II OZ 958/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 506/14 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego nakazującą skarżącemu rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o skrajnych wymiarach 11,30 m x 11,30 m, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, niepoparty jednak żadnym uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 lipca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 506/14 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Sąd uwzględnił fakt, że zaskarżona decyzja dotyczy domu mieszkalnego, na którego budowę, jak wynika z pisma skarżącego z dnia [...] maja 2013 r., skierowanego do organu pierwszej instancji, skarżący z rodziną poniósł ogromne koszty i nie byłby w stanie ponieść kosztów rozbiórki i wyniesienia gruzu. Z pisma skarżącego z dnia [...] października 2013 r., również skierowanego do organu powiatowego, wynika, że jest on jedyną osobą pracującą w rodzinie i rozbiórka go zrujnuje. W ocenie sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Co do zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody właścicielowi obiektu w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Od tego postanowienia J. S. wniosła zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 48 prawa budowlanego, który wyłącza wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej w sytuacji niniejszej sprawy. Wniosła o zmianę tego postanowienia i oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania zażaleniowego od wnioskodawcy na rzecz skarżącej. Wniosła alternatywnie o skierowanie wniosku na posiedzenie niejawne sadu, który wydał zaskarżone postanowienie, wobec oczywistej słuszności zaskarżenia, o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznania sprawy na nowo. Wskazała, że nie przewidziano odstąpienia od trybu uregulowanego w art. 48 p.b. Po bezskutecznym upływie terminu wyznacznego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. organy nadzoru są zobowiązane do wydania nakazu rozbiórki. Wskazała inne okoliczności przemawiające za prawidłowością postępowania organu w sprawie i uznaniem obiektu za samowolę niezgodną z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie. Obowiązkiem sądu nie jest natomiast domyślanie się intencji strony, ani orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie całokształtu akt sprawy. To w interesie wnioskującego leży odpowiednie uzasadnienie składanego wniosku. Tymczasem skarżący nie wskazał jakichkolwiek powodów przemawiających za udzieleniem mu ochrony tymczasowej – jego wniosek nie zawiera bowiem nawet szczątkowego uzasadnienia. Jest to tym bardziej rażące, że skarżący reprezentowany jest w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. Należy także zauważyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie tylko powinien posiadać jakiekolwiek uzasadnienie, ale że również podnosi się, że powinno ono być osobne od uzasadnienia samej skargi, jako odrębne od niej żądanie skierowane do sądu. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt OZ 30/04, z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04). Odnosząc się zaś do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że w świetle art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania pomiędzy stronami, które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Nie budzi wątpliwości fakt, iż przepisy z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2004 r., sygn. akt FZ 504/04 oraz postanowienie z 21 września 2011 r., sygn. akt II FZ 473/11, a także postanowienie NSA z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12). Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.