II SA/Gd 92/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-05-08
Skład orzekający: Janina Guść, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego nieważność części uchwały dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku, uznając, że wyrok stwierdzający nieważność części uchwały planistycznej wywołał skutek prawny w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zakwestionowanych postanowień. Sąd podkreślił, że kontrola sądów administracyjnych nie obejmuje skarg na bezczynność w zakresie aktów prawa miejscowego, a wyrok taki nie nakłada na organ obowiązku podjęcia konkretnych działań planistycznych, lecz jedynie eliminuje wadliwe postanowienia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Radę Gminy wyroku WSA w Gdańsku z dnia 29 lutego 2012 r., który stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie stawki opłaty planistycznej przy zbyciu nieruchomości osobom bliskim w drodze darowizny. Skarżąca domagała się wymierzenia grzywny Radzie Gminy za niewykonanie wyroku. Organ argumentował, że wyrok został opublikowany i jest stosowany poprzez niewprowadzanie wadliwego zapisu do dokumentów, a gmina nie pobiera opłaty od 2009 r. Skarżąca podniosła, że Rada Gminy stwierdziła, iż uchwała 7 sędziów NSA nie jest dla niej wiążąca, a opłata była pobierana.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Radzie Gminy z powodu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 697/11 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
T. B. reprezentowana przez pełnomocnika L. S. (ojca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z powodu niewykonania przez Radę Gminy wyroku tego sądu z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 697/11.
Skarżąca wskazała, że wyrokiem tym sąd stwierdził nieważność uchwały Nr [[...]] Rady Gminy L. z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi L. (obręb geodezyjny L.), gmina L., w zakresie zawartego w treści całej uchwały unormowania dotyczącego stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z uchwaleniem planu miejscowego o treści: "w przypadku zbycia w formie darowizny nieruchomości osobom bliskim wysokość w/w opłaty ustala się na 10 % wzrostu wartości. Za osoby bliskie uważa się zstępnych, wstępnych, małżonka, rodzeństwo lub osoby przysposabiające i przysposobione".
Pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. skarżąca wezwała Radę Gminy L. do wykonania prawomocnego wyroku z dnia 29 lutego 2012 r. W odpowiedzi na pismo Wójt Gminy wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa w dniu 21 czerwca 2012 r. pod pozycją 2100. Podkreślił, że przy wydawaniu dokumentów na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy stosują się do wskazanego wyroku. Wyjaśnił też, że renta planistyczna za nieruchomości przekazane w formie darowizny osobom bliskim, nie jest przez organy ustalana od dnia 10 grudnia 2009 r. tj. od dnia podjęcia uchwały przez 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącej darowizny na rzecz osób bliskich. Ponadto wszelkie koszty postępowania sądowego zakończonego tym wyrokiem zostały zwrócone skarżącej po uprawomocnieniu się wyroku przelewem na rachunek bankowy.
Według skarżącej Wójt Gminy przekroczył swoje kompetencje i uprawienia odpowiadając na wezwanie skierowane do Rady Gminy. Wójt powinien wykonać wyrok sądu i przygotować zmianę uchwały.
Wobec powyższego wniosła o wymierzenie Wójtowi Gminy kary grzywny.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy działając w imieniu Rady Gminy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przy wydawaniu wyrysów i wypisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi L. oraz przy wydawaniu innych pism związanych z tym planem, organ wykreśla z karty terenu nieobowiązujący zapis dotyczący wysokości stawki opłaty w zakresie darowizny i powołuje się na zmianę opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 21 czerwca 2012 roku pod pozycją 2100. W ocenie organu takie działanie spełnia kryteria wykonania przedmiotowego wyroku. Poza tym gmina nie pobiera opłaty planistycznej od dnia 9 grudnia 2009 roku, czyli od podjęcia uchwały przez skład 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu skarga jest bezzasadna.
W piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że organ Gminy mija się z prawdą, gdyż na jego wniosek z dnia 9 maja 2011 r. dotyczący zmiany przedmiotowego zapisu Rada Gminy uchwałą z dnia 28 czerwca 2011 r. nr IX/75/2011 stwierdziła, że uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2009 r. nie jest dla niej wiążąca.
W kolejnym piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej stwierdził, że opłata planistyczna na mocy uchwały nr [[...]] była przez gminę pobierana, czego dowodzi przypadek mieszkanki gminy – A. B., która przekazała grunty rolne na rzecz swojego syna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy niewykonania przez Wójta Gminy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie o sygnaturze II SA/Gd 697/11. Podlega zatem rozpoznaniu na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.). Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący ale i restrykcyjny, ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca tryb ten wyczerpała, kierując do Rady Gminy pismo nazwane "upomnieniem", w którym domaga się wykonania wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 697/11.
Podstawową przesłanką do zastosowania art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wymierzenia organowi grzywny obliczonej zgodnie z § 6 tego przepisu jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności pomimo uprzedniego wyroku sądu. Stan bezczynności w sytuacji określonej w art. 154 § 1 tej ustawy ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego, mimo terminu określonego w ustawie nie rozpoznaje sprawy, natomiast niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności.
W judykaturze niewykonanie wyroku rozumiane jest jako pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, LEX nr 57180). W doktrynie mówi się, że z niewykonaniem orzeczenia sądu w rozumieniu art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2, albo § 2 pkt 1-7, art. 146-148 lub 150 tej ustawy skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 i uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 480).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrok z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 697/11, na skutek skargi T. B., stwierdzał nieważność uchwały Rady Gminy nr [[...]] z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi L. (obręb geodezyjny L.), w zakresie zawartego w treści całej uchwały unormowania dotyczącego stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z uchwaleniem planu miejscowego o treści: "w przypadku zbycia w formie darowizny nieruchomości osobom bliskim wysokość w/w opłaty ustala się na 10 % wzrostu wartości. Za osoby bliskie uważa się zstępnych, wstępnych, małżonka, rodzeństwo lub osoby przysposabiające i przysposobione". Skarga T. B. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 697/11 podlegała rozpatrzeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142), a więc w granicach naruszonego interesu prawnego skarżacej.
Pojęcie niewykonania wyroku należy interpretować w zakresie właściwości sądów administracyjnych, uregulowanej przepisem art. 3 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie w przypadku niewydania:
1) decyzji administracyjnej,
2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające prawa co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
4) innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
5) pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach.
Natomiast w przypadku aktów prawa miejscowego i innych aktów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, ustawodawca nie przewidział skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co wynika jednoznacznie z treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy stąd wyprowadzić wniosek, że niewykonanie wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 ustawy musi polegać na niewydaniu aktu lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Niewykonanie wyroku nie dotyczy zatem przypadku uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego lub inny akt organu jednostki samorządu terytorialnego, wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., poz. 1591, ze zm.).
Dodać również należy, że procedura planistyczna, uregulowana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647), nie przewiduje podejmowania przez wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) aktów lub czynność dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z mocy prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podejmowane przez ten organ jednostki samorządu terytorialnego czynności w ramach procedowania planu nie mają charakteru indywidualnych aktów lub czynności, ani też ustawa nie określa terminu ich podjęcia.
Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r. nieważności części uchwały podjętej przez Radę Gminy, a dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego, oznacza jedynie wyeliminowanie z porządku prawnego ze skutkiem ex tunc tej uchwały, we wskazanej przez sąd części. Wyrok ten nie nakładał jednocześnie na organ gminy obowiązku podjęcia konkretnych działań w zakresie planistycznym, ponieważ skutkiem wyroku wyeliminowane zostały (z mocą wsteczną) wszystkie postanowienia uchwały zakwestionowane przez sąd.
Nie można zatem uznać, aby Rada Gminy pozostawała w bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 697/11, wyrok ten bowiem od dnia uprawomocnienia wywołał skutek w postaci wyeliminowana części uchwały podjętej przez Radę Gminy, a dotyczącej planu zagospodarowania przestrzennego.
Niemniej istotne jest, że prawomocny (od dnia 24 maja 2012 r.) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r. podlegał publikacji i został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 21 czerwca 2012 r. pod pozycją 2100. Oznacza to, że orzeczenie o stwierdzeniu nieważności w zakresie zawartego w treści całej uchwały unormowania dotyczącego stawki procentowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanej z uchwaleniem planu miejscowego w przypadku darowania jej osobie bliskiej, jest powszechnie dostępne.
Bez znaczenia dla zasadności niniejszej skargi pozostaje fakt, że na wezwanie skarżącej z dnia 16 sierpnia 2012 r. do wykonania wyroku, skierowane do Rady Gminy L. odpowiedzi udzielono pismem podpisanym przez Wójta Gminy. Dla skuteczności wniesienia skargi na niewykonanie wyroku wystarczy bowiem jedynie wystosowanie wezwania do organu, odpowiedź organu nie ma natomiast w tego typu sprawie istotnego znaczenia. Nieistotne jest zatem i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, czy Wójt Gminy L. był uprawniony do udzielenia odpowiedzi na wezwanie skarżącej skierowane do Rady Gminy L.
Podobnie dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia akcentowane w pismach procesowych strony skarżącej stanowisko Rady Gminy w zakresie opłaty, o której mowa w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., wyrażane przed jego wydaniem. Mając na uwadze zarzuty wskazane w pismach procesowych, a dotyczące wymierzania przez organy gminy takiej opłaty wskazać należy, że zakres sprawy ze skargi T. B. wyznaczony jest przez przysługujący jej interes prawny. Skarga niniejsza nie może zmierzać do kontroli działalności organów gminy L., gdyż pozostaje to poza zakresem niniejszej sprawy wyznaczającej kognicję sądu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę jako niezasadną oddalił, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło