II OSK 3212/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 210/14 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 16 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Pismem z 10 lutego 2014 r. J. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z 16 stycznia 2014 r., nr [...], o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Pismem z 2 kwietnia 2014 r. skarżący został wezwany do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem pod rygorem jej odrzucenia jeśli stwierdzony brak nie zostanie usunięty w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Wezwanie to otrzymał skarżący w dniu 7 kwietnia 2014 r. Stwierdzonego przez Sąd braku skargi nie usunął do 23 kwietnia 2014 r. Postanowieniem z 23 kwietnia 2014 r. (sygn. akt IV SA/Wr 210/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu: 1. odrzucił skargę; 2. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że w uchwale z 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 13/13) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "1. Niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. 2. Złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Pełnomocnik J. S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z 23 kwietnia 2014 r., zarzucając mu naruszenie – art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez jego niewłaściwe zastosowanie, które w konsekwencji spowodowało naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikającego zeń prawa do rzetelnego procesu oraz uniemożliwienia skarżącemu dochodzenia swoich praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu; – art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez jego niezastosowanie, polegające na nieudzielaniu przez Sąd skarżącemu wskazówek co do czynności procesowych w sposób odpowiedni dla osoby o wykształceniu podstawowym i nieposiadającej doświadczenia w procesie sądowoadministracyjnym, a nadto przebywającej w zakładzie karnym. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła M. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. J. S. został wezwany do "nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem". Wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący został pouczony, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi (przy czym w pouczeniu tym brakuje słów "na podstawie" – k. 13 akt sprawy). Wezwanie i pouczenie były wystarczające i nie było potrzeby dalszego wyjaśniania ich treści i znaczenia. Nie można bowiem przyjąć, że adresat wezwania mógł mieć wątpliwość, czy nienadesłanie odpisu skargi spowoduje jej odrzucenie. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący został pouczony o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z możliwości tej skorzystał, i to dwukrotnie. Za drugim razem prawo pomocy zostało mu przyznane (postanowienie referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z 17 czerwca 2014 r.). Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, a także wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wniosek ten został prawomocnie uwzględniony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2014 r. (sygn. akt II OZ 1324/14). Nie doszło więc do naruszenia prawa skarżącego do sądu ani zasady demokratycznego państwa prawnego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.