II OSK 69/15

Dnia 26 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. sp. z o.o. z siedzibą we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 199/14 w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., IV SA/Wr 199/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. P. sp. z o.o. we Wrocławiu (zwanej dalej W. P. sp. z o.o.) na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (zwanego dalej Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym) z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...]. Powyższą decyzją organ odwoławczy – po rozpatrzeniu odwołania zakładu W. P. sp. z o.o. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (zwanego dalej Powiatowym Inspektorem Sanitarnym) z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] o stwierdzeniu u K. A. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, zespół cieśni w obrębie nadgarstka: – uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej odnosi się ona do choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 – dalej zwanego "rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych) i orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w tym zakresie; – utrzymał decyzję w mocy w pozostałej części, to jest w zakresie dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym. Dnia [...] września 2011 r. K. A. zgłosił Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu podejrzenie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1) (k. 1 akt administracyjnych, I tom). Na podstawie zgłoszenia Powiatowy Inspektor Sanitarny zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej u K. A. (k. 2 akt administracyjnych). Po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego dnia [...] listopada 2011 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny skierował K. A. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu (k. 9 akt administracyjnych, I tom). Dnia [...] października 2012 r., Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (Poradnia Chorób Zawodowych) po wykonaniu badań lekarskich i analizie zgromadzonej dokumentacji wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u K. A. choroby zawodowej – przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) u K. A. (k. 12 akt administracyjnych, I tom). W uzasadnieniu podano, że na podstawie oceny narażenia zawodowego i stanu klinicznego: 1. rozpoznano u pacjenta lewostronny zespół cieśni nadgarstka i stan po leczeniu operacyjnym prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka; 2. okres narażenia na nadmierne obciążenie obu stawów nadgarstkowych z przewagą prawego miał miejsce przez 1,5 roku w latach 2005-2008; 3. pacjent jest obciążony chorobami mogącymi również być przyczyną wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka - równoczesne uszkodzenie korzeni szyjnych - 'double crush' i siringomielia. 4. początek dolegliwości w zakresie lewej ręki to początek 2012 r., czyli ponad rok od ustania narażenia. 5. w związku z powyższym ustalono z przeważającym prawdopodobieństwem, że przyczyną zespołu cieśni nadgarstka nie były czynniki związane ze sposobem wykonywania pracy. K. A. nie zgodził się z powyższym orzeczeniem lekarskim i złożył wniosek o wydanie orzeczenia lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Po przeprowadzeniu badań lekarskich Instytut Medycyny Pracy w Łodzi dnia [...] grudnia 2012 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u K. A. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1) (k. 15 akt administracyjnych, I tom). Jednostka orzecznicza II stopnia w uzasadnieniu orzeczenia wskazała, że szczegółowa analiza danych o narażeniu zawodowym, przebiegu klinicznego stwierdzonych schorzeń, dokumentacji medycznej oraz dodatkowych czynników współistniejących daje podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem dominującej roli narażenia zawodowego w etiologii prawostronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W ocenie jednostki istnieją zatem wystarczające podstawy do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka po stronie prawej. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1085 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; obecnie tekst jedn. tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., 1666 – uw. NSA; dalej "K.p.") oraz na podstawie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, stwierdził u K. A. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (k. 19 akt administracyjnych, I tom). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W. P. sp. z o.o. zarzucając naruszenie: 1. § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie, gdy materiał dowodowy był niewystarczający do wydania decyzji; 2. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – uw. NSA; dalej "K.p.a.") poprzez ich niezastosowanie skutkujące niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; 3. art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego polegające na pominięciu orzeczenia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz wyników badań stwierdzających u zainteresowanego schorzenia mogącego stanowić przyczynę rozwoju zespołu cieśni; 4. art. 107 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe sformułowanie rozstrzygnięcia, w wyniku czego ustalenie rzeczywistej treści decyzji wymaga odwołania się do jej uzasadnienia; 5. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej orzeczeniu Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Wskazując na powyższe W. P. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2 K.p.a.). W uzasadnieniu odwołania skarżąca skoncentrowała się na wskazaniu błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w zakresie dotyczącym narażenia K. A. na czynniki mogące powodować powstanie zespołu cieśni nadgarstka. Zwróciła także uwagę – obszernie to wyjaśniając – że w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie odniesiono się do innych czynników (schorzeń), które zidentyfikowano u pracownika, a które mogły mieć wpływ na rozwój u niego cieśni nadgarstka. W. P. sp. z o.o. zaznaczyła w szczególności, że takie czynniki zostały wskazane w orzeczeniu Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Akta sprawy zostały przekazane wraz z pismem z dnia [...] lipca 2013 r. do Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (k. 25 akt administracyjnych, tom I). Otrzymawszy akta Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się do obu jednostek diagnostyczno-orzeczniczych właściwych w sprawie z prośbą o ponowne przeanalizowanie sprawy oraz odniesienie się do podnoszonych przez odwołującą się kwestii medycznych (k. 29 i 30 akt administracyjnych, tom II). W odpowiedzi z dnia [...] września 2013 r. (k. 32 akt administracyjnych, tom II) Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu poinformował, że pacjent podczas badania lekarskiego podał w wywiadzie, iż początek dolegliwości w zakresie lewej ręki miał miejsce po przebyciu operacji prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka w lutym 2012 r. Odnosząc się do szczegółowych pytań przedstawionych do wyjaśnienia przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego Ośrodek wskazał, że w dokumentacji medycznej nie ma badania z kwietnia 2010 r., jest natomiast badanie oznaczone datą "[...].04.10" wykonane po badaniu w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu w dniu [...] kwietnia 2012 r. Odnosząc się do pozostałych wątpliwości Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu zaznaczył, że nie może zajmować stanowiska wobec badań i orzeczeń przeprowadzonych przez jednostkę orzeczniczą II stopnia oraz prowadzić dyskusji na temat orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy. Podkreślono, że orzekanie w sprawie chorób zawodowych jest dwustopniowe i po wydaniu orzeczenia przez Instytut wszelkie wątpliwości mogą być wyjaśnione pomiędzy Inspekcją Sanitarną a tym Instytutem. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zaznaczył końcowo, że dwuinstancyjność daje możliwość ponownego badania oraz rozpatrywania całości dokumentów, odmiennego spojrzenia orzeczniczego i wydania orzeczenia lekarskiego zmieniającego merytorycznie orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Z kolei w piśmie z dnia [...] października 2013 r. (k. 33 akt administracyjnych, tom II) Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, że data rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka po stronie lewej została określona na podstawie wyniku badania elektromigraficznego wykonanego w G. we W. przy ul. E. [...]. Na badaniu widnieje data "[...].04.10" bez uszczegółowienia, które z cyfr odpowiadają za rok, a które za dzień. Instytut wyjaśnił, że z tego powodu omyłkowo zinterpretowano to badanie jako datowane na 2010 r., a w rzeczywistości jest to badanie z [...] kwietnia 2012 r. Pomyłka ta nie wnosi jednak istotnych zmian do treści orzeczenia, ponieważ niezależnie, czy choroba lewej ręki K. A. ujawniłaby się w 2010 r. czy w 2012 r., to i tak obie daty nie przypadają na okres, w którym dopuszczalne byłoby rozpoznanie choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (dla zespołu cieśni nadgarstka okres ten wynosi 1 rok od ustania narażenia). Odnosząc się do zagadnień merytorycznych dotyczących prawego nadgarstka pracownika, Instytut wyjaśnił, że dokładna analiza narażenia zawodowego wykazała, iż badany pracując w latach 2005-2009 na liniach montażowych wykonywał czynności o charakterze monotypowym w zakresie ruchów w obrębie nadgarstka. Średnio wykonywał on od 2200 do 2500 powtórzeń ruchu w ciągu zmiany roboczej (na linii [...] nawet do 7500 powtórzeń na zmianę roboczą), a więc wykonywana praca zaliczała się do prac obciążonych monotypią o dużym stopniu uciążliwości. Dodatkowo prace o charakterze monotypowym wykonywane były przez większą część dnia roboczego od 5,5 do 7,5 godz./dniówkę co także stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka. W ocenie Instytutu ocena narażenia zawodowego wskazuje jednoznacznie, że badany był na stanowisku pracy narażony na ruchy monotypowe w obrębie nadgarstka mogące stwarzać ryzyko powstania ucisku w kanale nadgarstka, a co za tym idzie na powstanie neuropatii nerwów pośrodkowych w obrębie kanału nadgarstka. Dodatkowo na zawodową etiologię zmian w obrębie nerwu pośrodkowego wskazuje prawostronność zmian - praca wymagała przewagi ruchów po stronie prawej (pacjent praworęczny). Zmiany po stronie lewej wystąpiły dopiero w 2012 roku, co mogło być wtórnie wynikiem zwiększenia obciążenia kończyny górnej lewej przy niesprawności kończyny górnej prawej spowodowanej chorobą zawodową. Odnosząc się do pytań Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczących wpływu na stan zdrowia ewentualnych innych schorzeń Instytut wyjaśnił, że według obecnego stanu wiedzy zmiany korzeniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego nie są czynnikiem ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. Mogą jedynie powodować wystąpienie objawów podobnych do zespołu cieśni nadgarstka, co może prowadzić do postawienia mylnej diagnozy; nie ma to jednak wpływu na powstanie samego uszkodzenia nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, co jest bezpośrednią przyczyną zespołu cieśni nadgarstka. Ponadto Instytut odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyliczył jakie są obecnie uznane pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju zespołu cieśni w obrębie nadgarstka w przypadku mężczyzn oraz – odnosząc się do każdej z nich z osobna – wykluczył ich obecność w przypadku K. A.. W związku z powyższym pełnomocnik W. P. sp. z o.o. pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. wniosła zastrzeżenia do zebranego materiału dowodowego wskazując na fakt niepełnego zebrania materiału dowodowego, niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podniosła po raz kolejny zarzut niezdefiniowania monotypii ruchów, wskazując na błędne oznaczenie orzeczeń lekarskich (k. 40 akt administracyjnych, tom II). Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]) Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 235¹ art. 235² K.p. oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 maja 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. poz. 662) jak również z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.: – uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej odnosi się ona do choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego i orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w tym zakresie; – utrzymał decyzję w mocy w pozostałej części, to jest w zakresie dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Motywując decyzję Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie – zgodnie z art. 2351 i art. 2352 K.p. oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych – trzy warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, 3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zdaniem organu w przypadku K. A. przesłanki zostały spełnione w odniesieniu do zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego. Narażenie zawodowe oraz charakter wykonywanej pracy, zgodnie z kartą oceny narażenia zawodowego oraz informacjami uzupełniającymi pracodawcy stwarzały ryzyko wystąpienia u K. A. rozpoznanej choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego (poz. 20.1). Odnosząc się do klinicznych podstaw rozpoznania choroby organ przyznał, że Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu