy, w dniu 9 lipca 2014 roku upoważniona przez pełnomocnika z urzędu aplikantka adwokacka zapoznała się z aktami sprawy. Z akt sprawy pełnomocnik powziął wiedzę, że zawiadomienie o ustanowieniu go w ramach prawa pomocy dla skarżącego J. S. zostało wysłane przez Okręgową Radę Adwokacką na nieaktualny adres Kancelarii ([...]). Pełnomocnik już w dniu 7 kwietnia 2014 roku zawiadomił Okręgową Radę Adwokacką o zmianie adresu dla doręczeń Kancelarii na adres: [...]. W ocenie pełnomocnika skarżącego, biorąc pod uwagę fakt, że sprawa jest znana pełnomocnikowi dopiero od dnia 9 lipca 2014 roku wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi jest w pełni uzasadniony. Postanowieniem z 25 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek pełnomocnika skarżącego został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.s.s.a., jednak wniosek ten nie wskazuje okoliczności, które uwalniałyby skarżącego od winy w uchybieniu terminu. Stwierdzić bowiem należy, że Sąd skarżącego wezwał do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem, natomiast we wniosku o przywrócenie terminu brak jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających zaniechanie wykonania tego obowiązku. W odpowiedzi na wezwanie skarżący jedynie podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w szczególności opłaty sądowej. Brak natomiast jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii co było przyczyną niewywiązania się z obowiązku nałożonego przez Sąd na skarżącego – nadesłania odpisu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że wprawdzie skarżący broni się zarzucając, że nie zna przepisów prawa, przebywa w zakładzie karnym, ale żądanie Sądu nie dotyczyło sfery prawa, ale faktów, i nie wymagało znajomości przepisów postępowania. Natomiast czy i jak pobyt w zakładzie karnym uniemożliwił mu wykonanie wspomnianego wezwania tego brak we wniosku o przywrócenie terminu. Tym bardziej, że skargę na decyzję Wojewody sporządził w zakładzie karnym. Zażalenie na postanowienie z 25 sierpnia 2014 r. wniósł pełnomocnik J. S. Odpowiedź na zażalenie wniosła M. S., nie odnosząc się do treści zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jest zasadny. W niniejszej sprawie wniesiona została skarga, którą skarżący sporządził własnoręcznie, w jednym egzemplarzu. Skarżący przebywa w zakładzie karnym i posiada wykształcenie podstawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał skarżącego do nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem. Nie przesłał przy tym skarżącemu ani oryginału, ani kopii skargi. W tej sytuacji nie sposób uznać, że wezwanie można było wykonać. Odpis skargi można bowiem sporządzić wyłącznie, jeśli dysponuje się jej treścią. Skarżący został pouczony o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, z możliwości tej skorzystał, a prawo pomocy zostało mu przyznane. Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu we właściwym terminie (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Powyższe fakty były znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Jeżeli Sąd pierwszej instancji uważał, że we wniosku brak było uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), to – przed ewentualnym nieuwzględnieniem wniosku – powinien był wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tego braku. Jednakże, już z treści wniosku, w kontekście stanu sprawy, wynikało, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. Dopiero bowiem dowiedzenie się przez pełnomocnika skarżącego o sprawie spowodowało możliwość wykonania wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Uzupełnienie braków formalnych skargi doprowadzi do sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – o ile pozwoli na to analiza dochowania innych wymogów formalnych – rozpozna skargę i oceni, czy zasługuje ona na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188, art. 197 § 2, art. 86 § 1 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.