I OSK 709/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-23

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Anna Lech, Małgorzata Pocztarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest orzeczenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji, jeśli postępowanie dowodowe nie uwzględniło wszystkich wniosków dowodowych strony, a dowody z postępowania karnego zostały włączone do akt postępowania dyscyplinarnego bez wydania odrębnego postanowienia?
Ratio decidendi
Kara dyscyplinarna wydalenia ze służby w Policji jest uzasadniona, gdy waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego nie pozwala na dalsze pełnienie służby. Postępowanie dyscyplinarne jest samodzielne i niezależne od postępowania karnego. Włączenie dowodów z postępowania karnego do postępowania dyscyplinarnego nie wymaga odrębnego postanowienia, jeśli organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne uzyskał zgodę organu prowadzącego postępowanie karne na udostępnienie akt lub ich odpisów.
Stan faktyczny
Policjant M. L. został obwiniony o trzykrotne przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym za wykroczenia drogowe. Postępowanie dyscyplinarne zakończyło się orzeczeniem o wydaleniu go ze służby. Po utrzymaniu kary przez Komendanta Głównego Policji, M. L. złożył skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA, kwestionując prawidłowość postępowania dowodowego i włączenia dowodów z postępowania karnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną M. L. Zasądzono od M. L. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Anna Lech (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1213/12 w sprawie ze skargi M. L. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od M. L. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1213/12, oddalił skargę M. L. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy: w dniu 18 maja 2010 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. wpłynął telegram Zarządu I Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji Wydział w S., z którego treści wynikało, że prokurator Prokuratury Rejonowej [...], w ramach prowadzonego śledztwa o sygn. [...], przedstawił mł. asp. M. L. zarzuty popełnienia czynów zabronionych z art. 228 § 3 i § 4 Kodeksu karnego oraz że wobec ww. policjanta zastosowano środki zapobiegawcze w postaci zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, poręczenia majątkowego w wysokości 15.000 zł i dozoru Policji. W związku z powyższym, w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz ustalenia, czy naruszono dyscyplinę służbową, Komendant Wojewódzki Policji w S., działając na podstawie art. 133 ust. 1 oraz art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. nr 43, poz. 277 ze zm.), postanowieniem z dnia 24 maja 2010 r. wszczął przeciwko mł. asp. M. L. postępowanie dyscyplinarne. Komendant Wojewódzki Policji w S. orzeczeniem z dnia [...] maja 2011r. uznał policjanta winnym zarzucanych mu czynów, to jest naruszenie dyscypliny służbowej w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w związku z art. 228 § 4 i § 3 K.k. i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant Główny Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. uchylił w całości powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego wskazując, że postępowanie dowodowe nie zostało należycie przeprowadzone. Organ zauważył, że w niniejszej sprawie rzecznik dyscyplinarny przeprowadził jedynie jeden dowód – z przesłuchania obwinionego. Powinien natomiast poczynić własne ustalenia w sprawie, w szczególności przesłuchać świadków zdarzeń. Komendant Wojewódzki Policji w S. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135e ust. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji zmienił postawione policjantowi zarzuty – zarzucono mu dopuszczenie się przewinienia dyscyplinarnego w sposób określony w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 228 § 4 i 3 K.k. Komendant Wojewódzki Policji w S. orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 133 ust. 1, art. 134 pkt 6 i art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, uznał policjanta winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W skierowanym do Komendanta Głównego Policji odwołaniu od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego mł. asp. M. L. przedstawił swoją wersję okoliczności oraz zarzucił organowi pierwszej instancji błędy formalne i merytoryczne w przeprowadzonym postępowaniu. Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie podzielając argumentację zaprezentowaną przez organ pierwszej instancji. Na to orzeczenie M. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 182 § 1 K.p.k. – poprzez odstąpienie od przesłuchania A. B. – L. z uwagi na zależność rodzinną, art. 135e ust. 1 i 9 i art. 132 ust. 4 ustawy o Policji – poprzez niewłączanie do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, art. 135e i 132 ust. 4 ustawy o Policji – poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, art. 135e i art. 135g ust. 1 ustawy o Policji – poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego, niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i nieprzeprowadzeniu dowodu na korzyść obwinionego, to jest nieprzesłuchanie w charakterze świadka A. R., podczas gdy świadek ten posiada istotne informacje dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności dla sprawdzenia prawdziwości twierdzeń obwinionego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, prezentując w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumenty zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/12, oddalając skargę stwierdził, że stan faktyczny sprawy, a w szczególności okoliczności popełnienia przez M. L. przewinienia dyscyplinarnego, nie budzą wątpliwości. W obliczu wagi popełnionych przez skarżącego czynów, również wymierzenie w postępowaniu dyscyplinarnym kary wydalenia ze służby nie stanowi – w ocenie Sądu – dowolności co do zastosowanej sankcji i nie może być poczytywane za nadmierną represję w stosunku do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. Sąd podał, że skarżący nie może czynić organowi dyscyplinarnemu skutecznego zarzutu pominięcia istotnych dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych oraz nieprzesłuchania w charakterze świadka swojej żony – A. B.-L. oraz A. R. Podkreślono, że skarżący na etapie postępowania dyscyplinarnego nie składał wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. B.-L. Ponadto, jak już wskazano, ustalony w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym stan faktyczny nie budzi wątpliwości, zatem – zdaniem Sądu – przesłuchanie żony skarżącego nie miałoby wpływu na treść zapadłego orzeczenia dyscyplinarnego. Również wyjaśnienia A. R. nie miałyby – w ocenie Sądu – w sprawie istotnego znaczenia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie ma racji, twierdząc, iż poprzez niewydanie postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym organ naruszył przepisy ustawy o Policji, bowiem dopiero z chwilą wydania takiego postanowienia dowody zgromadzone w postępowaniu karnym stają się dowodami również w postępowaniu dyscyplinarnym. Sąd podkreślił, że przedmiot postępowania oraz szczególna regulacja zawarta w ustawie o Policji wskazują, iż do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie ma obowiązku wydawania na ich podstawie postanowienia o włączeniu do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Przepis art. 135e ust. 9 ustawy o Policji nakłada jedynie obowiązek uzyskania zgody organu prowadzącego inne postępowanie dotyczące czynu będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego na udostępnienie przez niego akt sprawy w całości lub w części oraz na włączenie ich odpisów lub wyciągów do akt postępowania dyscyplinarnego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem bezsporne jest, iż Prezes Sądu Rejonowego S. w S. wyraził zgodę na wykorzystanie materiałów śledztwa dotyczącego M. L. w postępowaniu dyscyplinarnym. Wobec tego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro spełniona została przesłanka określona w art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, to jest organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne uzyskał wymaganą zgodę na włączenie do sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, to nie zachodziła potrzeba wydawania w tym zakresie odrębnego postanowienia, czy zarządzenia w przedmiocie dopuszczenia dowodu z akt sprawy, czego domaga się skarżący. Sąd podkreślił, że najbardziej istotni świadkowie w sprawie zostali przesłuchani przez rzecznika dyscyplinarnego. Pozostali świadkowie zostali natomiast przesłuchani w postępowaniu przygotowawczym, zaś protokoły ich zeznań zostały prawidłowo włączone do akt postępowania dyscyplinarnego i również stanowiły dowody w sprawie, w oparciu o treść art. 135e ust. 9 ustawy o Policji. Wobec tego Sąd pierwszej instancji uznał, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został zebrany w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a okoliczności popełnienia przez M. L. zarzucanych mu czynów nie budzą wątpliwości. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2012 r. skargę kasacyjną złożył M. L. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest: 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) w związku z art. 135e ust. 1 i 9 oraz art. 132 ust. 4 ustawy o Policji przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o uznaniu winnym zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, uznając, iż poprzez niewydanie postanowienia (lub innego rozstrzygnięcia) o włączeniu do akt sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, organ administracyjny nie naruszył w sposób istotny przepisów postępowania, podczas gdy dopiero z chwilą wydania takiego postanowienia dowody zgromadzone w postępowaniu karnym stają się dowodami również w postępowaniu dyscyplinarnym, co w konsekwencji doprowadziło do dokonania ustaleń na podstawie materiału dowodowego, w tym w szczególności dowodu z przesłuchań świadków: A. F., E. S., R. S., T. K., P. S., G. O. i J. B., którzy to świadkowie przesłuchiwani byli jedynie w toku postępowania przygotowawczego przez Prokuratora i których zeznania nie mogły stanowić materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie; 2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135e, art. 135n ust. 4 pkt 3 i art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o uznaniu winnym zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, uznając, iż w przedmiotowej sprawie organ administracyjny nie dopuścił się nierzetelnego zebrania materiału dowodowego oraz podjął wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy prowadzą do wniosku, iż zeznania A. F., E. S., R. S., T. K., P. S., G. O. i J. B. są dowodami tak istotnymi w sprawie, iż oparcie się organu administracyjnego, przy wydawaniu decyzji, jedynie na zeznaniach powyżej wskazanych osób złożonych przed Prokuratorem w postępowaniu przygotowawczym, nie jest wystarczające dla dokonania pełnych i wszechstronnych ustaleń, zwłaszcza w sytuacji, gdy wskazane powyżej przepisy nakładają na rzecznika dyscyplinarnego obowiązek czynienia samodzielnych ustaleń w sprawie, a orzeczeniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. wydanym w przedmiotowej sprawie wskazano na konieczność bezpośredniego przesłuchania w postępowaniu dyscyplinarnym świadka A. F.; 3) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135e ust. 1, art. 135g ust. 1 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 182 § 1 k.p.k., przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił orzeczenia nr 24 Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o uznaniu winnym zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, uznając, iż odstąpienie przez organ administracyjny od przesłuchania A. B.-L. z uwagi na jej zależność rodzinną z obwinionym M. L., nie stanowi okoliczności naruszającej w sposób istotny przepisów postępowania, w sytuacji gdy, zgodnie ze wskazanymi przepisami, rzecznik dyscyplinarny obowiązany jest do zebrania materiału dowodowego i przeprowadzenia czynności niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy oraz do badania i uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jaki i na niekorzyść obwinionego, a zatem również do przeprowadzania postępowania dowodowego z uwzględnieniem powyższego; 4) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135e i 135g ust. 1 ustawy o Policji przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił orzeczenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o uznaniu winnym zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, uznając, iż nieprzesłuchanie w charakterze świadka A. R. nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy w sytuacji w której świadek ten posiada istotne informacje dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności dla ustalenia prawdziwości twierdzeń obwinionego, nieprzeprowadzenie tego dowodu ocenić należy jako naruszenie przepisów postępowania, a polegających na nierzetelnym zebraniu materiału dowodowego, niepodjęciu czynności niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy i nieprzeprowadzeniu dowodu na korzyść obwinionego, zwłaszcza w sytuacji gdy świadek ten, będąc policjantem, pozostaje w możliwościach organu w zakresie wykonania czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że ze szczególnym charakterem służby w Policji związana jest odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci. Przepis art. 132 ust. 1 ustawy o Policji przewiduje, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z art. 134 h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W myśl ust. 2 powołanego wyżej przepisu, na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka; 2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej; 3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji; 4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę. Przepis art. 134h ust, 3 ustawy o Policji stanowi zaś, że na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: 1) nieumyślność jego popełnienia; 2) podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków; 3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych; 4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego. Natomiast w myśl art. 134h ust. 4 powołanej ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, wyłącznie w stosunku do policjanta, którego one dotyczą. Z powyższego wynika zatem, że na wymierzenie kary dyscyplinarnej wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 135g ust. 1 powołanej ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, iż obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Wobec powyższego stwierdzić należy, że sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. M. L. decydując się na dobrowolne przystąpienie do służby w Policji musiał mieć świadomość, że ze służbą w niej związane są nie tylko specjalne uprawnienia, ale i pewne ograniczenia, także w zakresie swobód obywatelskich, co łączy się z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, nielimitowanym czasem i trudnymi warunkami służby, obowiązkiem godnego zachowania się w służbie i poza nią, troską o prawidłową realizację zadań w imieniu Państwa oraz dbałością o kształtowanie autorytetu Policji i zaufania do jej funkcjonariuszy. Powyższe zasady wynikają z ustawy o Policji i M. L. w momencie składania roty ślubowania zobowiązał się do ich przestrzegania. Wskazać należy, że przyjęcie przez funkcjonariusza Policji korzyści majątkowej z wykorzystaniem pełnionej przez niego funkcji jest nie tylko naruszeniem dyscypliny służbowej, polegającej na przekroczeniu uprawnień, ale także przestępstwem podlegającym odpowiedzialności karnej. Fakt ten może być podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a w konsekwencji prowadzić do wydania w tym przedmiocie orzeczenia. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, niezależnie od odpowiedzialności karnej (art. 132 ust. 4 powołanej ustawy o Policji). Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zastosowany w niniejszej sprawie środek karny stanowi najsurowszą z kar dyscyplinarnych w Policji. Kara wydalenia funkcjonariusza ze służby podejmowana jest wówczas, gdy waga popełnionego przewinienia dyscyplinarnego nie pozwala na dalsze pełnienie przez niego służby. Tak też jest w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie M. L. został obwiniony i ukarany za przewinienie dyscyplinarne, to jest za to, że: 1) w dniu [...] września 2009 r. w C. podczas służby, dokonując kontroli drogowej kierowcy, który popełnił wykroczenie drogowe – rozmawiał przez telefon komórkowy – zażądał od niego korzyści majątkowej w postaci butelki alkoholu, uzależniając od tego odstąpienie od ukarania mandatem karnym, 2) w dniu [...] lipca 2009 r. w S. podczas służby, dokonując kontroli drogowej kierowcy, który popełnił wykroczenie drogowe – przekroczył dozwoloną prędkość – przyjął od niego korzyść majątkową w postaci banknotu stuzłotowego w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym, 3) w dniu [...] lipca 2009 r. podczas służby, dokonując kontroli drogowej kierowcy, który popełnił wykroczenie drogowe, przyjął od niego korzyść majątkową w postaci banknotu stuzłotowego w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym. Organy uznały, że czyny, których dopuścił się M. L. zasługują na potępienie i dyskwalifikują go jako policjanta, wobec czego orzekły o dyscyplinarnym wydaleniu go ze służby. Skarżący nadużył bowiem pełnionej funkcji, przekraczając swoje uprawnienia, albowiem trzykrotnie przyjął korzyść majątkową w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym za popełnione wykroczenie drogowe. Przyjęcie korzyści majątkowej z wykorzystaniem pełnionej przez niego funkcji było zatem nie tylko naruszeniem dyscypliny służbowej, polegającej na przekroczeniu uprawnień, ale godzi także w podstawowe zasady etyki zawodowej. Można zatem stwierdzić, że skarżący uchybił godności wykonywania zawodu Policjanta. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie organy, a za nimi Sąd pierwszej instancji, prawidłowo oceniły całokształt okoliczności oraz materiał dowodowy zebrany w sprawie, a orzekając o karze uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób wnikliwy i przekonujący wyjaśniły przyczyny wymierzenia skarżącemu najsurowszej kary dyscyplinarnej wydalenia jej ze służby w Policji. Sąd pierwszej instancji nie miał zatem podstaw do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego, gdyż nie naruszało ono przepisów obowiązującego prawa. Zachowanie, którego dopuścił się M. L. niewątpliwie godzi w dobre imię Policji oraz nie sprzyja kształtowaniu autorytetu i należytego wizerunku tej formacji. W odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej o niewłączaniu do akt sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, za Sądem pierwszej instancji wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie ma obowiązku wydawania postanowienia o włączeniu do akt sprawy dyscyplinarnej dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Przepis art. 135e ust. 9 ustawy o Policji nakłada bowiem jedynie obowiązek uzyskania zgody organu prowadzącego inne postępowanie dotyczące czynu będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego na udostępnienie przez niego akt sprawy w całości lub w części oraz na włączenie ich odpisów lub wyciągów do akt postępowania dyscyplinarnego. W niniejszej zaś sprawie bezsporne jest, iż Prezes Sądu Rejonowego S. w S. wyraził zgodę na wykorzystanie materiałów śledztwa dotyczącego M. L. w postępowaniu dyscyplinarnym. Skoro zatem spełniona została przesłanka określona w art. 135e ust. 9 ustawy o Policji, to nie zachodziła potrzeba wydawania w tym zakresie odrębnego postanowienia, czy zarządzenia w przedmiocie dopuszczenia dowodu z akt sprawy, czego żąda skarżący. To samo dotyczy zeznań świadków, których przesłuchania domaga się skarżący. Najbardziej bowiem istotni dla sprawy świadkowie zostali przesłuchani, zaś protokoły z zeznań pozostałych świadków – odebranych na etapie postępowania przygotowawczego – zostały dołączone do akt sprawy i – na podstawie art. 135 e ust. 9 ustawy o Policji – stanowiły dowód w sprawie. Zauważyć w tym miejscu należy, że w toku postępowania dyscyplinarnego M. L. nie składał wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania swojej żony A. B. – L. Zresztą, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, skoro nie była ona świadkiem żadnego z zarzucanych jej mężowi czynów, to treść jej zeznań – w obliczu niebudzącego w niniejszej sprawie ustaleń stanu faktycznego – nie miałaby wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. Co zaś się odnosi do zeznań A. R. – czego domagał się skarżący – to z akt niniejszej sprawy wynika, że był on wzywany przez rzecznika dyscyplinarnego do złożenia zeznań w charakterze świadka, na jego prośbę zmieniano terminy przesłuchań, na które to ostatecznie się nie stawił i nie poinformował o przyczynie niestawiennictwa. Skoro zatem w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dyscyplinarnym dowody organ uznał, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, to kierując się zasadą ekonomiki procesowej i szybkości postępowania, zasadnie nie rozszerzał postępowania dowodowego, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Uznać zatem należy, że nie są trafne zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 135e ust. 1 i 9, art. 132 ust. 4, art. 135n ust. 4 pkt 3, art. 135g ust. 1 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji. W tym kontekście niezasadne są także zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu w zaskarżonym wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż nie doszło do naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło