V SA/Wa 851/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na upomnienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. Znak [...] wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postepowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę; W dniu 4 marca 2014 r. [...] wniosła skargę na upomnienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] listopada 2013 r. Znak [...] wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postepowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie z uwagi na jej bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu i jako taka nie może być rozpoznana merytorycznie. W świetle art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: ustawy p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje w przypadku braku właściwości sądu administracyjnego wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 ustawy p.p.s.a. Przedmiotem skargi [...] z 4 marca 2014 r. jest czynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w postaci upomnienia nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. sporządzonego na podstawie art. 15 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej u.p.e.a., którym wezwano [...] do zapłaty należności wynikających z zaległych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością na podstawie uprzednio wydanych "decyzji rezerwacyjnych" z dnia [...] czerwca 2013 r. i kosztów upomnienia. Z treści tego upomnienia skarżąca wywodzi nałożenie na nią obowiązku w postaci zapłaty określonych należności pieniężnych. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Upomnienie niewątpliwie nie mieści się w katalogu przypadków określonych w punktach od 1 do 3 i od 4a do 8. Nie zostało w nich wprost wymienione, nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu zabezpieczającym lub egzekucyjnym, na które służy zażalenie (pkt 3). W fazie wysyłania upomnienia nie dochodzi bowiem jeszcze do wszczęcia postępowania egzekucyjnego; jest to etap poprzedzający uruchomienie takiego postępowania, do którego – wskutek dobrowolnej zapłaty lub z innych przyczyn – może w ogóle nie dojść. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy upomnienie może być objęte przedmiotem sądowej kontroli na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie i piśmiennictwie (wyrok z dnia 22.07.2008 r. sygn. akt II FSK 709/09, T. Woś [w]: Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W-wa 2005, str. 59-60) przyjmuje się, że omawiane akty lub czynności powinny odpowiadać następującym warunkom: a) nie mogą być decyzjami lub postanowieniami, gdyż te są zaskarżane na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., b) powinny dotyczyć spraw indywidualnych, gdyż akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., c) powinny mieć charakter publicznoprawny, gdyż tylko ten rodzaj działalności administracji publicznej został poddany kontroli sądowoadministracyjnej, d) powinny dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa - co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem) organu administracyjnego a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 8344/98 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt I SA 264/97, ONSA 1997, nr 4, poz. 182; postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96 niepubl.). Powyższe akty lub czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, jednak nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. B. Adamiak [w]: publikacji: "Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a ) - Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2 /5/ 2006). Istotę i charakter upomnienia określa art. 15 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z jego brzmieniem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że przepis ten normuje w istocie zagadnienia proceduralne, warunkując w określonych przypadkach skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie potwierdza on natomiast żadnych uprawnień lub obowiązków strony w sensie materialnoprawnym. Dłużnik nie może zwalczać stanowiska organu administracji, będącego w przekonaniu tego organu wierzycielem, poprzez zaskarżenie tego rodzaju czynności, gdyż czynność taka nie przesądza o istnieniu ani uprawnienia ani obowiązku podmiotu, do którego kierowane jest upomnienie. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upomnienie nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (tutaj: skarżącej) wynikających z przepisu prawa. Stanowi ono jedynie swoiste "wezwanie do zapłaty" należności, przypomnienie dłużnikowi o istniejącym – zdaniem wierzyciela (organu administracji publicznej) – zobowiązaniu, w określonych przypadkach stanowi też niezbędny warunek skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że adresatem normy określonej w art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącej podstawę do wystawienia upomnienia, jest wierzyciel będący organem administracji, a nie dłużnik czyli skarżąca. Takie stanowisko nie narusza prawa strony do obrony swoich praw. Służyć temu może instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 i art. 34 u.p.e.a.), w ramach których strona może podnosić m.in. zarzut nieistnienia obowiązku, czy też jego wysokości. Reasumując, w ocenie Sądu ani samo upomnienie, ani czynność jego doręczenia nie mogą zostać uznane za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., przez co nie mogą być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.