I GSK 1523/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Protokolant Beata Cisek - Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1282/13 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1282/13, oddalił skargę [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] października 2012 r. określił [...], prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...], zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2008, pojemność silnika 2993 cm ³ w wysokości [...]zł. Decyzja ta została uznana za doręczoną stronie w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm; dalej: o.p.) z dniem 31 października 2012 r. (dwukrotne awizo). Pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. [...] wniosła odwołanie od wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu podniosła, że wiadomość o wydaniu powyższej decyzji podjął mąż skarżącej podczas wizyty w siedzibie Urzędu Celnego w P. w dniu [...] stycznia 2013 r. Wskazała, że razem z mężem przybywali w październiku 2012 r. w siedzibie firmy, na bieżąco prowadzili działalność i odbierali kierowaną do nich korespondencję. Zdaniem odwołującej przesyłka nie została prawidłowo awizowana, zaś skarżąca nie wiedziała, w którym urzędzie pocztowym znajduje się nieodebrana przesyłka. Podała też, że złożyła w urzędzie pocztowym wniosek o wydanie zaświadczenia o ilości i datach odbioru przesyłek przez nią i przez jej męża w październiku 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w P. postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. odmówił [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że z informacji uzyskanej z Urzędu Pocztowego w L. (pismo z dnia [...] maja 2013 r.) wynika, iż przesyłka polecona nr ([...]z decyzją organu I instancji została awizowana z uwagi na nieobecność adresata ani innej osoby uprawnionej do odbioru korespondencji pod adresem doręczenia, a zawiadomienie o tym zostawiono w skrzynce pocztowej adresata, co potwierdzone zostało stosownymi adnotacjami na przesyłce i potwierdzeniu odbioru. Powyższa przesyłka została wobec tego doręczona stronie prawidłowo w trybie art. 150 o.p. (była awizowana dnia 16 października 2012 r. i 23 października 2012 r.). Data doręczenia decyzji to dzień 31 października, a odwołanie nadano w dniu 14 stycznia 2013 r., a więc po upływie 14 dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Zdaniem organu, strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Następnie, postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w P. stwierdził, że odwołanie z dnia 14 stycznia 2012 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 o.p. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Decyzję organu I instancji uznano za doręczoną w trybie art. 150 o.p. w dniu 31 października 2012 r. Decyzja stała się ostateczna z dniem 1 listopada 2012 r., natomiast odwołanie wniesiono dopiero w dniu 14 stycznia 2013 r., a więc po terminie i organ nie przywrócił stronie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Oddalając skargę na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo stwierdził, iż odwołanie [...] z dnia 14 stycznia 2012 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia 9 października 2012 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem zaskarżone powyższe postanowienie odpowiada prawu. Sąd wskazał, że z koperty zawierającej decyzję organu I instancji adresowanej do strony skarżącej (adres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej: 62[...]) wynika jednoznacznie, iż była ona dwukrotnie awizowana (w dniu 16 i 23 października 2012 r.) i wskutek niepodjęcia jej przez adresata została odesłana zwrotnie do organu I instancji. Zasadnie wobec tego uznano decyzję organu I instancji za doręczoną w trybie art. 150 o.p. w dniu 31 października 2012 r. (fikcja prawna doręczenia). Zdaniem Sądu strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi w rozumieniu przepisu art. 162 § 2 o.p., gdyż za takie uprawdopodobnienie nie może uchodzić jedynie ogólne twierdzenie, że generalnie skarżąca przebywała z mężem w październiku 2012 r. w siedzibie swojej firmy i odbierała przychodzące na ten adres przesyłki polecone. Z tej bardzo ogólnej tezy strony skarżącej nie można bowiem w jakikolwiek sposób wywodzić, że odebrała ona w tym okresie wszystkie przychodzące do niej na adres prowadzonej przez nią działalności przesyłki polecone, tym bardziej, że z adnotacji na kopercie (nie zastano – awizowano) wynika teza dokładnie przeciwna. Z tego też powodu uznano za niezasadny wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z wykazu przesyłek poleconych adresowanych do skarżącej w październiku 2012 r. na okoliczność odebrania przez nią wszystkich innych przesyłek z tego okresu, za wyjątkiem spornej przesyłki z decyzją organu I instancji. Za pomocą tego środka dowodowego nie sposób bowiem wykazać, że skoro skarżąca odbierała w październiku 2012 r. listy polecone, to znaczy, że poczta nie podjęła w ogóle próby doręczenia przedmiotowej decyzji organu I instancji. Wbrew twierdzeniom strony materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstaw do przyjęcia, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2012 r. nie była prawidłowo doręczona. W szczególności zapisy na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie budzą wątpliwości co do ich rzetelności i poprawności. Zgodnie z art. 150 § 1 o.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma przez operatora pocztowego. W myśl natomiast art. 150 § 2 o.p. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Decyzja organu I instancji stała się wiec ostateczna z dniem 1 listopada 2012 r. Prawidłowo uznano ją za doręczoną w trybie art. 150 o.p. w dniu 31 października 2012 r. Odwołanie skarżącej z 14 stycznia 2013 r., co potwierdza data stempla pocztowego, zostało zatem słusznie uznane za wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt. 1 o.p. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...], wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy celne art. 162 § 1 o.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu, w sytuacji gdy skarżąca podnosiła szereg argumentów przemawiających za brakiem winy w niezłożeniu w terminie odwołania od decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy celne art. 122, art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, w tym z przesłuchania w charakterze świadka [...] oraz przesłuchania strony skarżącej, w sytuacji gdy dowody te były jedyną możliwością wykazania przez skarżącą, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy celne art. 194 § 3 o.p. porzez nieprzeprowadzenie przez organy podatkowe dowodu przeciwnego przeciwko okoliczności stwierdzonej dokumentem urzędowym, tj. adnotacjom zawartym na kopercie zawierającej przesyłkę z decyzją. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Treść art. 228 § 1 pkt 2 o.p. wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż taki obowiązek wynika wprost z ustawy. Tym samym organ podatkowy, wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, jest obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W rozpoznawanej decyzję organu I instancji uznano za doręczoną w trybie art. 150 o.p., w dniu 31 października 2012 r. Natomiast odwołanie skarżącej z dnia 14 stycznia 2013 r., zostało uznane za wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ wydał po ostatecznym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu, bowiem postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na ww. postanowienie skarżąca wniosła skargę do WSA w Poznaniu, który postanowieniem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1002/13, tę skargę odrzucił. Następnie Sąd ten odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 16 maja 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zażalenie strony na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt I GZ 577/13. Należy także wskazać, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej koncentrują się wokół przesłanek przywrócenia terminu z art. 162 o.p., które były już przedmiotem badania przez organ odwoławczy w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.