I SA/Łd 1351/13

WyrokWSA w Łodzi2014-05-08

Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Paweł Janicki, Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że podatnik naruszył przepisy ustawy o VAT, odliczając podatek naliczony z faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane. Faktura stwierdzająca czynność, która nie miała miejsca, nie może stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Podatnik nie dochował należytej staranności, nie weryfikując rzetelności kontrahentów, w tym nie korzystając z możliwości sprawdzenia ich statusu jako zarejestrowanych podatników VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik zawyżył podatek naliczony, obniżając podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT oraz Konstytucji RP, twierdząc, że organy błędnie ustaliły brak wykonania czynności i przerzucają na niego konsekwencje obowiązków sprzedawców.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2009 r. oraz od października do grudnia 2009 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia M. D. zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń - czerwiec, październik - grudzień 2009 r. We wskazanym okresie podatnik prowadził działalność gospodarczą pod firmą FH A z siedzibą w Ł., polegającą na świadczeniu usług gastronomicznych. Organy podatkowe ustaliły, że: 1) w listopadzie 2009 r. podatnik zawyżył podatek naliczony poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT z dnia [...] i [...] r. (dokumentujących usługi remontowe), wystawionych przez B Zakład C ([...] U., K. 4), stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Powyższe stanowi naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: ustawa o VAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury dokumenty celne, w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne, stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności; 2) w marcu 2009 r. podatnik zawyżył podatek naliczony poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT z dnia [...]r. (dotyczącej sprzedaży krzeseł i stołów drewnianych), wystawionej przez Spółkę z o.o. D z siedzibą we W., stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane; 3) w maju 2009 r. podatnika zawyżył podatek naliczony poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT (z dnia [...]r. Nr [...] oraz z dnia [...] r. Nr [...]), wystawionych przez Spółkę z o.o. E w B. (dotyczących sprzedaży opakowań i sztućców jednorazowych, krzeseł i stołów drewnianych), stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane; 4) w maju 2009 r. podatnik zawyżył podatek naliczony poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT z dnia [...]r., wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe K. S. w Ł. (za usługi cateringowe), stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane; 5) w czerwcu, październiku i grudniu 2009 r. podatnik zawyżył podatek naliczony poprzez obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT (Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...]) wystawionych przez B Zakład C, - podatnik nie przedłożył ani oryginałów ani duplikatów ww. faktur, co stanowi naruszenie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT; 6) w deklaracji VAT-7 za styczeń 2009 r. zawyżył podatek naliczony o kwotę 28.759 zł poprzez uwzględnienie w rozliczeniu za ten miesiąc nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z deklaracji VAT-7 za grudzień 2008 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi za grudzień 2008 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie 11.501 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu kontroli skarbowej. W dniu 25 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na ww. decyzję. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. podatnik zarzucił naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 Konstytucji RP. W ocenie podatnika organy podatkowe błędnie ustaliły, iż czynności dokumentowane spornymi fakturami nie zostały wykonane, a tym samym nie było uzasadnione zastosowanie przepisu prawa materialnego wyłączającego możliwość odliczenia podatku naliczonego z tych faktur. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP podatnik wskazał, że zaskarżona decyzja przerzuca na niego jako nabywcę konsekwencje niewywiązania się sprzedawcy towaru lub usługi z jego obowiązków podatkowych. W związku z ww. zarzutami podatnik wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W ocenie sądu organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i jej załatwienia, zebrały dostateczne dowody pozwalające na prawidłowe ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, oceniły te dowody bez naruszania zasady swobodnej oceny dowodów, ustaliły prawidłowo stan faktyczny sprawy, dokonały prawidłowej jego subsumcji oraz przedstawiły w sposób przejrzysty i logiczny wynik swych ustaleń i rozważań. Sąd podziela ocenę organów podatkowych, zgodnie z którą faktury wystawione przez B Zakład C, Spółkę z o.o. D, Spółkę z o.o. E w B., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe K. S. w Ł., stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane, co oznacza, że odliczając podatek wynikający z tych faktur, podatnik naruszył art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. W odniesieniu do faktur wystawionych przez D. S. dowodem potwierdzającym słuszność powyższej tezy jest ostateczna decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., którą orzeczono wobec D. S. - w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług wynikającego z wystawionych faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych okres od stycznia do grudnia 2009 r., w tym faktur wystawionych na rzecz M. D. Postępowanie kontrolne przeprowadzone wobec D. S. wykazało, iż wymieniony nie prowadził faktycznie w 2009 r. działalności gospodarczej a jedynie wystawiał "puste" faktury za usługi, które faktycznie nie zostały przez niego wykonane. D. S. nie był w 2009 r. zarejestrowanym podatnikiem VAT i nie figurował w ewidencji podatników właściwego urzędu skarbowego. Został wykreślony z ewidencji podatników podatku VAT z urzędu z dniem 30 listopada 2006 r. Nie złożył w 2009 r. żadnej deklaracji VAT-7 (ostatnią deklarację złożył za listopad 2006 r.) ani innych dokumentów, w tym deklaracji PIT-4. Nie uiścił podatku VAT określonego w wystawionych fakturach VAT. Za rok 2009 r. złożył deklaracje VAT-7 dopiero w toku postępowania prowadzonego wobec innego podmiotu., ale nie zapłacił zobowiązań wykazanych w tych deklaracjach. Mimo wielokrotnych wezwań, nie przedłożył do badania żadnej dokumentacji podatkowej, nie udzielił również żadnych wyjaśnień, ani też nie odpowiedział na wezwania organu do osobistego stawienia się. Przesłuchany w charakterze podejrzanego przez funkcjonariuszy z Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w Ł. - zeznał m.in., że posiada wykształcenie podstawowe, nie ma wyuczonego zawodu, posiada jeden samochód Ford Courier rocznik 1998, a następnie skorzystał z prawa odmowy składania zeznań. Nie posiadając żadnego zaplecza technicznego, tj. żadnych urządzeń, maszyn i sprzętu budowlanego, w okresie styczeń - grudzień 2009 r. wystawił 85 faktur na łączną kwotę netto: 1.359.261,00 zł. Miejsca wykonywanych usług (Ł., S., T., C., R., R., Ż., R., B., K., M., K., Z., P., K., K., B., P., O., L. W., C., S., G., teren Ś.), ich ilość, specyfika, zakres prac i ich różnorodność (usługi konserwatorskie, remontowe, budowlane, transportowe, instalacyjne, demontażowe, porządkowo-naprawcze, wywóz gruzu, remonty dachów, montażowe, drogowe, itp.) wskazanych w wystawionych przez D. S. w 2009 r. fakturach VAT wskazują, iż nie mógł on być ich faktycznym wykonawcą skoro nie posiadał bowiem żadnych maszyn ani urządzeń do wykonywania tego typu usług, ani też nie zatrudniał żadnych pracowników (nie składał żadnych deklaracji PIT-11) i nie ma wyuczonego zawodu. Organy podatkowe ustaliły również że adres prowadzenia działalności gospodarczej wskazany na spornych fakturach: K. 4, [...] U. – jest fikcyjny. Pod wskazanym adresem wystawca faktur nie prowadził on działalności gospodarczej. Z historii rachunku bankowego D. S. wynika, że w 2009 r. wymieniony nie dokonywał żadnych płatności z tytułu zakupu towarów i usług, w tym żadnych materiałów i urządzeń niezbędnych do realizacji usług remontowych (szczególnie biorąc pod uwagę zakres i ilość prac, o których mowa w wystawionych w 2009 r. fakturach). Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. trafnie podniósł, że o fikcyjności spornych faktur świadczy również okoliczność, że w dniach, w których zostały wystawione przedmiotowe faktury D. S. wystawił faktury na rzecz innych odbiorców, m.in. również faktury związane z pracami remontowo-budowlanymi prowadzonymi w lokalu przy ul. A, a należącym do spółki cywilnej, w której skarżący jest wspólnikiem. Ilość podjętych na rzecz strony prac, pokrywanie się terminów rzekomo wykonanych usług remontowych z terminami robót na rzecz innych odbiorców, zakres robót oraz miejsca wykonania wskazanych w nich usług, dowodzą, że D. S. nie mógł faktycznie wykonać prac określonych w spornych fakturach. Podkreślić należy że organy podatkowe podjęły próbę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania D. S. Pomimo, że świadek był kilkakrotnie wzywany do stawienia się, a wezwania były kierowane pod różne adresy (zarówno na adres działalności gospodarczej jak i znane organom adresy zamieszkania), D. S. nie odebrał korespondencji i stawił się na przesłuchanie. Z informacji pozyskanych z Wydziału Postępowań Przygotowawczych w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł., który wszczął przeciwko D. S. postępowanie przygotowawcze w związku z wystawianiem przez niego w 2009 r. fikcyjnych faktur wynika, jednak postępowanie to zostało zawieszone ponieważ podejrzany ukrywania się. Jak wynika z materiałów zgromadzonych przez Prokuraturę D. S. nie stawiał się także na wezwania do osobistego stawiennictwa kierowane przez policję. W związku z powyższym Prokuratura Rejonowa Ł.-Ś. wydała zarządzenie o poszukiwaniu podejrzanego w celu ustalenia jego miejsca pobytu. Organy podatkowe przeprowadziły natomiast dowód z przesłuchania S. S. – pracownika skarżącego oraz B. S. - pełnomocnika podatnika. Świadkowie nie potwierdzili by D. S. wykonywał prace remontowe dla skarżącego. Świadek S. S. oświadczył, iż nie jest w stanie powiedzieć, czy D. S. w 2009 r. wykonywał jakieś remonty w restauracjach skarżącego, a nawet czy remonty te w ogóle były wykonywane. Dyrektor Izby Skarbowej trafnie podniósł, że faktura z dnia [...]r. Nr [...], wystawiona przez D. S. dotyczy dekoracyjnego malowania sufitów i podłóg przy ul. B, tymczasem skarżący prowadzi lokale gastronomiczne na ul. C i ul. D. W świetle wyżej przedstawionych okoliczności zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, iż usługi remontowe udokumentowane spornymi fakturami VAT nie zostały wykonane przez wystawcę faktur, tj. D. S. Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że skarżący pomimo że odliczał podatek z faktur wystawionych przez D. S. w latach 2007 – 2009, to nie wykazał, że podjął jakiekolwiek próby by zweryfikować rzetelność swojego kontrahenta. W szczególności nie wykorzystał uprawnienia wynikającego z art. 96 ust. 13 ustawy o VAT i nie wystąpił do naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o potwierdzenie, czy wystawca faktur jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty (pkt 39 wyroku TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt C-33/13 w sprawie M. J.). Powyższe nie oznacza, że podatnik jest zwolniony z jakichkolwiek działań mających na celu weryfikację swoich kontrahentów. Przy czym określenie działań, jakich w konkretnym wypadku można w sposób uzasadniony oczekiwać od podatnika, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT, w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, zależy przede wszystkim od okoliczności rozpatrywanego wypadku (pkt 37 ww. wyroku TSUE). Odnosząc powyższe stanowisko do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, iż minimum staranności jakiej należało oczekiwać od skarżącego, to wykorzystanie uprawnienia z art. 96 ust. 13 ustawy o VAT. Gdyby skarżący wystąpił do urzędu skarbowego z wnioskiem o sprawdzenie, czy D. S. jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, to wiedziałby, że jest to podmiot niezarejestrowany, który nie był uprawniony do wystawiania faktur VAT. O tym, że skarżący nie dochował należytej staranności świadczy również i to, że nie posiada żadnych dokumentów (oprócz spornych faktur) potwierdzających wykonanie usług, np. dowodów zapłaty za wykonane usługi. Organy podatkowe miały też podstawy do zakwestionowania rzetelności transakcji zakupu towarów od spółki z o.o. D. Ustalenia i wnioski opisane zostały dokładnie w decyzjach. Przede wszystkim, przedmiotowych transakcji nie potwierdziła sama spółka D, która zajmowała się handlem odzieżą, a nie stołami i krzesłami - jak wynika z zakwestionowanych faktur wystawionych na rzecz skarżącego. Skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, że faktury wystawione rzekomo przez spółkę D dokumentowały faktyczne czynności. Nie potrafił m.in. wskazać osoby którą reprezentowała tę spółkę, oświadczył, że w imieniu wymienionej spółki skontaktowała się z nim osoba narodowości chińskiej lub wietnamskiej, której danych skarżący. Sąd podzielił ocenę organów podatkowych odnośnie fikcyjnego charakteru faktur wystawionych przez Spółkę E. Organy podatkowe ustaliły, że z końcem października 2008 r. wymienionej spółce została wypowiedziana umowa najmu lokalu mieszczącego się pod adresem prowadzenie działalności gospodarczej, wskazanym na fakturach. Pod tym adresem zameldowane są osoby, niemające związku ze spółką. Spółka zaprzestała składania deklaracji na podatek VAT od początku 2009 r., wkrótce została wykreślona z rejestru podatników VAT, a prezes tej spółki nie stawiał się na przesłuchania. Wiarygodność spornych faktur została także podważona przez porównanie pieczęci spółki na deklaracjach VAT-7K z pieczątkami znajdującymi się na spornych fakturach. Skarżący nie wskazał organom podatkowym osoby reprezentującej spółkę E, z którą przeprowadzał transakcje. Wyjaśnił, że kontaktował się z nim mężczyzna o imieniu T. Przesłuchani w dniu 25 marca 2013 r. w charakterze świadków: M.K. - kucharz pracujący u skarżącego do czerwca 2009 r. oraz M. K. kucharz zatrudniony u skarżącego do lipca 2009 r., nie potwierdzili by w lokalach skarżącego używane były większe ilości naczyń i sztućców jednorazowych. Towary takie były wykorzystywane do potraw na wynos oraz w niewielkich ilościach również w kuchni, ale nie do poczęstunków gości lub imprez w plenerze, na co wskazywał skarżący. Wymienieni świadkowi nie potwierdzili również by w 2009 r. do lokali skarżącego nabywane były stoły lub krzesła. Świadek M. K. oświadczył, że na przełomie 2007 -2008 r. zakupiono 10-12 stołów i około 30 krzeseł. Świadkowie nie znali również nazwy spółki E. Z poczynionych ustaleń wynika, że jedynie skarżący potwierdza, że dokonywał transakcji z ww. spółką, przy czym nie zna (oprócz imienia) osoby, z którą kontaktował się z w sprawie dostawy towarów. Podobnie jak w przypadku wcześniej wymienionych wystawców spornych faktur, jedynymi dokumentami świadczącymi o dostawie towarów są faktury zakwestionowane przez organy podatkowe. Skarżący również w tym wypadku twierdzi, że cenę zapłacił rzekomemu sprzedawcy, gotówką. Nie posiada również żadnego potwierdzenia, że zapłata ta miała faktycznie miejsce. W ocenie sądu organy podatkowe właściwie określiły podstawę prawną umożliwiającą odliczenie podatku naliczonego od kwoty podatku należnego. Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124, a kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Normę prawa zawartą w cytowanym przepisie należy odczytywać w ten sposób, że przysługujące podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w otrzymanych przez podatnika fakturach zakupu towarów i usług istnieje i może być skutecznie realizowane wtedy, gdy faktury zakupu odzwierciedlają rzeczywiście dokonane operacje gospodarcze. Oczywistym jest, że treść faktury powinna odpowiadać rzeczywistości. Faktury są bowiem istotnym elementem w procesie obliczenia podatku VAT, ale trzeba pamiętać, że ich celem jest jedynie dokumentowanie zdarzeń podlegających opodatkowaniu. Innymi słowy, obowiązek podatkowy zasadniczo nie powstaje dlatego, że wystawiona zostaje faktura (wyjątek wynika z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT), ale dlatego, że dokonano czynności, która według ustawodawcy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Analogicznie, prawo do odliczenia podatku naliczonego materialnie nie istnieje dlatego, że dany podmiot posiada fakturę zakupu towaru lub usługi, ale dlatego, że rzeczywiście kupił towar lub usługę. Faktura jest natomiast dowodem zaistnienia zdarzenia podlegającego opodatkowaniu, a jej treść umożliwia dokonanie obliczenia podatku. W związku z powyższym istotne jest, aby faktury odzwierciedlały stan rzeczywisty. Dotyczy to m.in. określenia stron transakcji podlegającej podatkowi, jak i samego zdarzenia podlegającego podatkowi. Oczywiście, że chodzi o dane rzeczywistego sprzedawcy i nabywcy, oraz określenie rzeczywiście dostarczonego towaru lub wykonanej usługi, bo tylko wtedy będzie mogło być zapewnione prawidłowe funkcjonowanie systemu podatku od towarów i usług. A zatem faktura nie zawierająca danych rzeczywistego sprzedawcy towaru, a zamiast tego zawierająca dane innego podmiotu nie będącego rzeczywistym sprzedawcą lub określająca czynność, do której nie doszło, jest fakturą, która stwierdza czynności, które nie zostały dokonane w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Wyżej przedstawione rozumienie ustawowego mechanizmu obliczania podatku od towarów i usług wynika wprost z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług przewidujących wyłączenie możliwości obniżenia podatku należnego. Ustawodawca przewidział m.in., że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT). Powyższy przepis wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2005 r. zgodnie z art. 9 w zw. z art. 1 pkt 22 lit. b) ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 90, poz. 756), a zatem ma zastosowanie w odniesieniu do rozliczenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. Prezentowana przez sąd i wynikająca z zaskarżonej decyzji wykładnia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, dotyczących odliczenia podatku naliczonego jest zgodna z przepisami Dyrektywy 112/2006/WE i z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z treści przepisów wymienionej dyrektywy, ani z orzecznictwa TSUE, nie wynika, że podatnik ma prawo odliczyć podatek naliczony tylko dlatego, że posiada fakturę zakupu towaru lub usługi, chociaż nie odnosi się ona do rzeczywiście przeprowadzonej transakcji. Przyjęcie innego stanowiska, dopuszczającego możliwość pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z posiadanych przez podatnika faktur, ale nie dokumentujących rzeczywistych transakcji zakupu, sankcjonowałoby sytuację, że kto inny dostarcza towar, i kto inny wystawia fakturę sprzedaży za ten towar, którego źródło pochodzenia pozostaje w istocie nieznane, co w rezultacie prowadziłoby do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego nie na realnych zdarzeniach gospodarczych, lecz wyłącznie na treści zaoferowanych przez podatnika dokumentów. Byłoby to sprzeczne z istotą mechanizmu funkcjonowania podatku od towarów i usług (zob. powoływany wcześniej wyrok NSA z 24 marca 2009 r., I FSK 487/08, LEX nr 575434). Tym bardziej nie jest dopuszczalne odliczenie podatku naliczonego z faktur, co do których nie ma dowodów, że dotyczą czynności rzeczywiście dokonanych. Organy zasadnie też oceniły, że brak jest dowodów na okoliczność wykonania usługi udokumentowanej fakturą z dnia [...] r. wystawioną przez K.S. (prywatnie teścia podatnika). Według wyjaśnień skarżącego usługa ta polegała na przygotowaniu i podawaniu potraw z powierzonych produktów. Wykonania tej usługi nie potwierdził w zasadzie sam wystawca faktury zasłaniając się niepamięcią. K. S. zeznał, iż nie przypomina sobie w jaki sposób została skalkulowana cena usługi wykazanej na fakturze, nie pamięta co konkretnie wykonywał. Oświadczył, że zajmował się tylko transportem, nie przygotowywał żadnych potraw. Co jednak istotne, wykonywania czynności przygotowywania potraw cateringowych przez K. S. lub inne osoby w lokalach skarżącego, nie potwierdziły osoby zatrudnione w przez podatnika, w tym kucharze, a więc osoby najlepiej zorientowane w tym, kto i kiedy przygotowywał potrawy. Świadkowie stwierdzili, że w razie spiętrzenia prac przychodzili inni kucharze z lokali podatnika, natomiast nie były zatrudniane osoby z zewnątrz. Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że skarżący naruszył cytowany już art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, odliczając w czerwcu, październiku i grudniu 2009 r. podatek naliczony wynikający z faktur VAT (Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...]) wystawionych przez D. S., ponieważ nie przedłożył ani oryginałów ani duplikatów ww. faktur. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Przede wszystkim, zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT nie jest niezgodny z żadnym przepisem Konstytucji RP, a w szczególności z jej art. 2. Zasada demokratycznego państwa prawnego oczywiście nie stoi na przeszkodzie wykluczaniu możliwości odliczania podatku naliczonego z faktur zakupowych, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Z uwagi na powyższe sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę. ak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło