II SAB/Wa 388/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Olga Żurawska – Matusiak, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Prezesa Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. Sp. z o.o. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o udzielnie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Prezesa Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. Sp. z o.o. na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. J. K. zwrócił się do Prezesa [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. o wydanie mu kopii wszelkiej korespondencji otrzymanej i kierowanej przez szpital do Urzędu Marszałkowskiego w W. w latach 2012-2013 r., która dotyczyłaby jego zdrowia oraz leczenia w [...] Szpitalu Wojewódzkim w S.. Jako podstawę swojego żądania podał przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że dokumenty te zostały wytworzone w ramach wypełniania obowiązków służbowych przez pracowników spółki stanowiącej jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego. Powyższy wniosek został ponowiony pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., w którym wnioskodawca doprecyzował zakres żądanych od szpitala dokumentów, wnosząc o wydanie mu: 1. kopii wszelkiej korespondencji otrzymanej i kierowanej przez szpital do Urzędu Marszałkowskiego w W. w latach 2012-2013 dotyczącej jego zdrowia i leczenia w [...] Szpitalu Wojewódzkim w S. tj. kopie korespondencji: a) prezesa szpitala, b) przewodniczącego rady nadzorczej, c) rzecznika praw pacjentów, d) innych osób o ile taką korespondencję otrzymywały lub wytwarzały. 2. kopii adresowych kopert, dowodów nadania i odbioru ww. pism. Pismem z dnia 20 maja 2013 r. J. K. wezwał Prezesa [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r. Następnie J. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na jego wnioski z [...] i [...] kwietnia 2013 r. Skarżący opisał konflikt, w jakim znajduje się z dyrekcją [...] Szpitala Wojewódzkiego w S., wynikły na tle postępowania szpitala w kwestii dokumentowania leczenia, jakiemu poddał się w tej placówce. Jednocześnie wskazał, że Prezes szpitala do dnia złożenia skargi nie udostępnił mu żądanych przez niego we wnioskach z dnia [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r. dokumentów. W skardze wniósł o zobowiązanie Prezesa Zarządu szpitala do udostępnienia mu żądanych przez niego informacji w nieprzekraczalnym terminie 14 dni oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez Prezesa Zarządu, a także o nałożenie obowiązku zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając powyższe stanowisko, Prezes Zarządu wskazał, że skarżący jest od 2010 roku pacjentem [...] Szpitala Wojewódzkiego w S.. Według prezesa, od około 3 lat skarżący regularnie występuje wobec szpitala z żądaniami i roszczeniami wynikającymi z rzekomo nieprawidłowym procesem leczenia jego osoby, co komplikuje wykonywanie przez szpital jego podstawowych zadań. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że skarżącemu zostały przekazane żądane przez niego dokumenty, włącznie z datami ich nadania, w postaci korespondencji między Prezesem Zarządu szpitala oraz Urzędem Marszałkowskim Województwa [...] w W., a konkretnie: pisma do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W. Departamentu [...] z dnia [...] czerwca 2012 roku, pisma do Urzędu Marszałkowskiego w W. Departamentu [...] z dnia [...] lipca 2012 roku, pisma do Sekretarza Wojewódzkiego Dyrektora Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] września 2012 roku, pismo do Urzędu Marszałkowskiego w W. Departamentu [...] z dnia [...] października 2012 roku, pisma do Urzędu Marszałkowskiego w W. Departamentu [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku. Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu, prezes uznał, iż jest on bezzasadny, z uwagi na fakt, że szpital nie pozostawał bierny w stosunku do wniosków skarżącego i były udzielane odpowiedzi na pisma wnoszone przez skarżącego. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. poinformował, że wnioskami z dnia [...] oraz [...] kwietnia 2013 r. skarżący zwracał się o udostępnienie mu korespondencji dotyczącej jego zdrowia i leczenia. Kwestie te nie były przedmiotem wymienianej pomiędzy wskazanymi we wniosku podmiotami korespondencji, gdyż dotyczyła ona spraw formalno-prawnych. Jednocześnie wskazano, że pisma te zostały skarżącemu udostępnione przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., stanowiącym odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący poinformował, że wnioski z dnia [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r. były jedynymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, jakie kierował do Prezesa Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S.. Organ pismem z dnia [...] września 2013 r. poinformował, że wskazywane pismo z dnia [...] lipca 2013 r. stanowiło jedyną odpowiedź na wnioski skarżącego z dnia [...] i z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod kątem bezczynności Prezesa Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S., w zakresie udzielenia żądanej informacji publicznej do dnia złożenia skargi, była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 3 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją zaś tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2). W świetle zatem powyższych uregulowań prawnych, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Bez wątpienia zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego i warunków zdrowotnych obywateli jest jednym z podstawowych zadań państwa, a waga jaką mu się nadaje podkreśla konstytucyjne prawo każdego do ochrony zdrowia, o którym stanowi art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Znaczenie, jakie dla realizacji tych zadań mają samodzielne zakłady opieki zdrowotnej podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt K 20/99, Lex nr 41210), dowodząc, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych, zakłady te stanowią zabezpieczenie możliwości realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Do tych wniosków nawiązuje także ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217), sytuując samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jako podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą, wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielenie świadczeń zdrowotnych. Z kolei za świadczenie zdrowotne rozumie się działanie służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 pow. ustawy). W świetle powyższych rozważań nie ulega wątpliwości, że [...] Szpital Wojewódzki w S., wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, a nadto, jak wynika z odpisu KRS Województwo [...] posiada 100 % udziałów w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która działa jako [...] Szpital Wojewódzki w S.. A zatem Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S., jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest natomiast pogląd w myśl którego, informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Informacją publiczną jest zatem w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, Lex nr 291357). W wyroku z dnia 7 stycznia 2004 r. (sygn. akt K 14/03), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno – technicznej, a tylko wyjątkowo w sytuacjach określonych w przepisach art. 14 ust. 2 (umorzenie postępowania) i art. 16 ust. 1 (odmowa udostępnienia informacji), wymagana jest forma decyzji administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 312/12). W rozpoznawanej sprawie wnioskowana przez skarżącego informacja zawierająca kopię wszelkiej korespondencji otrzymanej i kierowanej przez szpital do Urzędu Marszałkowskiego w W. w latach 2012-2013, a dotycząca w istocie nie tyle zdrowia, co leczenia skarżącego w [...] Szpitalu Wojewódzkim w S. tj. kopie korespondencji, w tym prezesa szpitala, przewodniczącego rady nadzorczej, rzecznika praw pacjentów i innych osób, a także kopie adresowych kopert, dowodów nadania i odbioru ww. pism, ma walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem mieści się w pojęciu: sposób przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 pkt d ustawy). Podkreślić bowiem należy, że żądana korespondencja nie dotyczyła w istocie stanu zdrowia skarżącego, a jedynie obejmowała korespondencję pomiędzy wymienionymi we wniosku skarżącego organami a [...] Szpitalem Wojewódzkim w S., o sposobie załatwienia jego żądań związanych z udostępnieniem dokumentacji medycznej z pobytu w tej placówce. Jednocześnie jednak należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że po wniesieniu skargi z dnia [...] czerwca 2013 r., organ udzielił skarżącemu żądanej informacji z jego wniosku z dnia [...] kwietnia i z dnia [...] kwietnia 2013 r., pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], przesyłając całość żądanej korespondencji, jaką organ miał w posiadaniu wraz z informacją dotyczącą daty nadania każdej przesyłki. Wobec zatem udzielenia skarżącemu przez podmiot zobowiązany żądanych informacji publicznych na podstawie art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 tejże ustawy, umorzył w tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne, bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o informację publiczną, skoro został on już rozpoznany (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63). Odnośnie natomiast stwierdzenia bezczynności podmiotu zobowiązanego na dzień wniesienia skargi to bezspornie, o czym była już mowa na wstępie niniejszych rozważań, doszło do niej, przy czym nie miała ona miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem okres na jej udostępnienie nie można uznać za kwalifikowany i w konsekwencji w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania. Z tego też powodu Sąd nie orzekł z urzędu grzywny wobec organu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3) i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.