II GSK 2661/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-14
Skład orzekający: Jan Bała, Magdalena Bosakirska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie oferty świadczeniodawcy w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest zasadne, jeśli w przeszłości umowa z tym świadczeniodawcą została rozwiązana w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po jego stronie, zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Odrzucenie oferty świadczeniodawcy jest obligatoryjne, jeśli organ ustali, że z tym świadczeniodawcą została wcześniej rozwiązana umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po jego stronie. W kolejnym postępowaniu konkursowym organ sprawdza jedynie zaistnienie tych faktów, a nie trafność ustalenia przyczyn, które doprowadziły do rozwiązania poprzedniej umowy. Dowodzenie w toku kolejnego konkursu, że niewywiązanie się z poprzedniej umowy było spowodowane splotem niekorzystnych okoliczności lub działaniami innych podmiotów, jest bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. złożyła ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie dermatologii i wenerologii. Oferta została odrzucona, ponieważ w przeszłości umowa z tą spółką została rozwiązana w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, z powodu przedstawienia nieprawdziwych danych dotyczących zatrudnienia lekarza. Spółka protestowała, twierdząc, że rozwiązanie umowy dotyczyło innego obszaru świadczenia usług i że nie powinno to uniemożliwiać jej udziału w kolejnym konkursie. Kolejne instancje administracyjne podtrzymały decyzję o odrzuceniu oferty, uznając, że art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach znajduje zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3217/13 w sprawie ze skargi N. Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od N. Spółki z o.o. w K. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3217/13, oddalił skargę N. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
W dniu 25 lutego 2013 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie dermatologii i wenerologii na obszarze powiatu [...] na okres rozliczeniowy od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Wartość zamówienia określono na nie więcej niż 170.465,40 zł. Oferty w niniejszym postępowaniu należało złożyć do dnia 13 marca 2013 r., a otwarcie miało nastąpić w dniu 15 marca 2013 r. W ogłoszeniu wskazano obowiązujące przepisy, dotyczące wymogów koniecznych do spełnienia przez podmioty składające oferty. Rozstrzygnięcie postępowania zapowiedziano na dzień 28 maja 2013 r.
W postępowaniu konkursowym w wskazanym terminie wpłynęły 3 oferty, w tym oferta skarżącej - N. Sp. z o.o. w K., które następnie zostały sprawdzone pod kątem spełniania warunków formalnych. Ofertę skarżącej odrzucono w części jawnej z powodu złożenia jej przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. skarżąca złożyła protest na czynności Komisji konkursowej, podnosząc m.in., że w okresie przypadającym po rozwiązaniu umowy ze skarżącą spółką przeprowadzono już kolejne postępowanie konkursowe, do udziału w którym skarżąca została zaproszona. Wobec upływu okresu karencji, skarżąca nie znalazła uzasadnienia do wykluczenia jej z kolejnego postępowania.
Komisja oddaliła powyższy protest, w uzasadnieniu podając, że odrzucenie oferty skarżącej było zasadne, gdyż do niniejszego postępowania złożono ofertę pomimo, że z tym świadczeniodawcą została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn lezących po stronie świadczeniodawcy.
Komunikatem z dnia 28 maja 2013 r. zamieszczonym na stronie internetowej [...]OW NFZ poinformowano oferentów o zmianie terminu rozstrzygnięcia postępowania na dzień 14 czerwca 2013 r. i w tym dniu nastąpiło rozstrzygnięcie konkursu ofert. Oferta skarżącej z powodu jej odrzucenia nie została wybrana.
Odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania wniósł N. Sp. z o.o., z uwagi na odrzucenie oferty tej spółki. Strona wskazała, że odrzucenie oferty nastąpiło pomimo, że rozwiązanie umowy w zakresie dermatologii i wenerologii dotyczyło innego obszaru świadczenia usług, które nie powinny być uznane za dotyczące tego samego zakresu. Zdaniem spółki, powołany przez Komisję art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o świadczeniach) nie wywiera skutków w czasie nieograniczonym, a jedynie przy kolejnym postępowaniu konkursowym następującym po rozwiązaniu umowy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołanie. W uzasadnieniu podniesiono, że Komisja Konkursowa odrzuciła ofertę ze względu na złożenie jej przez świadczeniodawcę, z którym prowadzący postępowanie oddział wojewódzki Funduszu rozwiązał umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub w zakresie, w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Zdaniem organu, złożenie przez skarżącą oferty w niniejszym postępowaniu, wypełniało bezwzględną przesłankę jej odrzucenia oferty, określoną w art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach. Organ podkreślił, że powołany przepis nie określa ram czasowych jego stosowania wobec świadczeniodawców, z którymi uprzednio rozwiązano umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, a więc nie ma znaczenia fakt, czy pomiędzy rozwiązaniem umowy, a postępowaniem konkursowym było jakieś inne postępowanie, w którym oferent nie brał udziału.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł N. Sp. z o.o., podnosząc w uzasadnieniu, że nie podziela poglądu na nieograniczone w czasie odrzucanie kolejnych ofert w oparciu o art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach, z powoływaniem się na te same okoliczności faktyczne. W rozpoznawanej sprawie należało wziąć pod uwagę jej szczególne okoliczności, a zwłaszcza fakt kontrowersyjności podstaw do rozwiązania umowy z roku 2010 w części w zakresie dermatologii.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, analiza dokumentacji z kontroli przeprowadzonej u odwołującego i dotyczącej realizacji umowy z 2010 r. wykazała, że świadczeniodawca przedstawił w toku postępowania w sprawie jej zawarcia nieprawdziwe i niezgodne ze stanem faktycznym dane i informacje, mające istotny wpływ na zawarcie umowy. Wszelkie przeciwne twierdzenia odwołującego organ uznał za nietrafne. Prezes NFZ zaznaczył, że kontrola wykazała, iż skarżąca nie realizowała umowy z 2010 r. w sposób w jaki się do tego zobowiązała. W wystąpieniu pokontrolnym Dyrektor POW NFZ stwierdził, że umowa ta była realizowana przez lekarza medycyny będącego w trakcie specjalizacji. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej, iż Prokuratura Rejonowa w W. w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r. ustaliła, że rozwiązanie umowy z 2010 r. w części w zakresie dermatologii nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie skarżącej, bowiem Prokuratura nie badała tej kwestii. W ocenie organu II instancji, niniejsze postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a na skutek odrzucenia oferty skarżącej i tym samym niedokonania jej wyboru, nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji Prezesa NFZ, zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 7, art. 8, art. 10 ust. 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 oraz art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie w sposób wystarczający przyczyn rozwiązania umowy w grudniu 2010 r. Ponadto zarzuciła nierozpatrzenie w sposób należyty zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach w związku z niezastosowaniem zasad prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji oraz niewłaściwe zastosowanie art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach w związku z rażącymi błędami w ustaleniu przyczyn rozwiązania umowy nr [...] w dniu 10 grudniu 2010 r. W skardze postawiono również zarzut nieuprawnionego ustalenia, że intencją ustawodawcy było nieograniczone w czasie i niezależne od okoliczności sprawy przyjęcie, że nawet nieuzasadnione rozwiązanie umowy z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, uniemożliwia zawarcie po kilku latach umowy z tym samym podmiotem, w szczególności gdy umowa dotyczy innego obszaru działania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.
