II OZ 1066/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2014 r., IV SA/Wr 220/14 wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r., IV SA/Wr 220/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (zwany dalej "WSA") wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (zwanego dalej "DPWIS") z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. W uzasadnieniu wskazano, że skargą z dnia 21 lutego 2014 r. H. W., zaskarżył do WSA decyzję DPWIS z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świdnicy z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 20000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Jednocześnie w skardze, powołując się m. in. na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami - zwanej dalej "ppsa") zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek przewidziany w powołanym wyżej przepisie prawa. Natychmiastowe wykonanie decyzji grozi skarżącemu wyrządzeniem znacznej szkody, jak też spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie dysponuje bowiem majątkiem pozwalającym na uiszczenie nałożonej grzywny, a dalsze prowadzenie egzekucji może skutkować pozbawieniem go środków do życia. Skarżący uzyskuje jedynie dochód z tytułu kredytu studenckiego w wysokości 600 zł miesięcznie, który w całości przeznacza na pokrycie kosztów najmu i wyżywienia. Wydając zaskarżone postanowienie WSA wskazał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie bowiem wykonanie decyzji zobowiązującej go do zapłaty kwoty 20000 zł, na obecnym etapie, może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Wnosząc zażalenie DPWIS zaskarżył ww. postanowienie WSA w całości i zażądał jego uchylenia w całości, zarzucając WSA naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, a Sąd pierwszej instancji apriorycznie przyjął, że takie przesłanki zachodzą, kierując się samymi twierdzeniami skarżącego oraz samym faktem wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że organ podziela pogląd Naczelnego Sadu Administracyjnego (zwanego dalej "NSA"), wyrażony w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2013 r. II OZ 693/13, gdzie Sąd wskazał, iż "faktu natychmiastowego wykonania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu Sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 ppsa). W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ppsa nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por.: T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 294 i n.). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 ppsa ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. (por.: postanowienia NSA: z dnia 16 kwietnia 2004 r., OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 r., OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 r., OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 r., OZ 214/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl; podobnie: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005 r., s.168). Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżący w swym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przytoczył żadnych okoliczności przemawiających za zasadnością zgłoszonego wniosku. Skarżący nie wykazał, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku domyślać się, jakimi względami kierował się skarżący składając wniosek o wstrzymanie decyzji, jak również ustalać z urzędu czy w sprawie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Samo stwierdzenie, że skarżący nie dysponuje majątkiem pozwalającym na uiszczenie nałożonej grzywny, a dalsze prowadzenie egzekucji może skutkować pozbawieniem go środków do życia, bowiem skarżący uzyskuje jedynie dochód z tytułu kredytu studenckiego w wysokości 600 zł miesięcznie, który w całości przeznacza na pokrycie kosztów najmu i wyżywienia, nie spełnia ustawowych wymogów z art. 61 § 3 ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.