II SA/Rz 122/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi D. J. "[...]" na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. J. "[...]" kwotę 357zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 122/14 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi D.J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "D.J. "..." Usługi Transportowe", jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z dnia [..] listopada 2013 r. nr [..] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które wydano w następującym stanie sprawy: Decyzją z [..] kwietnia 2013 r. nr [..] , [..] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [..] , po przeprowadzeniu kontroli w przedsiębiorstwie, nałożył na D.J. karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. W dniu 23 kwietnia 2013 r. strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie. Postanowieniem z [..] maja 2013 r. GITD stwierdził uchybienie przez D.J. terminu do wniesienia odwołania uznając, że decyzję organu I instancji doręczono stronie 8 kwietnia 2013 r., a odwołanie zostało nadane 23 kwietnia 2013 r. Nastąpiło to zatem z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu określonego w art. 129 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.). Rozstrzygnięcie to strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z [..] października 2013 r. sygn. II SA/Rz 725/13 skargę oddalił. Uzasadnienia orzeczenia nie sporządzono. Podaniem nadanym w dniu 31 maja 2013 r. D.J. zwrócił się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wyjaśnił, że w okresie, w którym doręczano decyzję pierwszoinstancyjną przebywał za granicą, a przesyłkę podjęła żona, którą przekazała mu dopiero po jego powrocie do kraju, przy czym nie pamiętała dokładnej podjęcia przesyłki. Na podstawie identyfikatora przesyłki pocztowej, przy wykorzystaniu instrumentu elektronicznego udostępnianego przez Pocztę Polską na podmiotowej stronie internetowej ustalił, zgodnie z zaleceniem pracownika poczty, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 9 kwietnia 2013 r., zatem, termin do wniesienia odwołania powinien upłynąć w dniu 23 kwietnia 2013 r. W tym też dniu skarżący wniósł odwołanie. Jeżeli termin doręczenia był inny niż wynikający z raportu śledzenia przesyłek pobranego ze strony internetowej Poczty Polskiej, to został wprowadzony w błąd, a ewentualne uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Opisanym na wstępie postanowieniem GITD odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powołując w postawie prawnej rozstrzygnięcia art. 59 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy podał, że w myśl art. 58 §1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie D. J. nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Decyzję organu I instancji doręczono stronie w dniu 8 kwietnia 2013 r., a odwołanie nadano w dniu 23 kwietnia 2103 r., czyli po upływie przepisanego terminu. Nie stanowi w ocenie organu dowodu braku winy przedłożony przez zainteresowanego wydruk raportu śledzenia przesyłki, ponieważ jak wynika z pisma reklamacyjnego od Poczty Polskiej przesyłkę doręczono 8 kwietnia 2013 r., a dane wyświetlane na stronie internetowej mają charakter wyłącznie podglądowy. Przyczyną rozbieżności pomiędzy rzeczywistą datą doręczenia przesyłki a informacją podaną na stronie internetowej była awaria systemu informatycznego doręczyciela. Dowodem doręczenia jest jednak potwierdzenie odbioru. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem D.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. W ocenie skarżącego GITD dopuścił się naruszenia art. 129 § 2 oraz art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 Kpa. Zwrócił uwagę, że w dacie doręczenia decyzji przebywał za granicą, a domownik przekazując mu przesyłkę po powrocie do kraju nie podał, kiedy dokładnie ją odebrał, dlatego udał się placówki pocztowej celem ustalenia tej daty itam został poinformowany, że zdarzenie to może ustalić samodzielnie na stronie internetowej Poczty Polskiej przy wykorzystaniu narzędzia informatycznego służącego do śledzenia przesyłek. Z pobranych danych wynikało, że doręczanie nastąpiło 9 kwietnia 2013 r., dlatego wnosząc odwołanie w dniu 23 kwietnia 2013 r. miał nadzieję, że czyni to z zachowaniem ustawowego terminu, stosownie do pouczenia zawartego w decyzji. Wystąpienie rozbieżności pomiędzy datą rzeczywistego doręczenia a danymi w raporcie śledzenia przesyłek potwierdziła Poczta Polska. Błąd ten nie został jednak przez niego zawiniony, co powinno zostać przez organ uwzględnione. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania. Skarga jest uzasadniona, bowiem organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2 art. 58 § 1 K.p.a.). Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że skarżący wniosek o przywrócenie terminu wniósł z zachowaniem 7 dniowego terminu. Postanowienie GITD z dnia [..] maja 2013 r. stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu skarżący odebrał w dniu 24 maja 2013 r., a wniosek o przywrócenie terminu za pośrednictwem poczty został nadany w dniu 31 maja 2013 r. Do wniosku dołączono również kopię odwołania, ale należy zauważyć, że odwołanie już znajdowało się w organie. Z tych przyczyn warunki formalne ciążące na stronie określone art. 58 § 2 k.p.a. zostały spełnione. Rozważenia wymaga kwestia, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Przepis ten wymaga uprawdopodobnienia braku winy, a nie wykazania braku winy, co ma duży wpływ na ocenę okoliczności przedstawionych przez skarżącego w stanie faktycznym sprawy. Wskazać trzeba, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia. Brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niego niezależna. Jednocześnie jednak nie powoduje to zwolnienia organu z obowiązku podjęcia wszelkich działań, w celu potwierdzenia wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku, zwłaszcza jeśli są one dla organu mało przekonywujące, bądź też są lakoniczne i ogólnikowe. Jeśli organ uzna, że wskazane okoliczności nie są wystarczające do oceny braku winy w uchybieniu terminu, powinien podjąć działania wyjaśniające, w tym także, realizując zasady wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., wezwać stronę do uzupełnienia wniosku. Wprawdzie przyjąć należy, że nieuprawdopodobnienie braku winy stanowi podstawę do odmowy przywrócenia terminu, bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia wniosku w tym zakresie, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., jednakże w sytuacji, gdy we wniosku strona wskazuje na okoliczności, z powodu których nie mogła brać udziału w postępowaniu i dokonać czynności procesowej organ powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii, w tym także może zastosować wskazany tryb. Ocena, czy został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu powinna się przy tym odwoływać do wskazanych przez stronę okoliczności. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organ dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy w przez pryzmat przesłanki polegającej na uprawdopodobnieniu braku winy skarżącego w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Okolicznością bezsporną jest, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w ramach doręczenia zastępczego określonego w art. 43 k.p.a. pod nieobecność skrzącego. Potwierdzająca odbiór przesyłki żona skarżącego, nie potrafiła precyzyjnie wskazać daty odebrania przesyłki, dlatego skarżący udał się do placówki pocztowej celem uzyskania informacji o dokładnej dacie doręczenia przesyłki na jego adres. Pracownicy Poczty poinformowali skarżącego, że osobiście może ustalić tę datę na podstawie identyfikatora przesyłki na stronie internetowej Poczt Polskiej. Skarżący ustalił, że decyzja została doręczona w dniu 9 kwietnia 2013 r. Skarżący wydrukował "raport śledzenia" przesyłek na potwierdzenie daty doręczenia decyzji organu I instancji miało miejsce w dniu 9 kwietnia 2013 r. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r. (karta akt admin. nr 39) Poczta Polska poinformowała Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [..] , że przesyłka polecona (o stosownym numerze) została doręczona na adres D. J.a w dniu 8 kwietnia 2013 r. przy jednoczesnym okazaniu karty doręczeń i pokwitowania odbioru przedmiotowej przesyłki. Skarżący został poformowany o możliwości kontrolowania stanu realizacji przesyłki na stronie internetowej Poczty Polskiej S.A. Z treści pisma wynika też, że dane zawarte tam wyświetlane mają jedynie charakter poglądowy i nie mogą stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń. Zawarto również informację o awarii informatycznej, która była przyczyną rozbieżności dat doręczenia przesyłki. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo Poczt Polskiej z dnia 19 lipca 2013 r. (karta akt admin. nr 49), z treści którego wynika, że przesyłka polecona, o określonym numerze została doręczona w dniu 8 kwietnia 2013 r. Przyczyną rozbieżności dat doręczenia - faktycznie udostępnionej na stronie internetowej - była awaria informatyczna, która wystąpiła w Urzędzie Pocztowym w [..] w dniu 8 kwietnia 2013 r. i została opisana w dokumentacji urzędu. W ocenie Sądu przedstawione okoliczności jednoznacznie wskazują, że skarżący uprawdopodobnił, że okoliczności związane z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiły z jego winy. Wręcz przeciwnie działania, jakie podjął skarżący dla ustalenia daty doręczenia przesyłki na jego adres dowodzą, że podjął wszystkie możliwe i racjonalne dla ustalenia daty doręczenia przesyłki czynności. Rolą skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu było uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do dokonania czynności nie nastąpiło z jego winy. Splot zdarzeń, które wystąpiły w sprawie nie pozwala przyjąć, że działania skarżącego nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia. Sąd zwraca też uwagę, że z akt sprawy nie wynika, że skarżącemu została okazana karta doręczeń i pokwitowania odbioru przesyłki. Gdyby istotnie miało to miejsce, to pracownik Poczty Polskie okazujący winien to udokumentować, aby nie było wątpliwości, w jakim dniu i komu udostępnił ww. dokumenty. Nie bez znaczenia jest również fakt, że Poczta Polska S.A. stwierdza, że w dniu 8 kwietnia 2013 r. wystąpiła awaria sieci informatycznej, będąca przyczyną podawania błędnej daty doręczenia przesyłki (patrz karta akt admin. nr 9 i nr 49). Zgromadzony materiał dowody nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący miał wiedzę, że przesyłka została doręczona w dniu 8 kwietnia 2013 r. Z akt nie wynika ponadto, w jakim dniu skarżący był na Poczcie w [..] , aby uzyskać niezbędne informacje co do daty doręczenia przesyłki. Z tego też względu stanowisko zaprezentowane przez organ w zaskarżonym postanowieniu nie poddaje się weryfikacji w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Z tego tez względu organy naruszyły przepis art. 80 k.p.a., gdyż ocen materiału dowodowego sprawy nie była swobodną oceną materiału dowodowego, pomimo że organ podejmował działania zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego, ale w konsekwencji nie doprowadziły do stwierdzenia zawinienia w działaniu skarżącego. Nie może też ponosić odpowiedzialności skarżący, za awarię systemu informatycznego Poczty Polskiej S.A. Działania podjęte przez skarżącego w ocenie Sądu wyczerpują miernik obiektywnej stronności, co pozwala wykluczyć winę skarżącego, aby złożyć odwołanie z zachowaniem terminu. Mając na względzie powyższe Sąd uznał że skarga jest uzasadniona i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. Wskazania, co do działań organu wnikają wprost z uzasadnienia wyroku.