II OZ 693/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 311/13 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 311/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wstrzymał W. S. wykonanie zaskarżonej decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. W uzasadnieniu wskazał, że w skardze z dnia 16 kwietnia 2013 r. W. S. (dalej skarżący), reprezentowany przez adwokata J. S., powołując art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., wymierzającej skarżącemu karę pieniężną w wysokości 100000 zł za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych o nazwie "ŚRUBA Imitacja (tło zielono pomarańczowe)", "Śruba Imitacja (z owadem)", "Don’t worry śruba imitacja produktu niespożywcza", "Śruba turbo imitacja", "[Bombard.pl] Śruba imitacja produktu niespożywcza", "Plastikowy ludzik imitacja 0,25g". Sąd I instancji wskazał, że badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji rozważył wszelkie okoliczności sprawy, mając przede wszystkim na uwadze cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, mianowicie tymczasowe wstrzymanie działań między innymi egzekucyjnych organu administracji, do czasu wydania przez sąd administracyjny wyroku w sprawie. Uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem wykonanie decyzji zobowiązującej skarżącego do zapłaty kwoty 100000 zł, na obecnym etapie, może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 124, dalej upn) nie wykluczają możliwości wstrzymania tego rodzaju decyzji. Wskazał, że ochrona tymczasowa, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozpoznanie sprawy to dwie odrębne kwestie. Rozpoznając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, lecz bada, czy wystąpiły przesłanki zawarte w art. 61 § 3 ppsa, uzasadniające przyznanie przedmiotowej ochrony tymczasowej. W innym przypadku, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i oceniając jednocześnie wagę postawionych w skardze zarzutów, dokonałby kontroli legalności decyzji administracyjnej, do czego na tym etapie postępowania sądowego nie jest uprawniony (postanowienie NSA z 28.4.2005 r., II OZ 184/05, Lex nr 302251). Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. reprezentowany przez r. pr. E. A. zaskarżając niniejsze postanowienie w całości, wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwości rodzące określony skutek w finansach zobowiązanego, która jednak sama z siebie nie uzasadnia zastosowania wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa. Podkreślił, że rygor natychmiastowej wykonalności wynika z art. 52a ust. 2 upn. Z samej konstrukcji przepisu wynika, że wolą ustawodawcy jest, by egzekucja nałożonej kary miała charakter natychmiastowy, niezależny od faktu czy akt został zaskarżony czy też nie. Wymierzona kara nie miała bezpośredniego związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą i nie prowadzi bezpośrednio do jej zamknięcia i tym samym utraty jedynego źródła dochodu. Kara wymierzona została za wprowadzenie do obrotu środka zastępczego, którego z mocy prawa wytwarzanie i wprowadzanie jest zakazane. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o oddalenie niniejszego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, a sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy (postanowienie NSA z: 13.12.2012 r., II OSK 2914/12, Lex nr 1240731; 22.11.2004 r., FZ 474/04; 31.8. 2004 r., FZ 267/04, cbosa). Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Twierdzenia strony winny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (postanowienie NSA z 30.11.2004 r., GZ 120/04, akceptowane przez J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2012, s. 228, uw. 11). Art. 61 § 3 ppsa zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (postanowienie NSA z 31.5.2010 r., II OZ 443/10, cbosa). Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku podniósł, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji będzie zmuszony zaciągnąć kredyt. Faktu natychmiastowego wykonania obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie z 13.10.2010 r., I OZ 766/10, Lex nr 742024). Wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie w każdym wypadku łączy się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, bowiem w razie uwzględnienia skargi przez Sąd i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (postanowienie NSA z: 5.2.2010 r., I OZ 79/10; 22.12.2009, I OZ 1151/09, cbosa). Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że sama wysokość należności publicznoprawnej nie przesądza o wystąpieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z 1.12.2011 r., I FSK 1854/11). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa. Niniejsza kara ma na celu ochronę życia i zdrowia konsumentów oraz interesu publicznego przed wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych. Miał to na uwadze ustawodawca, który w art. 52a ust. 2 upn nakazał nadawać decyzji wymierzającej karę pieniężną rygor natychmiastowej wykonalności. Podobne rozwiązania przewiduje w szczególności art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 136, poz. 914 ze zm.). Na tle tej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie przesądzając o zasadności nakazu wycofania produktu z rynku zauważyć trzeba, że zachodzi potencjalne niebezpieczeństwo narażenia zdrowia i życia osób spożywających produkt, co powoduje konieczność wstrzymania jego dystrybucji do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i ograniczenia dostępności produktu aż do chwili, gdy podjęte zostaną ostateczne rozstrzygnięcia co do jego rzeczywistego charakteru i działania (postanowienie NSA z 25.8.2010 r., II OZ 783/10, Lex nr 737729). Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że w prowadzonym przez skarżącego sklepie znaleziono: 4 szt. "ŚRUBA Imitacja (tło zielono pomarańczowe)"; 4 szt. "Śruba Imitacja (z owadem)"; 6 szt. "Don’t worry śruba imitacja produktu niespożywcza"; 21 szt. "Śruba turbo imitacja"; 3 szt. "Bombard.pl Śruba imitacja produktu niespożywcza"; 19 szt. "Plastikowy ludzik imitacja 0,25g". W samochodzie właściciela sklepu W. S. marki Volkswagen Tourne znaleziono: 125 szt. "Don’t worry śruba imitacja produktu niespożywcza"; 32 szt. "Śruba Imitacja (z owadem)"; 12 szt. "ŚRUBA Imitacja (tło zielono pomarańczowe)". Z informacji Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP i z z danych z wypisu w rejestrze REGON GUS (w aktach administracyjnych) wynika, że skarżący, prowadzący działalność pod firmą [...], zadeklarował sprzedaż detaliczną artykułów używanych prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach i sprzedaż detaliczną pozostałych nowych wyrobów prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach. Skarżący nie musi zatem utracić źródła utrzymania, ma natomiast obowiązek tak prowadzić działalność gospodarczą, by nie wprowadzać do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka zastępczego, tak by nie podlegać karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.000 zł (art. 52a ust. 1 upn). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.