Sąd I instancji stwierdził, że w świetle art. 132 i art. 152 ustawy o świadczeniach, po stronie świadczeniodawcy, który nie został wybrany do udzielania świadczeń wystąpi uszczerbek interesu prawnego. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem oferta skarżącej została odrzucona, wobec czego jej interes prawny doznał uszczerbku w niniejszym postępowaniu, gdyż nie została wybrana do udzielania świadczeń. Podstawą odrzucenia przedmiotowej oferty był art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym odrzuca się ofertę złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Sąd wskazał, że przepis art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach nie został wprawdzie wprost powołany w zaskarżonej decyzji ani w decyzji przez nią utrzymanej, jednakże przepis ten niewątpliwie był podstawą odrzucenia oferty skarżącej, z uwagi na fakt wcześniejszego rozwiązania w trybie natychmiastowym przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ umowy zawartej z tym oferentem o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nr [...]. WSA podniósł, że organ, a wcześniej Komisja Konkursowa, wskazali, iż przedmiotowa umowa o udzielanie świadczeń w zakresie dermatologii i wenerologii (a więc pokrywającym się z zakresem niniejszego postępowania konkursowego) została rozwiązana na podstawie § 36 ust. 1 pkt 8 Ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 81, poz. 484; dalej zwanymi: OWU) bez zachowania okresu wypowiedzenia w związku z przedstawieniem przez skarżącą nieprawdziwych lub niezgodnych ze stanem faktycznym danych lub informacji, mających istotny wpływ na zawarcie umowy. Lekarz Marcin Rudzik został wykazany w formularzu ofertowym skarżącej w postępowaniu w 2010 r. jako aktualnie zatrudniony podczas, gdy nie zgadzało się to ze stanem faktycznym, bowiem lekarz ten nigdy nie wykonywał pracy na rzecz skarżącej. Ustalenie to nie zostało w toku niniejszego postępowania konkursowego w żaden sposób podważone przez spółkę, zaś istotnym w sprawie jest fakt, iż w postępowaniu nr 11/000826/AOs/10 skarżąca złożyła niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie, iż w chwili składania oferty zatrudniała tego lekarza.
Sąd I instancji stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza stanowisko organu, zgodnie z którym do rozwiązania umowy w 2010 r. doszło z winy skarżącej, na podstawie § 36 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 6 maja 2008 r., co z kolei stanowiło przesłankę odrzucenia oferty skarżącej w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, która powołuje się na postanowienie Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 27 czerwca 2013 r. 3 (ds. 202/12) o umorzeniu śledztwa, Sąd wskazał, że dokument ten stanowi dowód w sprawie, jednakże ustalenia organów w niniejszej sprawie w zakresie tych samych faktów nie są odmienne niż ustalenia dokonane w tym zakresie przez Prokuraturę. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że lekarz M. R. spotkał się jedynie z propozycją zatrudnienia w skarżącej spółce, do czego jednak nigdy nie doszło. Argumentacja skarżącej odnosząca się do tego postanowienia nie zasługuje więc na uwzględnienie. WSA nie uwzględnił również wyjaśnień skarżącej, iż pracownik wypełniający formularz ofertowy do spornego konkursu uznał, że "aktualnie zatrudniony, to pracownik zatrudniony w dniu od którego miała być zawarta umowa".
Sąd I instancji stwierdził, że określony w § 36 OWU katalog przyczyn rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym nie zawsze odnosi się do sytuacji zawinionych, zaś przyczyna odrzucenia oferty, określona w art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach, wprowadzona została przez ustawodawcę z zamiarem wyeliminowania świadczeniodawców niedających rękojmi należytego wykonania umowy ze względu na uprzednie rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym. Zdaniem WSA, wprowadzenie w omawianym przepisie obligatoryjnego odrzucenia oferty wnioskodawcy, z którym uprzednio została rozwiązana umowa w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po jego stronie, wymaga szczegółowego zbadania przesłanki przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Według Sądu, odrzucenie oferty na podstawie powołanego przepisu może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie uznane, iż działanie świadczeniodawcy było działaniem zawinionym. Skoro zatem odrzucenie oferty na podstawie wskazanego przepisu może nastąpić w toku postępowania przed Komisją konkursową, to Komisja ta powinna zbadać, czy przyczyny wskazane w rozwiązaniu uprzedniej umowy bez wypowiedzenia, leżące po stronie obecnego oferenta są przez niego zawinione.
