IV SA/Wa 423/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-28
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu ochrony przyrody uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy z zastrzeżeniem warunków stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności tego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu ochrony przyrody uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy z zastrzeżeniem warunków (np. nasadzeń kompensacyjnych) nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wskazanie takich warunków jest dopuszczalne i nie narusza kompetencji organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy, a jedynie stanowi wyraz troski o ochronę dóbr, które pozostają w jego kompetencji. Stwierdzenie nieważności postanowienia Wojewody przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska było zatem niezasadne.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które stwierdziło nieważność postanowienia Wojewody z 2008 r. uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy dla budowy 45 budynków mieszkalnych. GDOŚ uznał, że Wojewoda rażąco naruszył prawo, uzgadniając projekt z zastrzeżeniem warunków, takich jak nasadzenia kompensacyjne czy zakaz zmian rzędnych terenu. Skarżąca spółka argumentowała, że uzgodnienia warunkowe są dopuszczalne, a GDOŚ nie wykazał rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2013 r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku S. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. stwierdzające nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Burmistrz Gminy B. w piśmie z dnia 22 października 2007 r. zwrócił się do Wojewody [...] o uzgodnienie projektu decyzji zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie czterdziestu pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowie budynku stróżówki, na działce nr ew. [...], położonej we wsi D., w gminie B.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., działający z upoważnienia Wojewody [...], Wojewódzki Konserwator Przyrody uzgodnił planowaną inwestycję pod warunkiem zachowania konkretnych wymogów, wynikających z lokalizacji przedsięwzięcia w granicach obszaru chronionego krajobrazu. Organ uzgadniający stwierdził w postanowieniu, iż przedmiotowa inwestycja znajduje się częściowo w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i jej realizacja nie będzie naruszać przepisów obowiązujących na ww. obszarze chronionym pod następującymi warunkami:
- wprowadzenia nasadzeń kompensacyjnych w przypadku konieczności usunięcia pojedynczych drzew lub krzewów z zadrzewień śródpolnych i nadwodnych,
- nie spowodowania zmian rzędnych terenu,
- zachowania minimalnej odległości 20 m między linią zabudowy, a linią zbiorników i cieków wodnych.
Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził nieważność powyższego postanowienia Wojewody [...] jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem w ustawowym terminie złożyli spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz S. J. Autorzy wskazali, że w postępowaniu uzgodnieniowym nie jest zabronione wydanie postanowienia uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy z zastrzeżeniem warunków. Uzgodnienia zawierające warunki lub zalecenia są powszechnie stosowane przez organy administracji publicznej.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w myśl art. 127 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.), Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do regionalnych dyrektorów ochrony środowiska. Ponadto zgodnie z art. 157 § 1 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 106 § 5 kpa Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest właściwy do stwierdzenia nieważności postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska (wcześniej do postanowień Wojewodów) w przypadkach wymienionych w art. 156 kpa w zw. z art. 126 kpa.
W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowienie objęte wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy jest prawidłowe.
Organ wskazał, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji (postanowienia) pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja (postanowienie) nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) musi być poprzedzone ustaleniem, że kwestionowana decyzja (postanowienie) narusza rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), a ustalenia te muszą być oparte na zebranym przez organ materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza.
Organ zaznaczył, że cześć działki objętej projektem decyzji o warunkach zabudowy leży w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązuje Rozporządzenie Nr 3 Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. U. z 2007 Nr [...], poz. [...] ze zm.).
Stosownie do dyspozycji art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy wydaje - z zastrzeżeniem wyjątków nie dotyczących niniejszej sprawy - wójt, burmistrz, prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53. ust. 4 powyższej ustawy i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. W odniesieniu do inwestycji lokalizowanych w granicach obszarów chronionego krajobrazu, zgodnie z odrębnymi przepisami - art. 53 ust. 4 pkt 1 powyższej ustawy. W orzecznictwie podkreśla się, że uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym i wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Celem uzgodnień jest zasięgnięcie stanowiska organów posiadających tzw. wiedzę specjalistyczną, co do możliwości realizacji zamierzonych przedsięwzięć, z punktu widzenia ich właściwości. W wyniku przedłożenia mu projektu decyzji o warunkach zabudowy do uzgodnienia organ współdziałający dokonuje oceny zgodności tego projektu z przepisami prawa znajdującymi zastosowanie w konkretnej sprawie, a więc do jego właściwości przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego Wojewoda [...] błędnie dokonał uzgodnienia pod określonymi w postanowieniu będącym przedmiotem badania warunkami, czym rażąco naruszył prawo. Podkreślił, iż organ ochrony przyrody działając jako organ współdziałający w postępowaniu uzgodnieniowym ma dwie możliwości: może uzgodnić projekt decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem wójta (burmistrza), prezydenta miasta, bądź takiego uzgodnienia odmówić. Niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie uzgodnienia pod warunkami, gdyż wówczas dojdzie do naruszenia art. 19 kpa. Działając w zakresie własnych kompetencji i powierzonych przez ustawę zadań, organ współdziałający nie może wkraczać w kompetencje innych organów, w szczególności organu właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Organ współdziałający nie może uzależniać swojego rozstrzygnięcia od zagwarantowania zmian w projekcie decyzji o warunkach zabudowy. Zmieniony projekt decyzji o ustaleniu warunków podlega bowiem uzgodnieniu m. in. z organami ochrony przyrody na zasadach ogólnych, gdyż w istocie jest nowym projektem.
W niniejszej sprawie Wojewoda [...] uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy zastrzegając m.in., że nie można zmieniać rzędnych terenu, a w przypadku wycięcia drzew należy dokonać nasadzeń kompensujących. W zaskarżonym postanowieniu - wbrew twierdzeniom wnioskodawców - słusznie wskazano, że oznaczenie takich warunków jest rażącym naruszeniem przepisów art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących uzgodnień oraz art. 19 kpa ponieważ organ uzgadniający stopnia regionalnego wkroczył w kompetencje organu głównego.
Organ odwoławczy wskazał, że uzgadnianie projektu decyzji o warunkach zabudowy jest jedynym etapem, w którym uczestniczy organ ochrony przyrody, mając możliwość weryfikacji zgodności tego projektu z przepisami z zakresu ochrony przyrody. To na tym etapie i na tym organie spoczywa ustawowy obowiązek zapewnienia, że planowana inwestycja nie naruszy tych przepisów. Jednak organ ochrony przyrody stopnia regionalnego, jako organ uzgadniający projekt decyzji nie jest władny bezpośrednio ingerować w treść uzgadnianej decyzji, natomiast może potwierdzić jej zgodność z przepisami z zakresu ochrony środowiska lub odmówić takiego potwierdzenia.
Prawidłowo zatem uznano - zdaniem organu odwoławczego - w zaskarżonym postanowieniu, że będący przedmiotem uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy dotyczący działki nr [...] przygotowany przez Burmistrza Gminy B. nie zawiera rozwiązań spełniających wymagania wynikające z rozporządzenia z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Uzgadniany projekt decyzji o warunkach zabudowy zawiera bowiem zapis, zgodnie z którym w przypadku konieczności wycinki istniejących drzew nie owocowych należy uzyskać zgodę Inspektora ds. Ochrony Środowiska (pkt. 5.4 przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy). Ten zapis w projekcie decyzji jest szczególnie istotny zważywszy na wynikający z § 6 ust.1 pkt 3 powołanego rozporządzenia zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych oraz fakt, że znaczna część działki nr 51/14 porośnięta jest zadrzewieniami śródpolnymi.
Tym samym uzgodnienie takiego projektu decyzji o warunkach zabudowy, który dopuszczał możliwość likwidowania zadrzewień śródpolnych było niemożliwe, albowiem według przedłożonego projektu mogło dojść do posadowienia budynku na obszarze występowania tych zadrzewień. Słusznie wskazano w postanowieniu objętym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie, że akta sprawy potwierdzają fakt występowania (w dniu dokonania uzgodnienia przez organ ochrony przyrody stopnia regionalnego) zadrzewień śródpolnych. Na marginesie organ wskazał, że w omawianej sprawie likwidowanie tych zadrzewień nie wynika z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej, zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy) urządzeń wodnych (§ 6 ust. 1 pkt 3 omawianego rozporządzenia).
W takich okolicznościach dokonana przez organ kontrola zaskarżonego postanowienia była prawidłowa. W konsekwencji objęte wnioskiem o ponowne rozpatrzenie, postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] jest zgodne z prawem. Prawidłowo bowiem uznano, że organ rażąco naruszył § 6 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w istocie dopuszczając niszczenie oraz częściowe likwidowanie zadrzewień śródpolnych. Treść sentencji postanowienia Wojewody [...] nie budzi w tym zakresie żadnych wątpliwości. Z kolei w ustawie o ochronie przyrody prawodawca nie wskazał na możliwość likwidowania zadrzewień śródpolnych pod warunkiem dokonania nasadzeń kompensacyjnych.
Skargę na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013 r. wniosła spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że w postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym na podstawie art. 106 kpa nie jest zabronione wydanie postanowienia uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy z zastrzeżeniem warunków lub zaleceń. Wskazanie warunków ma ten skutek, że decyzja wydana w postępowaniu głównym nie może być sprzeczna ze stanowiskiem organu uzgadniającego (musi respektować wszystkie zalecenia i warunki).
Zdaniem skarżącej spółki Wojewoda [...] uzgadniając projekt decyzji pod kątem ochrony środowiska przytoczył jedynie przepisy § 6 ust. 1 pkt 3, 5, i 8 Rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz.Urz. Nr [...] poz. [...]). Nie udzielił zaleceń co do architektury budynków, kształtu bryły, dachu. Wojewoda nie wypowiedział się także co do dokładnej lokalizacji budynków, przytoczył tylko przepisy powyższego rozporządzenia ustalające minimalne odległości 20 m miedzy linia zabudowy, a linią zbiorników i cieków wodnych, co i tak było już uwzględnione w projekcie decyzji o warunkach zabudowy.
Przed wejściem w życie powyższego rozporządzenia skarżąca spółka otrzymała prawomocną decyzję o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], polegającego na budowie 30 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz budowie stróżówki.
W sprawie, której dotyczy skarga, chodziło o zmianę decyzji o warunkach zabudowy polegająca na zwiększeniu ilości budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z 30 na 45, co nie pociągało za sobą konieczności zmiany rzędnych terenu, ani wycinki drzew, a jedynie zmniejszenie wielkości działek przypadających na poszczególne domy.
Skarżąca spółka podkreśliła, że zakazy wymienione w powyższym rozporządzeniu nie dotyczą ustaleń wynikających z obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego decyzji o warunkach zabudowy.
Uzgadniany projekt decyzji zawierał zapis, zgodnie z którym w przypadku wycinki drzew nie owocowych należy uzyskać zgodę Inspektora ds. Ochrony Środowiska, lecz zgodna taka byłaby również niezbędna w sytuacji gdyby takiego zapisu nie było, ponieważ konieczność taka wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Zapis ten znajdował się również we wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy , w tej części która nie została zmieniona. Z zapisu takiego nie wynika jednak fakt, że jakakolwiek konieczność usunięcia drzew była niezbędna, ani że zapis ten jest równoważny z zezwoleniem na wycinkę jakiegokolwiek drzewa. Jeżeli taka konieczność by zachodziła może to być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.
Podsumowując skarżąca spółka podkreśliła, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie wskazał, jakie przepisy prawa zostały naruszone w sposób rażący oraz na czym dokładnie to naruszenie polegało.
Dodatkowo spółka wskazała, że od wydania postanowienia Wojewody [...] minęło 5 lat. W 2009 r. na podstawie decyzji o warunkach zabudowy zostało wydane pozwolenie na budowę 45 budynków mieszkalnych. Spółka wskazała, że rozpoczynając powyższą inwestycję działała w pełnym zaufaniu do rozstrzygnięć organów władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotem sprawy jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, wydanego przez organ administracji w zwykłym postępowaniu. Ocena organu administracji orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem, którego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie czy decyzja administracyjna nie została dotknięta jedną z wyliczonych ciężkich, kwalifikowanych wad w art. 156 § 1 kpa. Natomiast przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Stąd też w tym postępowaniu organ nadzoru nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Stan prawny, który jest przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji to stan prawny będący podstawą wydania decyzji w postępowaniu zwykłym. Mając na uwadze wskazane wyżej cechy postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji należy stwierdzić, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów kpa w zakresie nie przeprowadzenia prawidłowego, wyczerpującego postępowania dowodowego, a w konsekwencji sformułowanie zarzutu, że organy nie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy są niezasadne.
W kontekście oceny zarzutów skargi istotne znaczenie odgrywa okoliczność, iż rażące naruszenie prawa nie może być wyłącznie domniemane. Musi ono znajdować konkretne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym (wyrok NSA sygn. akt I OSK 1415/09 - dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA).
Z kolei niekwestionowany jest w orzecznictwie obowiązek ważenia racji pomiędzy eliminowaniem z obrotu w praworządnym państwie orzeczeń dotkniętych pewnymi wadliwościami, a fundamentalną zasadą stabilności prawa. W tym kontekście wystąpienie przesłanek uzasadniających eliminację z obrotu orzeczenia wyłącznie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania może dotyczyć wyłącznie sytuacji szczególnych.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane z odwołaniem do treści art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl tej regulacji wydanie decyzji w przedmiocie zabudowy musi w pewnych przypadkach być poprzedzone dokonaniem określonego uzgodnienia. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż planowana inwestycja w określonej części miała być zlokalizowana w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązuje Rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. U. z 2007 Nr [...], poz. [...] ze zm.).
Przedmiotem postępowania, zakończonego wydaniem postanowienia z 2008 r., była ocena, czy planowane przedsięwzięcie może być zrealizowane w ramach zakładanych w projekcie decyzji parametrów, mając na uwadze potrzebę ochrony obszaru objętego w części ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Przepis ten nie wskazuje bezpośrednio kryteriów dokonywania uzgodnienia, choć uwarunkowania formalnoprawne nakładają na organ administracji, prowadzący postępowanie w przedmiocie uzgodnienia, obowiązek ustalenia, w konkretnych przypadkach, czy określone przedsięwzięcie o planowanych parametrach i cechach może być zrealizowane w proponowanym miejscu i gdy jest to dopuszczalne, rozważenia, czy nie muszą być zachowane indywidualnie sprecyzowane warunki realizacji tego przedsięwzięcia. Oceniając wskazane kwestie, organ administracji musi się odnieść do okoliczności faktycznych, które mogą być istotne w konkretnym przypadku.
Jak wynika z powyższych rozważań, orzeczenie w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia realizowanego na terenie obszaru częściowo objętego ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody ma charakter typowo uznaniowy i wymaga rozważenia szeregu aspektów i uwarunkowań faktycznych sprawy, w myśl art. 7 kpa z uwagi na cel jej ustanawiania. Uzgodnienie to nie może więc mieć charakteru dowolnego. Z jego treści powinno wynikać wprost, jakimi względami kierował się organ administracji orzekając w sprawie. Zawarte w uzasadnieniu odniesienia do ustaleń faktycznych powinny być potwierdzone w treści zgromadzonego materiału dowodowego.
Dokonując uzgodnienia organ administracji akceptuje zakładane w projekcie decyzji założenia, co do cech przedsięwzięcia. Jednocześnie w judykaturze z reguły nie kwestionuje się możliwości dokonywania uzgodnień warunkowych tzn. ze wskazaniem, iż dokonano ich, o ile w treści decyzji o warunkach zabudowy wprowadzone zostaną określone wymagania szczególne, istotne z punktu widzenia ochrony dóbr, których ochrona pozostaje w ramach kompetencji organu uzgadniającego. W rozpoznawanym przypadku podstawą do ustalenia konkretnych wymagań jest art. 54 pkt 2 lit b w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie podkreślić należy, że etap wydania decyzji o warunkach zabudowy jest jedynym, gdy wyspecjalizowany organ ma ocenić, czy istnieją rozwiązania projektowe gwarantujące osiągnięcie celu (tu zapewnienie ochrony ustanowionej formy ochrony przyrody) i winien wskazywać na potrzebę ich zastosowania poprzez wprowadzenie konkretnych wymagań do decyzji o warunkach zabudowy, co będzie z kolei wiążące przy wydaniu pozwolenia na budowę (art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Kluczowe w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie czy w wyniku uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy po pewnymi warunkami doszło do rażącego naruszenia przepisów, skoro brak jest regulacji wskazujących na taki zakaz.
Organ uzgodnieniowy, działając w ramach uzgodnienia, zobowiązany jest w granicach swojej właściwości i kompetencji, do oceny warunków dopuszczających realizację zamierzonej inwestycji, przez pryzmat celów - jak w niniejszej sprawie - ochrony przyrody. Organ może zatem dokonać stosownego uzgodnienia, nawet przy wskazaniu konieczności spełnienia określonych warunków, jak również może odmówić takiego uzgodnienia, gdy uzna, że nie jest wystarczające określenie stosownych warunków koniecznych do spełnienia, aby uniknąć naruszenia projektowaną inwestycją ochrony przyrody w sposób prawnie niedopuszczalny.
Zdaniem Sądu nie doszło do rażącego naruszenia art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stwierdzając nieważność postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że organ "zaakceptował możliwość likwidowania zadrzewień śródpolnych, czym rażąco naruszył prawo". Zdaniem Sądu z treści kwestionowanego postanowienia z dnia [...] stycznia 2008 r. taka zgoda nie wynika. Organ wprowadził warunek wprowadzenia
nasadzeń kompensacyjnych w przypadku konieczności usunięcia pojedynczych drzew lub krzewów z zad rzewień śródpolnych i nadwodnych. Ewentualna kwestia usunięcia drzew lub krzewów określona została w uzgadnianym projekcie decyzji o warunkach zabudowy - "w przypadku konieczności wycinki istniejących drzew nie owocowych należy uzyskać zgodę Inspektora ds. Ochrony Środowiska". Powyższa kwestia może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.
Ponadto nie można uznać, że organ rażąco naruszył § 6 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, skoro przepis ten przewiduje wyjątki od zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie innych przepisów postępowania administracyjnego (błędna interpretacja wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło