I OZ 784/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1222/14 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1222/14, odrzucił skargę E. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wskazując, że została złożona po terminie. Pełnomocnik skarżącego – adw. W. B. – złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że skargę wniósł w ostatnim dniu terminu, tj. w dniu 26 lutego 2014 r., została ona zaadresowana na prawidłowy adres organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zatem – w jego ocenie – uznać należy, że dokonał on wszelkiej staranności przy sporządzeniu przedmiotowej skargi. Pełnomocnik wskazał, że do pomyłki w wysyłce doszło w wyniku błędu pracownika kancelarii, który przesyłkę zawierającą przedmiotową skargę skierował na adres WSA w Warszawie, zamiast prawidłowo na adres Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1222/14, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi wskazując, że od wielu lat ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, iż w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, sąd ten winien przekazać ją właściwemu organowi. W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu administracyjnego. Sąd I instancji wskazał, że skarżący działał w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, zaś zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. W szczególności dotyczy to błędów organizacyjnych w pracy kancelarii profesjonalnego adwokata lub radcy prawnego. Tym samym – w ocenie Sądu – błędne zaadresowanie skargi przez pracownika kancelarii nie może być uznane za okoliczność niezawinioną. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł reprezentujący skarżącego adwokat zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz podnosząc, że uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponownie wskazano, że to pracownik kancelarii omyłkowo zaadresował kopertę zawierającą skargę bezpośrednio do Sądu. Podkreślono, że w skardze pełnomocnik strony prawidłowo wskazał adresata przesyłki. Zdaniem strony w sprawie uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminowi, przeciwne stanowisko Sadu I instancji jest zbyt rygorystyczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia sprawie. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Podnieść ponadto należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują, by w przypadku omyłkowego wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu zachowanie terminu do jej złożenia mogło być oceniane odmiennie od reguł wynikających z przytoczonych na wstępie przepisów. Wniesienie pisma zawierającego skargę bezpośrednio do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że sąd powinien ją przekazać, zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Jeżeli czynność ta nastąpiła po upływie terminu do wniesienia skargi, to – tak jak w sprawie niniejszej – następuje jej odrzucenie (vide postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1222/14). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona winna wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego. Dotyczy to również przypadku, gdy zaniedbań takich dopuścił się personel administracyjny zatrudniony przez reprezentującego stronę adwokata. Zaniedbania tych osób obciążają profesjonalnego pełnomocnika, a jednocześnie nie zwalniają strony od poniesienia prawnych skutków niestarannych działań. Takie stanowisko jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądowym. Wskazanie jako adresata skargi Sądu, zamiast organu, nie mogło być uznane za działanie niezawinione przez stronę. Zauważyć na marginesie trzeba, że powołane w uzasadnieniu zażalenia postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GZ 67/14 nie zapadło w analogicznych okolicznościach, jak w sprawie niniejszej. W przytoczonej przez skarżącego sprawie na kopercie podany został właściwy adres organu. W tych okolicznościach operator pocztowy uwzględnił reklamację strony dotyczącą niewłaściwego doręczenia przesyłki Sądowi, co wziął pod uwagę Sąd rozpoznający wniosek. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia w niniejszej sprawie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji