II OZ 572/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia P. ... Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wr 264/14 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu Nowodworskiego na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2013 r. nr 1811/2013 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wr 264/14 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu Nowodworskiego na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2013 r. nr 1811/2013 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych, tj. robót przy drodze powiatowej, zlokalizowanej na terenie działki nr ...w m. K., gm. P., mających na celu poprawę stanu technicznego oraz zabezpieczenia gazociągu usytuowanego w pasie drogi – właściwe usytuowanie przepustów drogowych, wykonanie zagęszczonego gruntu w nasypie oraz utwardzenie drogi i wykonanie urządzeń odprowadzających wody powierzchniowe ze wzniesienia w dół parowu poza obszar krzyżowania się gazociągu z drogą, zapobiegając tym samym możliwości wypłukania nasypu nad gazociągiem i jego odkrycia w przyszłości. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, w postaci wybuchu, który naraziłby ludzi wykonujących roboty oraz okolicznych mieszkańców. Wykonywanie jakichkolwiek robót bez jednoczesnego potwierdzenia, że gazociąg jest w odpowiednim stanie technicznym, grozi niebezpieczeństwem i trudnymi do przewidzenia negatywnymi skutkami. W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz uzasadnienia wniosku, Sąd Wojewódzki stwierdził, że wniosek jest zasadny, bowiem wykonanie decyzji nakazującej stronie skarżącej wykonanie robót budowlanych w tak szerokim zakresie stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody jak też trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła P... Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (następca prawny Mazowieckiej ... Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Zaskarżonemu w całości postanowieniu zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. Nr 118, poz. 1263), zw. dalej rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, przez jego nieuwzględnienie i w konsekwencji wstrzymanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy wykonanie robót budowlanych w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji wymaga nie tylko ustalenia ze stroną żalącą odległości bezpiecznego używania maszyn roboczych, ale przede wszystkim wymaga ustalenia sposobu wykonywania tych robót, jeżeli mamy do czynienia z odkrytą siecią gazowa, a co za tym idzie prace wskazane w zaskarżonej decyzji mogą być wykonywane wyłącznie pod nadzorem strony żalącej, do której obowiązków należy czuwanie nad realizacją prac, aby właśnie nie doszło do wybuchu paliwa gazowego w czynnej sieci gazowej z jaką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie; II. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. gdyż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w ogóle nie zawiera stanowiska dotyczącego stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powoduje to w konsekwencji, że uzasadnienie postanowienia utrudnia lub wyklucza rzeczowe przedstawienie zarzutów merytorycznych Sądowi Wojewódzkiemu, a co za tym idzie zaskarżone postanowienie nie daje się skontrolować przez Naczelny Sąd Administracyjny, 2) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji stwierdzenie, że należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji mimo, iż: a) niewykonanie decyzji nr 1811/2013 będzie potencjalnie zagrażać innym dobrom chronionym właśnie poprzez niewykonanie zaskarżonej decyzji; b) Powiat Nowodworski w skardze na decyzję nr 1811/2013 w żadnej mierze nie wykazał istnienia konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie decyzji jest zasadne zwłaszcza, że twierdzenia te nie zostały poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, czy skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących sytuację. Przy czym brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji. Wskazując na te zarzuty Polska ... Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wniosła o uchylenie ww. postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Wojewódzkiemu, ewentualnie o oddalenie w całości wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględniając przy tym obowiązek orzekania sądu administracyjnego na podstawie akt sprawy (art. 166 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a.) uznać należy, że rozpoznanie żądania wstrzymania wykonania aktu lub czynności i wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie może nastąpić wyłącznie na podstawie samego wniosku. Wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, sąd administracyjny powinien w równym stopniu uwzględnić materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione powyżej przesłanki, od spełnienia których uzależnione zostało udzielenie ochrony tymczasowej. Ocena ta, nie może przy tym pomijać potrzeby (nakazu) uwzględnienia poszanowania praw wszystkich uczestników postępowania. Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien brać pod uwagę interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, albowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do innych, niż skarżący, uczestników postępowania (por. post. NSA z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 102/06; M. Szubiakowski, Glosa do ww. post., "OSP" 206, z. 10, s. 555-557). Odnosząc przedstawione uwagi do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki uwzględniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej pominął w swoich rozważaniach przedstawione powyżej kwestie, co odnieść należy do elementu oceny zasadności udzielenia ochrony tymczasowej, który wiązać należy z prawami uczestników postępowania. Wobec tego więc, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd Wojewódzki nie odniósł się do podniesionych powyżej kwestii, których potrzeba i konieczność rozważenia - tymbardziej ze względu na przedmiot sprawy - jest istotna z punktu widzenia oceny trafności orzeczenia o wstrzymaniu/odmowie wstrzymania aktu lub czynności, postanowienie to uznać należało za nieprawidłowe. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.