IV SA/Gl 693/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po ponownym rozpatrzeniu wniosku A.R., zgodnie z decyzją nr [...], odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ stwierdził, że strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zarządca, czyli [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w piśmie z dnia 12 października 2012 r. potwierdziła, że strona nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Nadto organ wyjaśnił, że na mocy uchwały [...] Spółdzielni Mieszkaniowej nr [...] z dnia [...]r. A.R. został wykluczony ze Spółdzielni. W wyniku zaskarżenia tej uchwały przez stronę Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo. W wyniku rozpoznania apelacji Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt [...] stwierdził nieważność uchwały w przedmiocie wykluczenia A.R. ze Spółdzielni. Od tego wyroku [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w K., który wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r. [...] oddalił apelację. A.R. wniósł do Sądu Najwyższego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 11 maja 2011 r. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W ocenie Prezydenta Miasta Z. dla uzyskania przez A.R. prawa do dodatku mieszkaniowego w związku z zajmowaniem lokalu położonego przy ul. [...] nie ma znaczenia fakt złożenia przez M.W. wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobów gminy, gdyż jego pozytywne załatwienie oznacza jedynie wpisanie wnioskodawczyni na listę oczekujących, a nie jest równoznaczne z przyznaniem jej konkretnego lokalu mieszkalnego. Organ podkreślił, że z faktu umieszczenia M.W. na liście oczekujących na mieszkanie komunalne nie można wyprowadzić wniosku, jakoby strona lub zamieszkująca z nim wspólnie M.W. należeli do grona osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, oczekujących na lokal zamienny lub socjalny, którym miałby przysługiwać dodatek mieszkaniowy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. W odwołaniu od powyższej decyzji A.R. domagał się przyznania mu dodatku mieszkaniowego zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, która określa, że przysługuje on osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługującym im lokal zamienny lub socjalny. Zauważył, że wraz z M.W. i córką A.R. oczekuje na przyznanie mieszkania od Miasta Z. i od 3 lat aktualizuje swoje miejsce w kolejce. Prawo do mieszkania odwołujący otrzymał gdyż wskazane we wniosku o przydzielenie mieszkania komunalnego osoby zostały pozbawione tytułu prawnego do mieszkania spółdzielczego. W ocenie odwołującego interpretacja art. 2 ust 1 - 2 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest stronnicza, a rozstrzygnięcie nie posiada uzasadnienia prawnego. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że zagadnienia związane z przyznawaniem dodatków mieszkaniowych uregulowane są w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734). Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje jedynie osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których mają tytuł prawny lub nie posiadającym takiego tytułu ale oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Informacja na temat tego czy strona posiada tytuł prawny do lokalu objętego wnioskiem o dodatek mieszkaniowy lub z innego powodu kwalifikuje się do otrzymania dodatku mieszkaniowego zawarta jest we wniosku o przyznanie tego świadczenia, przy czym tę część wniosku potwierdza zarządca domu, w którym znajduje się przedmiotowy lokal mieszkalny. Ustawodawca określił warunki i kryteria jakie muszą być spełnione, aby wniosek mógł być uwzględniony. Do warunków tych należą: tytuł prawny do lokalu rozumiany w sposób określony w art. 2 ustawy; spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w przepisach art. 3 ustawy; odpowiednia wielkość lokalu określona z uwzględnieniem tzw. normatywnej powierzchni lokalu w art. 5 ustawy. Wszystkie warunki i kryteria muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Do obowiązków organu administracyjnego rozstrzygającego kwestię uprawnień strony do dodatku mieszkaniowego, w pierwszej kolejności należeć będzie zatem ustalenie, czy strona występująca o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego. Natomiast jak ustalono A.R. został wykluczony z [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na mocy uchwały z dnia 25 września 2006 r. Sąd Najwyższy odmówił rozpatrzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w K., który oddalił apelację skarżącego. Tym samym w mocy ostał się wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt [...] oddalający powództwo A.R. dotyczące zaskarżenia uchwały [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w przedmiocie wykluczenia strony ze Spółdzielni. Organ zauważył, że powodem odmowy przyznania A.R. mieszkaniowego jest brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz okoliczność, że nie oczekuje on na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny, a zatem odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego była prawnie uzasadniona. Zdaniem organu powyższe okoliczności wskazują, iż w dniu składania wniosku, tj. 17 października 2012 r. A.R. nie posiadał tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Ponadto z akt sprawy wynika, że odwołujący oraz jego konkubina M.W. nie są osobami zajmującymi lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującymi na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W ocenie organu z faktu umieszczenia M.W. na liście oczekujących na mieszkanie komunalne nie można wyprowadzić wniosku, jakoby wnioskodawca lub wspólnie z nim zamieszkująca M.W. należeli do osób wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nadto organ wskazał na różnice pomiędzy ubieganiem się o przyznanie lokalu komunalnego, a posiadaniem prawa do lokalu socjalnego lub zamiennego wynikającego z wyroku sądowego. Podkreślił, iż ustawodawca nie przewidział odstępstw od ustalonych warunków przyznania dodatku mieszkaniowego, toteż brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy braku uprawnień do lokalu zastępczego lub socjalnego skutkuje niemożnością przyznania tego dodatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A.R. wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Podniósł, iż składając wniosek o zasiłek rodzinny złożył również pismo informujące o przyznaniu prawa do mieszkania komunalnego przez Prezydenta Miasta Z. We wniosku o przydzielenie mieszkania z puli mieszkań komunalnych, przedłożonego przez M. W. zostali umieszczeni także A.R. oraz skarżący. Te same osoby A.R. wskazał we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Powyższe wskazuje, iż skarżącemu powinno być przyznane wnioskowane świadczenie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. A.R. zauważył, że zaprezentowana przez Kolegium interpretacja tego przepisu nie może być stronnicza oraz powinna zawierać uzasadnienie prawne odnoszące się do wykładni dokonanej przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w motywach kwestionowanej decyzji. Na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. A.R. zaakcentował, że w urzędzie uznano jego prawo do oczekiwania na przydział lokalu komunalnego i jest osobą oczekującą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi nastąpić może jedynie z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej "p.p.s.a."). Nadto zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego skarżącemu. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego ani procesowego. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 966 z późn. zm. dalej: u.d.m.). Zgodnie z tym przepisem dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Ponadto przedstawiony katalog tytułów do dodatku mieszkaniowego jest katalogiem zamkniętym, co nie pozwala na przyznanie tego uprawnienia z innych, niż wymienione wyżej, przyczyn. Zdaniem Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły, że A.R. nie spełnia wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 5 u.d.m. Z akt sprawy wynika, że A.R., zamieszkujący w Z. przy ul. [...], złożył w dniu 17 października 2012 r. kolejny wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W tym czasie, na mocy uchwały nr [...][...] Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...]r. został wykluczony ze Spółdzielni. Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt [...] oddalił powództwo strony o uchylenie tejże uchwały. A.R. wniósł apelację od tego wyroku, a Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt [...] stwierdził nieważność uchwały w przedmiocie wykluczenia A.R. ze Spółdzielni. Jednakże po wniesieniu skargi kasacyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z dnia 11 maja 2011 r. [...] oddalił apelację. A.R. wniósł do Sądu Najwyższego w Warszawie skargę kasacyjną od wskazanego wyroku. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wobec powyższego uprawnione jest twierdzenie, że w chwili składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, tj. w październiku 2012 r. skarżący nie posiadał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego wymienionego w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 u.d.m. Skarżący powoływał się na prawo do dodatku mieszkaniowego wywodząc je z treści art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. i podkreślając, iż w jego ocenie jest on osobą oczekującą na lokal. Należy jednak zauważyć, że zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. sformułowanie "osobom (...) oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny" oznacza przede wszystkim, że strona będzie spełniała przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o przyznaniu prawa do lokalu zamiennego albo socjalnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 216/06). Takowe orzeczenie w sytuacji skarżącego nie zostało wydane. Natomiast fakt umieszczenia konkubiny skarżącego na liście oczekujących na mieszkanie komunalne nie jest równoznaczny z oczekiwaniem na przyznany lokal zamienny lub socjalny. Wpis na listę oczekujących uprawnia ją do ewentualnego zawarcia, dopiero w przyszłości, umowy najmu lokalu z zasobów gminnych na czas nieoznaczony. Jest nadto oczywiste, że oczekiwanie na lokal mieszkalny wchodzący w skład mieszkaniowy zasobu gminy przyznawany na podstawie uchwał rady gminy wydawanej w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych nie może być traktowane w sposób tożsamy, co oczekiwanie na "lokal zamienny", jak i "lokal socjalny". O uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których dotyczy nakaz opróżnienia lokalu mieszkalnego orzeka sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu, a obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, o czym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r, Nr 31 poz. 266 ze zm.). O uprawnieniu najemcy do lokalu zamiennego mowa natomiast w art. 10 i art. 11 przywołanego aktu prawnego. Lokal taki powinien być dostarczony najemcy przez właściciela, ze względu na brak możliwości zamieszkiwania w dotychczasowo zajmowanym przez najemcę lokalu z powodu awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem szkody, gdy rodzaj koniecznej naprawy tego wymaga, a lokator jest obowiązany opróżnić w związku z tym lokal. Nadto ustawodawca przewidział prawo do lokalu zamiennego dla lokatora, któremu wypowiedziano umowę z przyczyn określonych w art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), a więc zajmowany dotychczas lokal wymaga opróżnienia w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku, a także wtedy, gdy właściciel lokalu wypowiedział lokatorowi stosunek prawny, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu. Sytuacja skarżącego nie odpowiada stanom faktycznym, jako zostały unormowane w przytoczonych przepisach, a nadanie definicji legalnej terminom "lokal zamienny" i "lokal socjalny" uniemożliwia traktowanie tych pojęć w sposób inny, niż dokonał tego ustawodawca. Wobec powyższego należy uznać, że organy administracji procedujące w sprawie - pomimo subiektywnych odczuć skarżącego - prawidłowo zinterpretowały art. 2 ust. 1 pkt 5 u.d.m. uznając, iż skarżący jest osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, jednak nie oczekuje na przysługujący mu lokal zamienny lub socjalny. Ponadto w toku postępowania administracyjnego zebrano w sposób wyczerpująco materiał dowodowy pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy, co do jej istoty, a nadto prawidłowo go oceniono, uzasadniając przy tym w sposób przekonywujący zajęte stanowisko. Ponieważ w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie stwierdzono, ani naruszeń przepisów prawa materialnego, ani też naruszeń przepisów procesowych Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.