II FZ 125/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. T. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I SAB/Sz 3/14 w sprawie ze skargi C. T. w przedmiocie bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I SAB/Sz 3/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pozostawił bez rozpoznania wniosek C. T. (dalej "skarżący") o wyłączenia z orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie skarżącego na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący wnioskiem z dnia 8 lipca, a następnie z dnia 5 sierpnia 2014 r. zażądał wyłączenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (wszystkich sędziów WSA w Szczecinie). Pismem z dnia 15 września 2014 r., skarżący został wezwany do wskazania tego sędziego, ewentualnie sędziów z imienia i nazwiska, których konkretnie dotyczy wniosek o wyłączenie oraz podania okoliczności – odrębnie wobec każdego sędziego - potwierdzających istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w tej sprawie w terminie 7 dni od doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Następnie pismem z dnia 7 października 2014 r. skarżący ponowił żądanie, a pismem z dnia 10 października 2014 r. został on wezwany do wskazania przesłanek wyłączenia sędziów WSA w Szczecinie w terminie 7 dni od doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia pisma z dnia 7 października 2014 r. bez rozpoznania. W odpowiedziach na wezwania z dnia 15 października oraz 3 listopada 2014 r. skarżący nie wykonał zobowiązania Sądu. Z uwagi na powyższe Sąd pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W zażaleniu wniesionym na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 p.p.s.a. Przepisy te są konkretyzacją zawartego w art. 45 Konstytucji RP prawa do wymiaru sprawiedliwości, gwarantującego uczciwe postępowanie sądowe, w którym to przepisie wskazane jest, że "każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Należą do nich sprawy: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia ustawa nakazuje traktować jako trwające również po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki albo kurateli (§ 2). Nie może ponadto orzekać co do skargi o wznowienie postępowania sędzia, który uprzednio brał udział w wydaniu orzeczenia objętego tą skargą (§ 3). Są to tzw. bezwzględne przesłanki wyłączenia sędziego. Stosownie do treści art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego na wniosek strony następuje wówczas, gdy zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przepis ten, łącznie z art. 18 p.p.s.a., ustanawia instytucję wyłączenia sędziego, będącą gwarancją procesową zasady obiektywizmu i bezstronności, a więc gwarancją tego, że rozstrzygnięcie w sprawie zawisłej przed sądem nie będzie determinowane przez osobiste zapatrywania, uprzedzenia lub interesy osoby je wydającej. Stosownie zaś do treści art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie WSA w Szczecinie zasadnie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania, ponieważ skarżący, mimo wezwań do wskazania konkretnych sędziów, podlegających według niego wyłączeniu oraz wskazania przesłanek wyłączenia sędziów WSA w Szczecinie w terminie, nie wywiązał się z nałożonego przez na niego przez Sąd obowiązku. Poza tym skarżący został właściwie poinformowany i miał świadomość czym grozi niewywiązanie się z nałożonego na niego obowiązku. Jednakże pomimo tego skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę uwzględnienia jego żądania. Ponadto Sąd pragnie zasygnalizować, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie okoliczności, wskazanych w art. 19 p.p.s.a." (por. postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2012 r., I OZ 490/12). Na marginesie można jeszcze wskazać, że Sędziowie WSA w Szczecinie złożyli do akt sprawy oświadczenia z których wynika, że nie zachodzą okoliczności w rozumieniu przepisów art. 18 i art. 19 p.p.s.a., z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Z oświadczeń tych jednoznacznie wynika, że nie istnieje okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.