II SA/Go 171/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji adresowej oddala skargę. Pismem z [...] września 2013 r. I.M. zwróciła się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o udzielenie informacji o adresie zameldowania K.S.. Prośbę swą umotywowała tym, że w sprawie sądowej o stwierdzenie nabycia spadku osoba ta miałaby zostać powołana na świadka. 24 września 2013 r. wezwano I.M. do uzupełnienia braków formalnych podania oraz wskazano, aby do wniosku dołączyła kserokopię zobowiązania sądu do ustalenia adresu K.S. lub kserokopię dokumentu potwierdzającego toczące się postepowanie sądowe. 7 października 2013 r. I.M. uzupełniła braki oraz dołączyła kserokopię dokumentu potwierdzającego toczące się postepowanie (wezwanie strony do osobistego stawiennictwa – sygnatura akt [...]). Na podstawie tych dokumentów organ pierwszej instancji rozpatrzył wniosek I.M. w oparciu o interes faktyczny uzyskania danych osobowych. Pismem z [...] października 2013 r. organ wezwał K.S. do złożenia stosownego oświadczenia w sprawie udostępnienia jego danych. Nie uzyskawszy odpowiedzi Prezydent Miasta decyzją z [...] października 2013 r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji adresowej ze zbioru meldunkowego. Od powyższej decyzji odwołała się I.M., podnosząc, że wykazała interes prawny w uzyskaniu danych adresowych K.S.. Decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: K.p.a), uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że zasady udostępniania danych ze zbiorów meldunkowych określa ustawa z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993, dalej: u.e.l.d.o). Zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 1 i 3 u.e.l.d.o dane mogą być udostępnione m.in. osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny oraz innym osobom i podmiotom, jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. Organ odwoławczy zaznaczył, że z uwagi na sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zależności od podstawy ubiegania się o informacje, przystępując do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie danych złożonego przez osobę prywatną, organ w pierwszej kolejności powinien ocenić, czy podstawą wystąpienia jest interes prawny, czy interes faktyczny. Wojewoda nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że wniosek I.M. należy rozpatrzyć w trybie interesu faktycznego. Organ odwoławczy zaznaczył, że w ustawodawstwie krajowym brak jest legalnej definicji pojęcia interesu faktycznego i interesu prawnego. Na podstawie orzecznictwa oraz poglądów doktryny stwierdzić można jednak, że interes prawny to przysługujące stronie uprawnienie, które po pierwsze powinno wynikać z przepisów prawa materialnego, po wtóre powinno zostać właściwie udokumentowane. Od tak rozumianego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan w którym podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć ani przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu, ani odpowiednią dokumentacją. Zdaniem organu odwoławczego zarówno uzasadnienie wniosku, jak i przedłożone dokumenty przemawiają za rozpatrzeniem sprawy w trybie interesu prawnego. W uzasadnieniu wniosku I.M. podała, że adres K.S. jest potrzebny w celu powołania go na świadka w sprawie nabycia spadku. Strona udokumentowała, że postępowanie w tej sprawie toczy się przed Sądem Rejonowym. Zgodnie z art. 258 k.p.c strona powołująca się na dowód ze świadków obowiązana jest do wskazania świadka w taki sposób, aby wezwanie go do sądu było możliwe. Z informacji przedstawionych przez skarżącą wynika, że ma dopiero zamiar zgłoszenia K.S. na świadka w postępowaniu sądowym. Sama chęć zgłoszenia danej osoby jako świadka nie oznacza wykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 44h ust. 2 pkt 2 u.e.l.d.o (tak WSA w Bydgoszczy w wyroku z 18.05.2010 r., sygn. akt II SA/Bd 266/10). W ocenie organu odwoławczego przedwczesnym było jednak przekwalifikowanie wniosku i rozpatrzenie go pod względem istnienia interesu faktycznego. Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji posiadając wiedzę w jakim celu odwołująca ubiega się o uzyskanie adresu wskazanej osoby, powinien poinformować stronę, że w pierwszej kolejności należy złożyć wniosek w sądzie o powołanie świadka, a następnie w celu uwiarygodnienia interesu prawnego przedstawić organowi zobowiązanie wydane przez sąd do wskazania adresu osoby powoływanej na świadka. Wówczas żądanie strony należałoby ocenić inaczej. W przypadku jeżeli sąd powszechny zobowiązałby skarżącą do przedstawienia danych adresowych wskazanego przez nią świadka, możliwe byłoby udostępnienie jego danych. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała jednak miejsca. Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę Prezydent Miasta powinien przeprowadzić postepowanie wyjaśniające oraz zbadać, czy wnioskodawca posiada interes prawny w uzyskaniu danych ze zbioru meldunkowego. W ramach badania interesu prawnego ocenie podlega także prawidłowe oznaczenie (indywidualizacja) osoby, której dotyczy wniosek. W sytuacji stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego w udostępnieniu danych konkretnej osoby, organ powinien w uzasadnieniu decyzji wskazać argumenty przemawiająca za takim twierdzeniem. Postawą prawną takiego rozstrzygnięcia powinien być art. 44h ust. 2 pkt 1 u.e.l.d.o. W skardze na decyzję organu odwoławczego I.M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 8 K.p.a, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie przepisów u.e.l.d.o, a także przepisów o ochronie danych osobowych, wniosła o uchylenie decyzji w części nakazującej organowi pierwszej instancji do wezwania do wykazania interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych K.S., np. poprzez przedstawienie zobowiązania z sądu do wskazania adresu świadka, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze wskazaniem udostępnienia danych meldunkowych K.S. (bez przedstawiania zobowiązania z sądu do wskazania adresu świadka), ewentualnie wydania decyzji o udostępnieniu informacji o adresie zameldowania K.S. i doręczeniu informacji z jego adresem meldunkowym. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wykazała interes prawny w uzyskaniu danych adresowych K.S.. Zdaniem skarżącej decyzja organu odwoławczego w części dotyczącej wydania polecenia organowi pierwszej instancji do wezwania do wykazania interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych K.S., np. przez przedstawienie zobowiązania z sądu do wskazania adresu świadka jest niezgodna z prawem. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 44h ust. 2 u.e.l.d.o dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych, są udostępniane: 1) osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny; 2) jednostkom organizacyjnym - jeżeli po ich wykorzystaniu w celach badawczych, statystycznych lub badania opinii publicznej dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli na ustalenie tożsamości osób, których dane dotyczą; 3) innym osobom i podmiotom - jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. Skarżąca zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o udzielenie informacji o adresie zameldowania K.S., wskazując, że informacja ta jest jej potrzebna do sprawy stwierdzenia nabycia spadku po ojcu T.K., prowadzonej przed Sądem Rejonowym w celu powołania ww. osoby w charakterze świadka. Składając wniosek skarżąca udokumentowała, że postępowanie w tej sprawie toczy się przez Sądem Rejonowym (przedłożyła wezwanie sądu z 13 maja 2013 r. do osobistego stawiennictwa). Wobec takiej treści wniosku i udokumentowania okoliczności, iż przed Sądem Rejonowym istotnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wniosek I.M. powinien być rozpatrzony w trybie interesu prawnego z art. 44 ust. 2 pkt 1 u.e.l.d.o. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżąca dopiero ma zamiar zgłoszenia K.S. na świadka w postępowaniu sądowym. Przepis art. 258 k.p.c stanowi, że strona powołująca się na dowód ze świadków obowiązana jest dokładnie oznaczyć fakty, które mają być zeznaniami poszczególnych świadków stwierdzone, i wskazać świadków, tak by wezwanie ich do sądu było możliwe. Jednak jak słusznie wskazał organ odwoławczy sama chęć zgłoszenia danej osoby jako świadka nie oznacza wykazania interesu prawnego w rozumieniu art. 44 ust. 2 pkt 1 u.e.l.d.o. Organ pierwszej instancji powinien zatem, wiedząc w jakim celu skarżąca ubiega się o uzyskanie adresu K.S., poinformować skarżącą, że powinna złożyć w sądzie wniosek o powołanie świadka a następnie przedstawić organowi zobowiązanie wydane przez sąd do wskazania adresu osoby powoływanej na świadka. Mając na uwadze powyższe, sąd uznał, że organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wykazał naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, oraz konieczność przeprowadzenia dodatkowych wyjaśnień, których zakres miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co nie spowodowało naruszenia art.138 § 2 K.p.a. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. orzekł, jak w sentencji.