Konkludując Sąd stwierdził, że organy obu instancji zbadały, czy uprzednia umowa zawarta ze skarżącą była rozwiązana w trybie natychmiastowym z przyczyn zawinionych leżących po stronie ówczesnego świadczeniodawcy (obecnie skarżącej) i uznając, że do jej rozwiązania doszło z winy skarżącej, słusznie zaakceptowano odrzucenie złożonej oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach. WSA podkreślił, że zastosowanie przesłanki określonej w tym przepisie powinno następować ze szczególną wnikliwością i ostrożnością, gdyż przepis ten definitywnie zamyka drogę do zawarcia w przyszłości umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie ze świadczeniodawcą, z którym umowę wcześniejszą w takim trybie rozwiązano. Przepis ten ma bowiem charakter bardzo surowej, obowiązującej bezterminowo, sankcji dla uczestnika konkursu. Reasumując Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny i dokonał właściwej subsumcji pod normę określoną w art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach.
II
Skargę kasacyjną złożył N. Sp. z o.o. w K.
Spółka zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Wnosząca skargę kasacyjną, na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie przepis ten znajduje zastosowanie, tj.:
1. dokonanie rozstrzygnięcia mimo niezgodności stanu faktycznego z przeprowadzoną wykładnią celowościową, to jest stwierdzenie, że odrzucenie oferty na podstawie powołanego przepisu może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie uznane, iż działanie świadczeniodawcy było działaniem zawinionym, a następnie wbrew ustalonemu stanowi faktycznemu rozstrzygnięcie oparto na stanowisku jakie przyjął organ wydający zaskarżoną decyzję;
II. przepisów postępowania, tj. art. 106 p.p.s.a. poprzez niedokonanie ustaleń w zakresie podnoszonego przez skarżącego:
1. braku tożsamości pomiędzy rozwiązaną umową nr [...], a postępowaniem nr [...] w rodzaju i zakresie umowy, bowiem obejmowały one różny obszar świadczenia usług w zakresie dermatologii i wenerologii;
2. nieprzeprowadzenie dowodu w zakresie opartego na przepisie art. 134 ustawy o świadczeniach zarzutu nierównego traktowania podmiotów w wyniku niewzięcia pod uwagę czynu nieuczciwej konkurencji ze strony podmiotu uczestniczącego w obydwu postępowaniach konkursowych i uzyskującego korzyść z wykluczenia skarżącego z postępowania, a co za tym idzie z rynku świadczonych usług.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.
Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji stanowił, że "Odrzuca się ofertę złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu, prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy."
Z kategorycznego brzmienia przepisu wynika, że organ administracji, po stwierdzeniu istnienia opisanych w nim okoliczności dotyczących świadczeniodawcy, ma obowiązek odrzucić ofertę tego świadczeniodawcy. Te okoliczności to uprzednie istnienie umowy w określonym rodzaju i zakresie świadczeń między oddziałem wojewódzkim Funduszu i danym świadczeniodawcą oraz rozwiązanie tej umowy przez organ w trybie natychmiastowym, z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Badając ofertę każdego świadczeniodawcy organ ma zatem obowiązek zweryfikować jego wiarygodność i ustalić, czy była już z nim zawierana umowa o udzielanie świadczeń w tym samym rodzaju i zakresie oraz czy umowa ta została rozwiązana w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. Jeżeli organ ustali, że zaistniały wyżej opisane fakty – odrzuca ofertę. Na tym etapie postępowania, tzn. w kolejnym konkursie, organ sprawdza tylko, czy zaistniały wymienione w ustawie fakty i nie bada trafności ustalenia przyczyn, które do nich doprowadziły. Te przyczyny badał wtedy, kiedy decydował się na rozwiązanie ze skutkiem natychmiastowym umowy zawartej z danym świadczeniodawcą zgłaszającym się obecnie do kolejnego konkursu. Zatem, dowodzenie w toku kolejnego konkursu, że niewywiązanie się z poprzedniej umowy, które doprowadziło do jej rozwiązania przez organ ze skutkiem natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, spowodowane było splotem niekorzystnych dla świadczeniodawcy okoliczności oraz działaniami innych podmiotów, jest bezprzedmiotowe. Jak wskazano wyżej, jeżeli organ stwierdzi, że poprzednia umowa w określonym rodzaju i zakresie, była rozwiązana w sposób opisany w ustawie, niczego więcej nie bada, tylko ofertę odrzuca.
W sprawie niniejszej organ ustalił i jest to niesporne między stronami, że ze skarżącą spółką była już zawarta w 2010 r. umowa na świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie dermatologii i wenerologii na obszarze podlegającym [...] Oddziałowi Wojewódzkiemu Narodowego Funduszu Zdrowia i umowa ta została rozwiązana oświadczeniem organu z dnia 10 grudnia 2010 r. ze skutkiem natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy z powodu określonego w § 36 pkt 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. nr 81, poz. 484), tj. z powodu przedstawienia przez świadczeniodawcę nieprawdziwych lub niezgodnych ze stanem faktycznym danych lub informacji, mających istotny wpływ na zawarcie umowy w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy. Jest też niesporne między stronami, że w poprzednim konkursie spółka deklarowała, iż zatrudnia konkretnego lekarza specjalistę z dziedziny wenerologii i dermatologii, a po zawarciu umowy okazało się, iż jednak tego specjalisty nie zatrudnia.
Ustalenie powyższych okoliczności było wystarczające do odrzucenia oferty skarżącej spółki w kolejnym konkursie na opiekę ambulatoryjną w zakresie wenerologii i dermatologii.
Mając na uwadze powyższe uznać należy za nieusprawiedliwiony zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego i błędnego zastosowania art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach, bowiem w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym, zastosowane przez organ rozwiązanie było obligatoryjne.
Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 106 p.p.s.a. poprzez niedokonanie ustaleń w zakresie braku tożsamości terytorialnej między pierwszą umową a obecnym postępowaniem konkursowym oraz nieprzeprowadzenia dowodu opartego na art. 134 ustawy o świadczeniach w zakresie nierównego traktowania podmiotów i nieuczciwej konkurencji przy realizacji poprzedniej umowy.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (z wyjątkiem nieważności postępowania, która w sprawie niniejszej nie występuje), Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, zatem kontroluje zaskarżony wyrok tylko w granicach zakreślonych podstawami kasacyjnymi i sformułowanymi przez stronę zarzutami. Przy takim uregulowaniu zarzuty kasacyjne muszą być precyzyjne i muszą wskazywać dokładnie, który przepis prawa i w jaki sposób został naruszony przez Sąd I instancji i ewentualnie także przez organ administracji. W przypadku, kiedy wskazany przez kasatora przepis ma kilka jednostek redakcyjnych należy wskazać, które uregulowanie i w jaki sposób zostało naruszone.
Przechodząc na grunt sprawy niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podany jako naruszony art. 106 p.p.s.a. ma pięć jednostek redakcyjnych, z których każda odnosi się do zupełnie innej kwestii, zatem obowiązkiem kasatora było wskazanie, który przepis został naruszony. Brak takiego wskazania czyni zarzut nieskutecznym, bowiem nie wiadomo, na czym w ocenie kasatora naruszenie polegało. Omawiany zarzut musi więc zostać uznany za nieusprawiedliwiony.
Ponieważ badany zarzut kasacyjny zarzuca Sądowi I instancji brak czynienia ustaleń i nieprzeprowadzenie dowodów, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że sądy administracyjne, co do zasady nie prowadzą w ogóle postępowania dowodowego, ani nie czynią własnych ustaleń, a jedynie zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.) i art. 3 § 1 p.p.s.a. kontrolują działalność administracji publicznej, zatem badają, czy organy administracji działały zgodnie z prawem, w tym także, czy prawidłowo prowadziły postępowanie dowodowe. Jak wskazano już wyżej w sprawie niniejszej okolicznością istotną z prawnego punktu widzenia było rozwiązanie ze spółką poprzedniej umowy ze skutkiem natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy, a ta okoliczność została ustalona i to w sposób niesporny.
Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że z dniem 1 stycznia 2015 r. niezmiernie restrykcyjny przepis art. 149 ust. 1 pkt 8 ustawy o świadczeniach został zmieniony art. 1 pkt 55 ustawy z dnia 22 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1138) w ten sposób, że okres wykluczenia świadczeniodawcy z konkursów został sprecyzowany i ograniczony do 5 lat, co jednak nie zmienia w żaden sposób sytuacji prawnej w sprawie niniejszej.
Ponieważ wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło