I OZ 1061/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 403/14 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: oddalić zażalenie. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] stycznia 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z 7 maja 2014 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 24 lipca 2014 r. (sygn. akt I OZ 581/14) oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji. W piśmie procesowym z 11 sierpnia 2014 r. R. M. ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podkreślając, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności, które powinny podlegać rozważeniu. Zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność poddania się stresującym badaniom psychotechnicznym, co wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów, a po których to badaniach skarżący będzie skierowany na ponowny egzamin dotyczący uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie skarżącego prowadzi to do wyrządzenia mu znacznej szkody oraz nieodwracalnych skutków, jako że nie sposób cofnąć ponownych badań, czy też egzaminu kwalifikacyjnego. Skarżący dodał przy tym, że mieszka poza miejscem siedziby Sądu oraz innych organów administracji, a zatem każdy wyjazd związany jest z potrzebą przerwania pracy, kosztami dojazdu oraz straconym czasem. Nadto za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, zdaniem skarżącego, przemawia zasadność wniesionej skargi. Postanowieniem z 14 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wpadkowy i nie kończy postępowania w sprawie. Może zatem podlegać uchyleniu lub zmianie w przypadku, gdy zmienią się okoliczności sprawy, a nadto strona skarżąca jest uprawniona do złożenia ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w sposób właściwy go uzasadniając. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności, które spowodowałyby przyznanie mu ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania istnienia konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadny. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ponownie ograniczając się jedynie do ogólnych twierdzeń, wskazujących w szczególności na konieczność poniesienia kosztów wynikających z poddania się badaniom psychologicznym. Takie ogólne twierdzenia skarżącego uniemożliwiają przeprowadzenie merytorycznej oceny złożonego wniosku, ponieważ brak jest jakiegokolwiek punktu odniesienia, który pozwoliłby na stwierdzenie, że poniesienie przez skarżącego kosztów w celu poddania się badaniom psychologicznym może spowodować po jego stronie znaczną szkodę. W tym kontekście nie mogą zostać również uwzględnione subiektywne twierdzenia skarżącego wskazujące na trudności związane z dojazdem na badania oraz wynikający z ich przeprowadzenia stres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że sam fakt poddania się badaniom psychologicznym nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jako że badania takie mają na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600) – jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że na obecnym etapie postępowania nie mogła być wzięta pod uwagę argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania zasadności złożonej skargi. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się bowiem oceny zasadności skargi, lecz bada się czy wystąpiła któraś z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W innym przypadku, a więc oceniając podniesione wobec zaskarżonej decyzji zarzuty przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie jej wykonania, Sąd dokonałby kontroli legalności decyzji administracyjnej, do czego na tym etapie postępowania sądowego nie jest uprawniony. Zażalenie na postanowienie z 14 sierpnia 2014 r. wniósł R. M.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. Nie doszło również do zmiany okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z art. 161 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Innymi słowy, nawet oczywista zasadność skargi nie prowadzi sama w sobie do obowiązku wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Ponadto (jak już trafnie wskazano w postanowieniu z 24 lipca 2014 r.), wykonanie zaskarżonej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom psychologicznym nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Badania takie mają bowiem na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierowaniu pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600), jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.