wydał orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u K. A. choroby zawodowej. Zatem w opinii jednostki orzeczniczej I stopnia zarówno zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego jak i lewego nie powinien być łączony z etiologią zawodową. Jednakże odmienne stanowisko zaprezentował Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, stwierdzając w orzeczeniu lekarskim nr [...] rozpoznanie choroby zawodowej u K. A. po stronie prawej. Instytut zaznaczył, iż szczegółowa analiza danych o narażeniu zawodowym, przebiegu klinicznego stwierdzonych schorzeń, dokumentacji medycznej oraz dodatkowych czynników współistniejących dają podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem dominującej roli narażenia zawodowego w etiologii prawostronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W ocenie jednostki istnieją zatem wystarczające podstawy do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka po stronie prawej. Dodatkowo Instytut w postępowaniu uzupełniającym zapewnił, iż postępowanie diagnostyczno-orzecznicze zostało przeprowadzone z zachowaniem wszelkich zasad przyjętych w orzecznictwie o chorobach zawodowych, uwzględniono historię choroby, przeprowadzono szczegółową i wnikliwą analizę objawów przedmiotowych, wyników konsultacji neurologicznej popartej badaniami elektrofizjologicznymi oraz dokonano szczegółowej oceny narażenia zawodowego a także prezentacji czynności wykonywanych na stanowisku pracy. Wskazując na powyższe Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił uwagę, że orzeczenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Wrocławiu w odniesieniu do nadgarstka prawego zostało zweryfikowane przez nadrzędną placówkę służby zdrowia, która rozpoznała chorobę zawodową u K. A.. Organ podkreślił, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi jest jednostką badawczo-rozwojową dysponującą najnowszą technologią diagnostyczną i zatrudniającą wysokiej klasy specjalistów z zakresu medycyny pracy. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego opinia wydana przez Instytut jest przekonująca i wiarygodna. Ponadto Instytut wskazał na uwzględnienie wszystkich podawanych w literaturze przedmiotu czynników pozazawodowych, których analiza wykluczyła inny charakter niż zawodowy rozwoju schorzenia. W ocenie organu w świetle powyższych rozważań należało odmówić mocy dowodowej treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu w tej części jakiej dotyczy ona zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego. Opinia ta w sposób enigmatyczny odnosi się do stanu faktycznego, nie uzasadnia przedstawionego rozpoznania w sposób przekonujący – dlatego nie może być przyjęta za dowód w sprawie. Organ wyjaśnił dalej, że decyzje w przedmiocie choroby zawodowej wydawane są w oparciu o opinie medyczne zawarte w orzeczeniach lekarskich, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów K.p.a. ma charakter opinii biegłego. Powinno być ono wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z tymi zasadami dokonał oceny sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego. Stwierdził, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi spełnia opisane wymagania. Rozpoznana choroba pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego uznana przez jednostkę diagnostyczno-orzeczniczą za chorobę zawodową figuruje pod poz. 20.1 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. W konsekwencji organ odwoławczy ocenił orzeczenie Instytutu nr [...] jako miarodajne i rzetelne, a uzasadnienie przekonujące i wiarygodne. Dalej organ odniósł się do zarzutu W. P. sp. z o.o. dotyczącego braku przywołania definicji pojęcia monotypii ruchów. Zgodził się, że nie ma w tej kwestii uregulowania prawnego. Pojęcie to, jak wskazywały jednostki orzecznicze, wiąże się z pracą wykonywaną poprzez wielokrotne powtarzanie tych samych czynności w krótkich odstępach czasowych (np. praca monotypisty, maszynopisanie, czy praca przy taśmach montażowych). Z uwagi właśnie na brak uregulowania prawnego w tym zakresie przy ocenie narażenia zawodowego lekarze orzecznicy każdorazowo w sposób indywidualny oceniają sposób wykonywania pracy, uwzględniając właśnie charakter pracy oraz liczbę powtórzeń czynności w jednostce czasu i zgodnie z wiedzą medyczną oceniają ryzyko wpływu sposobu wykonywania pracy na genezę zdiagnozowanego schorzenia. Wskazać trzeba, iż wbrew temu co wskazuje strona odwołująca się, fakt montowania 30-100 zaworów nie jest równoznaczny z wykonywaniem 30-100 identycznych ruchów. Oczywistym jest, iż montaż zaworu jest czynnością wieloetapową, w trakcie której wykonywanych jest szereg ruchów w poszczególnych stawach. Również fakt zmiany stanowiska nie zawsze wiąże się ze zmianą wykonywanych czynności. Zatem nie jest uprawnionym przyjęcie, iż montaż jednego zaworu to jeden ruch w jednym stawie. Lekarze orzecznicy oceniają liczbę powtórzeń i charakter ruchów w poszczególnych stawach, która może być podobna nawet przy zmianie stanowiska oraz rodzaju montowanego przedmiotu. Wbrew twierdzeniom strony, lekarze orzecznicy uznali, iż charakter wykonywanych czynności przyczynił się do rozwoju zdiagnozowanej choroby. Wskazać także trzeba, iż ze stwierdzeniem powtarzalności ruchów - monotypią nie zawsze wiąże się praca w wymuszonym tempie (np. maszynopisanie nie jest pracą w wymuszonym tempie, a wiąże się z monotypią). Organ dodał wreszcie, że medycyna nie jest nauką ścisłą, co znajduje wyraz chociażby w przywołanej definicji choroby zawodowej z art. 2351 Kodeksu pracy, gdzie mowa jest między innymi o wysokim prawdopodobieństwie ustalenia wystąpienia choroby zawodowej. Z tego względu oczekiwanie w wydanych orzeczeniach lekarskich zdefiniowania wszystkich pojęć używanych dla potrzeb medycznych, zdaniem organu, jest nieuzasadnione. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, jeżeli lekarz orzecznik dokonał oceny związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a wykonywaną pracą i dał temu wyraz w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla organu oraz stron, to nie ma podstaw do żądania od niego dalszych wyjaśnień. Nie można bowiem żądać, aby biegły brał udział w przeprowadzaniu kolejnych dowodów, bądź wydawał dodatkowe opinie, tylko dlatego, że konsekwentnie podtrzymuje swoje ustalenia, które nie są korzystne dla strony. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał też, że ocena narażenia zawodowego prowadzona niezależnie przez lekarza orzecznika i organy państwowej inspekcji sanitarnej służy określeniu przez podmiot uprawniony między innymi warunków pracy, mogących spowodować chorobę zawodową. Karta oceny narażenia zawodowego stanowi więc jeden z podstawowych dowodów, wiążących zarówno lekarza orzecznika przy wydawaniu orzeczenia, jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej przy wydawaniu decyzji w przedmiocie choroby zawodowej (§ 6 ust. 1, § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Zdaniem organu odwoławczego wbrew twierdzeniom W. P. sp. z o.o. wzięto pod uwagę również inne potencjalne schorzenia, które mogą przyczynić się do rozwoju rozpoznanej choroby. Celem postępowania w sprawie chorób zawodowych jest orzeczenie w formie decyzji administracyjnej o stwierdzeniu choroby zawodowej albo braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co wynika wprost z § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Uprawnione jednostki orzecznicze służby zdrowia I i II stopnia wydające orzeczenie w postępowaniu dotyczącym istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie rozstrzygają problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na inne tematy, niż będące celem tego postępowania administracyjnego, w tym także na pytania dotyczące przyczyn stwierdzonych u niej zmian chorobowych. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wypowiedział się także w kwestii rozpoznania u K. A. zespołu cieśni w obrębie nadgarstka po stronie lewej. Stwierdził, że z uwagi na fakt, iż wystąpienie udokumentowanych dolegliwości w zakresie lewej ręki to początek 2012 r., czyli ponad rok od ustania narażenia, brak było przesłanek formalnych do rozpoznania tego schorzenia. Fakt ten również znajduje odzwierciedlenie w wydanych orzeczeniach lekarskich obu jednostek orzeczniczych. Z tych też przyczyn kwestionowana decyzja w części w jakiej odnosi się do zespołu cieśni w obrębie nadgarstka lewego nie odpowiada zebranemu materiałowi dowodowemu i dlatego należało w tym zakresie orzec o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W skardze W. P. sp. z o.o. zarzuciła: 1. naruszenie art. 2351 K.p. oraz art. 2352 K.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż schorzenie K. A. bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy; 2. § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie, mimo że materiał dowodowy był niewystarczający do wydania decyzji; 3. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony skarżącej o zwrócenie się do uprawnionej jednostki orzeczniczej II stopnia o wydanie kolejnego orzeczenia w przedmiocie choroby zawodowej, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; 4. art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na przyjęciu ustaleń nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz pominięciu orzeczenia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i wyników badań stwierdzających u pracownika schorzenia mogących stanowić przyczynę rozwoju zespołu cieśni; 5. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego została wydana z naruszeniem art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji (w części utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]) oraz decyzji ją poprzedzającej w części nieuchylonej decyzją organu drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Ustosunkował się także do poszczególnych zarzutów skargi. Wyrokiem z dnia 24 września 2014 r., IV SA/Wr 199/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Poprzedzając motywy wyroku Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 2351 K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Podstawą rozstrzygnięć organów w tego rodzaju sprawach jest z kolei rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych wydane na podstawie art. 237 § 1 K.p. Dalej Sąd zaznaczył, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, a regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów K.p.a. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust 2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z treścią § 8 ust 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w nim czynności. Wskazując na powyższe regulacje Sąd wyjaśnił, że warunkiem uznania choroby za chorobę zawodową musi być uwzględnienie aspektu formalnego, materialnego i kompetencyjnego. Elementem formalnym jest określony przez ustawodawcę wykaz chorób zawodowych - tylko choroba zawarta w wykazie może być uznana za chorobę zawodową; element materialny polega na ustaleniu związku przyczynowego między działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy a wystąpieniem choroby, element kompetencyjny jest równoznaczny z dyrektywą, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest wyłącznie lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2004 r., nr 125, poz. 1317 ze zm.), zatrudniony w uprawnionej jednostce medycznej. Wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie zgodził się, że organ błędnie zastosował art. 2351 oraz 2352 K.p. orzekając o stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych. Sąd podzielił stanowisko, że dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia jest orzeczenie lekarskie. Lekarz orzecznik dysponując wiedzą specjalistyczna uznał, że w sprawie taka zależność zachodzi. Zdaniem Sądu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny dysponując dowodem, który potwierdza związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z wykonywaną pracą prawidłowo zastosował art. 2351 K.p. Prawidłowe jest także twierdzenie, iż występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych albo szkodliwego sposobu wykonywania pracy dokonuje się w ramach oceny ryzyka zawodowego, jak i pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia takiego związku (pewności lub wysokiego prawdopodobieństwa choroby). Oznacza to, jak podniósł organ odwoławczy, iż rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. Przyjmuje się wówczas domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Sąd zaznaczył przy tym, że domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy jest domniemaniem zwykłym, wzruszanym, co oznacza, że nie wyłącza to możliwości wykazania, iż - mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę. Dalej Sąd odniósł się do zgłoszonych w skardze wątpliwości dotyczącej daty końcowej narażenia K. A. na czynniki mogące powodować rozpoznaną chorobę zawodową. Zaznaczył, że ze świadectwa pracy znajdującego się w aktach postępowania wynika, iż K. A. od dnia [...] lipca 2008 r. do momentu rozwiązania stosunku pracy, to przez okres blisko roku przebywał na zwolnieniu lekarskim. Zakończył więc pracę w warunkach narażenia faktycznie w lipcu 2008 r. Potwierdza to również Instytut w treści uzasadnienia orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd dodał następnie, że w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego prawidłowo odróżniono okresy faktycznego zatrudnienia K. A. w W. P. sp. z o.o. od okresu pracy w narażeniu zawodowym, którego końcowa data przypadła na lipiec 2008 r. Dolegliwości w zakresie cieśni nadgarstka wystąpiły więc w ciągu 1 roku od daty ustania narażenia zawodowego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących charakteru pracy wykonywanej przez K. A. w W. P. sp. z o.o., zwłaszcza dotyczących monotypii ruchów, Sąd wskazał, że wywody organu stanowiące odpowiedź na owe zarzuty są wyczerpujące i prawidłowe. W szczególności przyznał, że nie zachodziła potrzeba ponownego badania pracownika w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. K. A. był badany w obu jednostkach orzeczniczych, zatem wykonane zostało ponowne badanie, które zweryfikowało orzeczenie jednostki I stopnia i zmieniło kierunek zapadłego rozstrzygnięcia. Ponadto, dysponując odmiennymi opiniami organ zwrócił się do obu jednostek medycyny pracy z prośbą o ponowne przeanalizowanie sprawy oraz odniesienie się do wskazanych w odwołaniu kwestii medycznych. Sąd wskazał, że Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu w wyjaśnieniach z dnia [...] września 2013 r. podał, że to właśnie dwuinstancyjność daje możliwość ponownego badania oraz rozpatrzenia całości dokumentów, odmiennego spojrzenia orzeczniczego i wydania orzeczenia lekarskiego zmieniającego merytorycznie orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. W ocenie Sądu jednostka medyczna I stopnia, przynajmniej pośrednio, zaaprobowała diagnozę Instytutu. Oceniając z kolei moc dowodową orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania opinii tej jednostki. Lekarz tej jednostki wydał orzeczenie o istnieniu podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej powołując się na wskazania aktualnej wiedzy medycznej (opartej na znajomości literatury przedmiotu, wytycznych i zasadach sformułowanych przez właściwe podmioty), oraz stosując dostępne metody i środki rozpoznawania chorób, w sposób uwzględniający wskazania wiedzy. Zdaniem Sądu orzeczenie lekarskie uzupełnione przez wyjaśnienia przedstawione na żądanie organu odpowiada prawu, gdyż spełnia warunki formalne, zostało nadto należycie i wyczerpująco uzasadnione, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie Sądu ustalenia oparto na analizie pełnego stan faktycznego: na analizie narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badaniach specjalistycznych. Wbrew twierdzeniu skarżącej, wskazanie orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości, jest jednoznaczne i konkretne, zawiera argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego orzeczenia i nie dopatrzył się uchybień w ustaleniach placówki medycznej II stopnia. Sąd podzielił natomiast też ocenę organu dotyczącą opinii lekarskiej wystawionej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu w części dotyczącej zespołu cieśni nadgarstka prawego strony. Przyznał, że w enigmatyczny sposób odnosi się ona do stanu faktycznego, nie uzasadnia przedstawionego rozpoznania w przekonujący sposób. Sąd nie uznał zarzutu dotyczącego pominięcia przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi możliwych pozazawodowych przyczyn, które mogły wywołać zespół cieśni u K. A.. Wskazał, że do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia. Lekarze orzekający nie prowadzą diagnostyki w kierunku wskazania co jest przyczyną obserwowanego u danego pacjenta schorzenia, lecz badają, czy może ono mieć tło zawodowe. Sąd dodał, że pomimo to organ orzeczniczy w jednoznaczny sposób zewidencjował pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju cieśni nadgarstka, wskazując, że nie występują one u K. A.. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2014 r., IV SA/Wr 199/14 złożyła W. P. sp. z o.o. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła naruszenie: – art. 2351 K.p. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, wbrew literalnej treści powołanego przepisu, domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy oraz uznanie, że do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia; – art. 2351 K.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż schorzenie K. A. bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy; – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – uw. NSA, dalej "P.p.s.a.") w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i 80 K.p.a. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez: a. nieuwzględnienie przez Sąd skargi i nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy; b. uznanie przez Sąd, że organ drugiej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny; c. przyjęcie przez Sąd, że oparcie rozstrzygnięcia sprawy na domniemaniu prawnym wzruszalnym zwalnia organ z obowiązku przeprowadzania dalszych dowodów również w sytuacji, gdy strona żądała przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem miały być okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy; d. uznanie przez Sąd, że organ drugiej instancji nie był obowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnej jednostki orzeczniczej, która rozstrzygnęłaby rozbieżności wynikające z dwóch sprzecznych orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W. P. sp. z o.o. podniosła także zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity tej ustawy opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – uw. NSA, dalej "P.u.s.a.") i art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 i art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie odmiennej niż organ drugiej instancji oceny dowodu znajdującego się w aktach sprawy, to jest pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] września 2013 r. poprzez przyjęcie, że Ośrodek ten "przynajmniej pośrednio, zaaprobował diagnozę Instytutu". Powołując się na powyższe W. P. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Nadto wystąpiła o zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na jej rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając zarzuty kasacyjnie W. P. sp. z o.o. podkreśliła, że w świetle art. 2351 K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis ten wskazuje zatem na konieczność ustalenia z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem, iż warunki pracy spowodowały chorobę. Zdaniem skarżącej kasacyjnie przy tak sformułowanej definicji choroby zawodowej nie będzie można uznać schorzenia za chorobę zawodową, jeżeli zostało ono prawdopodobnie albo nawet z dużym prawdopodobieństwem wywołane warunkami środowiska pracy. Zaznaczyła, że duże to jeszcze nie wysokie prawdopodobieństwo. Przechodząc do kwestii faktycznych W. P. sp. z o.o. zaznaczyła, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie, na które cierpi K. A. zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. Spółka zwróciła uwagę, iż w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. Zarzuciła, że powołany o istnieniu takiego domniemania prawnego ukształtował się na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84, wydanego w oparciu o nieaktualny już stan prawny (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie chorób zawodowych, Dz.U. z 1974 r., Nr 45, poz. 271, zgodnie z którym za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na ich powstanie). W. P. sp. z o.o. podniosła, że ówczesna definicja choroby zawodowej nie zawierała wymogu stwierdzenia "bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem", że choroba została spowodowana narażeniem zawodowym. Tymczasem analizując aktualne brzmienie przepisu art. 2351 K.p., z uwzględnieniem zasady racjonalnego prawodawcy, należy zgodzić się z poglądem przedstawionym w doktrynie, iż przy tak sformułowanej definicji choroby zawodowej ustawodawca w sposób celowy chciał ograniczyć liczbę schorzeń zawodowych, które prawdopodobnie są związane z warunkami pracy. Skarżąca kasacyjnie wskazała też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z jednej strony nie wykluczył możliwości obalenia domniemania istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy, jednakże z drugiej strony stwierdził, że "do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia. Lekarze orzekający nie prowadzą diagnostyki w kierunku wskazania co jest przyczyną obserwowanego u danego pacjenta schorzenia, lecz badają czy może ono mieć tło zawodowe". Zdaniem W. P. sp. z o.o. twierdzenia Sądu stoją ze sobą w sprzeczności. Skoro domniemanie o związku przyczynowym pomiędzy chorobą a warunkami zatrudnienia jest wzruszalne, to prawo powinno stwarzać instrumenty do przeprowadzenia dowodu przeciwnego temu domniemaniu. Tymczasem Sąd stwierdził w zaskarżonym wyroku, że brak jest obowiązku badania rzeczywistej przyczyny wystąpienia choroby zawodowej przez jednostkę orzeczniczą, a wystarczające jest poprzestanie na stwierdzeniu czy schorzenie może mieć tło zawodowe, z pominięciem analizy czynników pozazawodowych. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania W. P. sp. z o.o. powołała się na art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i wskazała, że w sprawie dwie jednostki orzecznicze uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych wydały dwa odmienne orzeczenia lekarskie. W orzeczeniu nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując między innymi na fakt, iż pacjent jest obciążony chorobami mogącymi również być przyczyną wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka - równoczesne uszkodzenie korzeni szyjnych - »double crush« i »siringomielia« oraz ustalił, że z przeważającym prawdopodobieństwem przyczyną zespołu cieśni nadgarstka nie były czynniki związane ze sposobem wykonywania pracy. Instytut wydał natomiast początkowo orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej bez wskazania ani wykluczenia wpływu innych schorzeń na rozwój choroby uznanej za zawodową. Organ drugiej instancji zwrócił się co prawda do obu jednostek orzeczniczych o uzupełnienie wydanych przez nie opinii, jednak - wbrew twierdzeniu Sądu - stanowiska jednostek orzeczniczych pozostały rozbieżne. W. P. sp. z o.o. zwróciła między innym uwagę, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wskazał jedynie, iż "według obecnego stanu wiedzy zmiany korzeniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego nie są czynnikiem ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka". Nie wyjaśnił przy tym źródła swojego stanowiska, czy też przyczyn zmiany poglądów środowiska naukowego na powyższą kwestię; nie powołał się na żadne badania ani naukowe publikacje. Skarżąca kasacyjnie zaznaczyła, że wobec faktu, iż Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie wyjaśnił stanowiska zajętego w orzeczeniu lekarskim nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a Instytut Medycyny Pracy jedynie lakonicznie wypowiedział się w kwestii pozostałych schorzeń K. A., należy uznać w postępowaniu nadal nie ustalono, z czego wynika rozbieżność w wydanych orzeczeniach. W. P. sp. z o.o. dodała wreszcie, że wobec sprzecznych orzeczeń wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze w sprawie wniosła o wystąpienie do uprawnionej jednostki orzeczniczej o wydanie kolejnego orzeczenia w przedmiocie choroby zespół cieśni nadgarstka u uczestnika, do czego podstawę daje § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ nie uczynił tego, a zaakceptowanie tego pominięcia przez Sąd świadczy o naruszeniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skarżąca kasacyjnie jeszcze raz podkreśliła, że dla wydania prawidłowego orzeczenia o etiologii choroby jednostki orzecznicze powinny ustalić schorzenia, na jakie uczestnik cierpiał przed oraz w chwili ujawnienia zespołu cieśni. W tym celu Instytut winien zgromadzić stosowne dowody, w tym między innymi dokumentację medyczną. Tymczasem w opinii uzupełniającej z dnia [...] października 2013 r. powołano się na pewne badania bez wskazania daty ich przeprowadzenia. Niemożliwe zatem jest ustalenie, czy uczestnik cierpiał na jakiekolwiek dolegliwości przed oraz w czasie ujawnienia zespołu cieśni, a które mogły mieć wpływ na rozwój tej choroby. W. P. sp. z o.o. stwierdziła wreszcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej u uczestnika K. A.. Oddalając skargę Sąd dopuścił się zatem naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. Końcowo skarżąca kasacyjnie zakwestionowała trafność stwierdzenia, które znalazło się w uzasadnieniu wyroku, dotyczącego stanowiska Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, które według Sądu miało w piśmie z dnia [...] września 2013 r. "pośrednio zaaprobować diagnozę Instytutu" (str. 19 uzasadnienia wyroku WSA). W ocenie Sądu twierdzenie takie nie wynika z treści powołanego pisma W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że lekarz orzecznik dysponując wiedzą specjalistyczną uznał, że w sprawie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy schorzenia K. A. z wykonywaną pracą, a więc prawidłowo zastosowano zastosował art. 2351 K.p. Organ nie zgodził się także z W. P. sp. z o.o. co do możliwości kwestionowania domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. W kwestii związku między warunkami pracy a chorobą w judykaturze sądów administracyjnych także pod rządami § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. ukształtował się pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia takiego związku (pewności lub wysokiego prawdopodobieństwa wywołania choroby). Podobny pogląd prezentowano w odniesieniu do art. 4 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.). Dalej Wojewódzki Inspektor Sanitarny bardzo szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, uwypuklając w szczególności, że w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wyjaśniono wątpliwości W. P. sp. z o.o., zwłaszcza odniesiono się szczegółowo do ewentualnych pozazawodowych przyczyn powstania u K. A. zespołu cieśni nadgarstka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej W. P. sp. z o.o. przedstawiła szereg zarzutów. Wskazała, że jej zdaniem Sąd błędnie zinterpretował art. 2351 K.p. wyprowadzając z tego przepisu domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy. W ocenie W. P. sp. z o.o. przepis ten został także niewłaściwie zastosowany, gdyż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, iż schorzenie K. A. bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Tego samego dotyczyły zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które objęły art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i 80 K.p.a. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych i wiązały się z zaakceptowaniem przez Sąd braków w postępowaniu dowodowym, w tym także zaniechania organu odwoławczego w zakresie uwzględnienia wniosku strony o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego. Opisane wyżej zarzuty W. P. sp. z o.o. dotyczą w istocie rzeczy wspólnego zagadnienia, które sprowadza się do pytania: czy w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że warunki pracy, które skarżąca kasacyjnie zapewniała K. A. w latach 2005-2008 spowodowały zidentyfikowaną u niego przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego? W zarzutach i powiązanej z nimi argumentacji skargi kasacyjnej W. P. sp. z o.o. uwypukla przy tym: – aspekt materialnoprawny – twierdzi, że powyższego związku przyczynowego nie można domniemywać w oparciu o sam fakt zidentyfikowania choroby zaliczanej do chorób zawodowych, oraz – aspekt formalny, który sprowadza się przede wszystkim do wykazania, że w sytuacji wydania przez jednostki orzecznicze dwóch sprzecznych opinii, zaistniałe wątpliwości należy dokładnie wyjaśnić, między innymi poprzez zlecenie dodatkowego badania w oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna zarzuty kasacyjne podniesione przez W. P. sp. z o.o. łącznie. Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 2351 K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl art. 2352 K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Choroby zawodowe oraz tryb orzekania o nich określa rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych. W niniejszej sprawie na etapie skargi kasacyjnej nie jest już przedmiotem sporu, że u K. A. rozpoznano chorobę wymienioną w punkcie 20.1 wykazu chorób zawodowych stanowiący załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych – przewlekłą choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Zgodnie z wykazem do rozpoznania wskazanej choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym upoważnia wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie 1 roku od ustania narażenia. Z akt sprawy wynika, że objawy zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego zdiagnozowano u K. A. [...] kwietnia 2009 r. Niewątpliwie zatem nastąpiło to przez upływem roku od zakończenia przez pracownika pracy na liniach montażowych [...],[...],[...],[...],[...],[...] (pracował na nich do trzeciego kwartału 2008 r., po czym przeniesiony został wskutek przeciwwskazań lekarskich na stanowisko podmontażu linii [...]). W skardze kasacyjnej W. P. sp. z o.o. podkreśla, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu błędnie przyjął, że wystąpienie objawów choroby zawierającej się w wykazie chorób zawodowych oraz zaistnienie związku przyczynowego pomiędzy warunkami szkodliwymi dla zdrowia pozwala na przyjęcie domniemania, iż zaistniał także związek, o którym mowa w art. 2351 K.p. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacji skarżącej kasacyjnie co do zasady nie można odmówić racji. W. P. sp. z o.o. trafnie wskazała, że obecnie inaczej, aniżeli w niegdyś obowiązujących przepisach (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie chorób zawodowych, Dz.U. Nr 45, poz. 271), musi być ukształtowana relacja pomiędzy narażeniem zawodowym a wystąpieniem choroby zawartej w wykazie chorób zawodowych. Należy więc z ostrożnością sięgać do poglądów wyrażanych w dawniejszym orzecznictwie sądowym (zob. powołany wyżej wyrok Sądu Najwyższego II PRN 9/84 oraz powołany w zaskarżonym orzeczeniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 1982 r., II SA 372/82, ONSA 1982/1/33). Powyższe nie prowadzi jednak do wniosku, że wyrok z dnia 24 września 2014 r., IV SA/Wr 199/14 jest błędny. Zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu bezpodstawne powołanie się opisane wyżej domniemanie prawne W. P. sp. z o.o. abstrahuje bowiem od tego, że w świetle całokształtu okoliczności sprawy i zebranego materiału dowodowego generalnie nie sposób powziąć wątpliwości do przyczyn choroby zawodowej K. A.. W tym zakresie materiał dowodowy – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie pozostawia wątpliwości, że zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego u pracownika pozostaje w związku ze sposobem wykonywania pracy w W. P. sp. z o.o. Z tych przyczyn nie ma dla sprawy znaczenia to, czy za punkt wyjścia do interpretacji art. 2351 K.p. powinno się, czy nie powinno przyjmować domniemania występowania określonego w tym przepisie związku. Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo nie podziela zgłaszanych przez W. P. sp. z o.o. w skardze kasacyjnej wątpliwości dotyczących zebranego materiału dowodowego. Można jedynie przyznać, że faktycznie w sprawie orzekały dwie jednostki orzecznicze w rozumieniu rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych (Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi), a wydane orzeczenia lekarskie mają różną treść. To jednak nie świadczy automatycznie o sprzecznościach w materiale dowodowym. Nie można bowiem zapominać, że orzekające jednostki orzecznicze działają w trybie quasi instancyjnym, a przy tym Instytut Medycyny Pracy w Łodzi jest jednostką II stopnia, która przedstawiła swoje stanowisko na skutek wystąpienia pracownika. Należy więc stwierdzić, że przyjęty system orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania nie wyklucza, a nawet zakłada, że w danej sprawie mogą zostać wydane różne orzeczenia, a orzeczeniem lekarskim przesądzającym będzie to wydane przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Uzupełniająco dodać trzeba, że rację ma oczywiście W. P. sp. z o.o., iż niekiedy rozbieżności pomiędzy orzeczeniami jednostek orzeczniczych I i II stopnia mogą uzasadnić powzięcie pewnych wątpliwości dotyczących zawartych w nich wniosków, zwłaszcza gdy orzeczenia te nie zostaną wyczerpująco przeanalizowane przez organ administracji (zob. np. powołany przez skarżącą kasacyjnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2012 r., II OSK 2418/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny zweryfikował bowiem oba wydane orzeczenia lekarskie i wskazał dlaczego orzeczeniu Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy odmówił mocy dowodowej i z jakich powodów oparł się na orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. W skardze kasacyjnej W. P. sp. z o.o. konsekwentnie stara się także wykazać, że nienazbyt dokładnie zbadano pozazawodowe przyczyny wystąpienia u K. A. zespołu cieśni nadgarstka. Skarżąca podkreśla przy tym stanowczo, że takie przyczyny zidentyfikował Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i że nie odniósł się do nich Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. Ustosunkowując się do powyższego należy w pierwszej kolejności podkreślić, że wbrew temu, co twierdzi W. P. sp. z o.o., Wojewódzki Inspektor Sanitarny skorzystał z kompetencji zawartej w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i w tym właśnie trybie wystąpił do obu jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie zgłoszonych przez skarżącą wątpliwości medycznych. Na wystąpienie organu wyczerpująco odpowiedział Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, który jednoznacznie wskazał, że "zmiany korzeniowe w obrębie kręgosłupa szyjnego nie są czynnikiem ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka. Mogą jedynie powodować wystąpienie objawów podobnych do ZCN, co może prowadzić do postawienia mylnej diagnozy, nie ma to jednak wpływu na powstanie samego uszkodzenia nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka, co jest bezpośrednią przyczyna ZCN". W świetle powyższego nie ulega więc wątpliwości, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wprost odniósł się i podważył znaczenie wskazywanych przez W. P. sp. z o.o. schorzeń K. A. jako tych, które mogą świadczyć o pozazawodowym pochodzeniu choroby nadgarstka. Wreszcie należy zaznaczyć, że Instytut szerzej odniósł się do powyższego zagadnienia, wskazując, iż uznanymi obecnie i popartymi danymi w światowym piśmiennictwie medycznym pozazawodowymi czynnikami ryzyka w przypadku mężczyzn są: – zaburzenia hormonalne w zakresie hormonów tarczycy – z tym, że wszystkie wskaźniki hormonalne u K. A. wykluczają obecność zaburzeń w tym zakresie; – zaburzenia gospodarki węglowodanowej – z tym, że zarówno wynik porannej glikemii, jak i test doustnego obciążenia glukozą wykluczają obecność u K. A. zaburzeń o takim charakterze; – otyłość - wskaźnik BMI oceniony na podstawie wzrostu i wagi badanego w trakcie hospitalizacji wyniósł [...], a więc wyklucza obecność tego czynnika ryzyka u badanego; – hipercholesterolemia – Instytut stwierdził, że u K. A. wprawdzie występuje podwyższony poziom cholesterolu całkowitego ([...] mg/dl przy normie do 200 mg/dl) jednakże uważa się obecnie, że to jedynie frakcja LDL cholesterolu odpowiada za zwiększone ryzyko rozwoju ZCN poprzez udział w fibrynogenezie i proliferacji tkanki łącznej w samym nerwie pośrodkowym. U badanego poziom cholesterolu frakcji LDL jest w normie; – dna moczanowa - poziom kwasu moczowego u badanego wynosi [...] (przy normie do 7,0 mg/dl); zdaniem Instytutu nie ma więc podstaw do rozpoznania dny moczanowej; – reumatoidalne zapalenie stawów - poziom czynnika reumatoidalnego (RF) wynosi u badanego [...] IU/ml (przy normie do 14 IU/ml), zdaniem Instytutu nie ma więc podstaw do rozpoznania u badanego RZS; – łuszczyca stawowa – Instytut stwierdził, że nie ma u badanego zarówno typowych zmian skórnych, jak i stawowych, co nie pozwala na postawienie u badanego tego typu rozpoznania. Wbrew zatem stanowisku W. P. sp. z o.o. bezpodstawny jest zatem zarzut, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi "w sposób niewystarczający zajął się kwestią możliwych pozazawodowych przyczyn, które mogły wywołać zespół cieśni u K. A." Odrębnie należy odnieść się także do zarzutu, w którym W. P. sp. z o.o. podnosi, iż Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wskazał "pewne badania bez wskazania daty ich przeprowadzenia". Podkreślenia wymaga, że wskazana jednostka orzecznicza działa jako podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną, a orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego. Z racji przyznanych kompetencji oraz prawnego umocowania Instytut Medycyny Pracy w Łodzi można traktować jako podmiot o wysokiej wiarygodności, zwłaszcza gdy chodzi o wypowiedzi na temat zagadnień medycznych opartych o dokumentację medyczną. Z tych przyczyn w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby podważać stanowisko tegoż Instytutu, który wnikliwie i obszernie przeanalizował sytuację zdrowotną K. A. i wykluczył możliwe pozazawodowe czynniki mogące powodować u niego zespół cieśni nadgarstka. Wszystkie wymienione wyżej argumenty prowadzą do wniosku, że zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 2351 K.p. przez błędną wykładnię, a także przez niewłaściwe zastosowanie nie zasługują na uwzględnienie. Nie można uznać też zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i 80 K.p.a. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Jak bowiem wyjaśniono, wbrew twierdzeniom W. P. sp. z o.o., postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wystarczająco wnikliwy, a orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, uzupełnione następnie pismem nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie organu, jest w zupełności przekonujące, jeśli chodzi o wystąpienie przesłanek rozpoznania choroby zawodowej z art. 2351 K.p. Końcowo wskazać też trzeba, że W. P. sp. z o.o. podniosła zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. i art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 i art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd odmiennej niż organ drugiej instancji oceny dowodu znajdującego się w aktach sprawy, to jest pisma Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 4 września 2013 r. poprzez przyjęcie, że Ośrodek ten "przynajmniej pośrednio, zaaprobował diagnozę Instytutu". Odnosząc się do tego zarzutu należy przyznać rację W. P. sp. z o.o., że z treści wskazanego pisma faktycznie nie sposób wywnioskować, iżby jednostka orzecznicza I stopnia zaaprobowała diagnozę Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Kwestia ta nie ma jednak żadnego znaczenia w sprawie. Jak już wyżej wyjaśniono, o chorobie zawodowej zadecydowało orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia, które zostało wyczerpująco uzupełnione. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.