IV SA/Wa 479/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-09
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Magdalena Durzyńska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas II-III, pomimo pozytywnych opinii Marszałka Województwa i Izby Rolniczej oraz argumentów gminy o znaczeniu ekonomicznym i komunikacyjnym inwestycji?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas II-III, ponieważ ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nakłada obowiązek ochrony najżyźniejszych gleb, a gmina posiadała wystarczające zasoby gruntów o niższej przydatności rolniczej do zagospodarowania inwestycyjnego. Opinie Marszałka Województwa i Izby Rolniczej nie były wiążące dla Ministra, który kierował się przede wszystkim interesem społecznym i zasadami ochrony gruntów.Stan faktyczny
Gmina K. wystąpiła z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 24,5156 ha gruntów rolnych klas II-III. Marszałek Województwa i Izba Rolnicza pozytywnie zaopiniowali wniosek, wskazując na korzystne położenie gruntów w sąsiedztwie strefy ekonomicznej i dobre połączenia komunikacyjne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił zgody, argumentując koniecznością ochrony najżyźniejszych gleb i posiadaniem przez gminę wystarczających zasobów gruntów o niższej przydatności. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych oddala skargę
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej k.p.a.), art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205) - po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. znak [...], nie wyrażającą zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 24,5156 ha gruntów rolnych klas II-III położonych w obrębie ewid. W. , w granicach oznaczonych na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2013 r. - utrzymał w mocy ww. decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Wójt Gminy K. , działając na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, pismem z dnia [...] marca 2013 r., uzupełnionym przy piśmie z dnia [...] maja 2013 r., wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 24,5156 ha gruntów rolnych klas II-III, położonych w obrębie ewid. W. , w granicach działek ozn. nr ewid. [...] i [...], przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze.
Marszałek Województwa [...] pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. pozytywnie zaopiniował przeznaczenie na cele nierolnicze wnioskowanych gruntów rolnych. W opinii odwołał się do okoliczności lokalizacyjno-ekonomicznych uznając, że usytuowanie w sąsiedztwie Podstrefy [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, przy dobrze rozbudowanym systemie komunikacyjnym, predysponuje wnioskowane grunty na cele nierolnicze. Stwierdził także, iż pomimo dużej rezerwy terenowej nieracjonalna jest ochrona tych gruntów rolnych, bowiem usytuowane są one w sąsiedztwie terenów zainwestowanych oraz terenów już wcześniej przeznaczonych na cele nierolnicze. Marszałek Województwa zauważył, że w granicach gminy na cele przemysłowo-usługowe zostało przeznaczonych ok. 131 ha gruntów rolnych. Ponadto odniósł się do udziału procentowego gruntów rolnych klas I-III usytuowanych w granicach gminy, który wynosi ok. 28%, zaś w samym obrębie W. ok. 57%.
Do wystąpienia Wójta została dołączona także opinia Prezesa [...] Izby Rolniczej, który odniósł się do względów przestrzenno-funkcjonalnych stwierdzając, że grunty te są kontynuacją dynamicznie rozwijających się terenów inwestycyjnych.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie podzielił poglądu Marszałka Województwa oraz Prezesa Izby i decyzją z dnia [...] września 2013 r. odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas II-III o powierzchni 24,5156 ha. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w sąsiedztwie wnioskowanych gruntów występują wyłącznie grunty rolne. Ponadto odwołując się do dużego zasobu terenów przeznaczonych na cele nierolnicze i nie wykorzystanych na funkcje przemysłowe, stwierdził nieracjonalność przeznaczania kolejnych gruntów rolnych na cele inwestycyjne.
Wójt Gminy K. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. Przedstawił okoliczności dotyczące uwarunkowań komunikacyjnych, infrastrukturalnych, lokalizacyjnych oraz ekonomicznych, związanych możliwością stworzenia nowych miejsc pracy.
W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku została wydana opisana na wstępie decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zobowiązują do ochrony najżyźniejszych gruntów rolnych, których na terenie kraju jest zaledwie ok. 25%. Grunty te stanowią podstawę zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju, stąd też wynika obowiązek racjonalnego gospodarowania tym zasobem. Stwierdził, że z analizy wydanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji wyrażających zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze dla terenów gminy K. w latach 2002-2012 wynika, że w ramach opracowania kolejnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze ok. 180 ha gruntów rolnych klas I-III położonych na terenie gminy K. Ponadto, w ramach opracowanych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy na cele przemysłowo-usługowe przeznaczono ok. 131 ha, z czego wykorzystano na te cele ok. 61%.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zauważył, że decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...] wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze kolejnych gruntów rolnych klas II-III o powierzchni 10,6052 ha, które planowane są także do włączenia w specjalną strefę ekonomiczną w celu jej poszerzenia.
Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 6 ust. 1 ww. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w zakresie możliwości wykorzystania na cele nierolnicze gruntów o niższej przydatności rolniczej, organ wskazał, że w granicach gminy usytuowanych jest ponad 70% gruntów słabszych klas bonitacyjnych tj. IV-VI, co predysponuje je w pierwszej kolejności do przeznaczenia na cele nierolnicze. To na tych terenach przede wszystkim powinny być realizowane zamierzenia inwestycyjne. Ponadto stwierdził, iż okoliczności dotyczące funkcjonalno-przestrzennego zakresu planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie mogą bezwzględnie wpływać na przeznaczenie szczególnie chronionych gruntów rolnych. Minister nie uwzględnił argumentu Wójta, że prowadzone działania planistyczne mają istotne znaczenie ekonomiczne poprzez możliwość stworzenia nowych miejsc pracy. Podkreślił, iż grunty rolne jako specyficzny środek produkcji, charakteryzujący się niepomnażalnością, podlegają szczególnej ochronie. W odniesieniu do opinii Marszałka Województwa [...] oraz Prezesa [...] Izby Rolniczej organ stwierdził, że nie są one wiążące przy podejmowaniu decyzji. Okoliczności, do których odwołują się opiniodawcy, pozostają w sprzeczności z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Minister dodał, że w zakresie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych istotnym czynnikiem jest niewielki zasób gruntów rolnych klas I-III, które stanowią zaledwie ok. 25% powierzchni wszystkich gruntów rolnych w skali kraju. Poprzez ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych organ administracji ma za zadanie ograniczać proces rozprzestrzeniania się nowej zabudowy na najżyźniejsze gleby, a tym samym - spowalniać tempo wyłączeń takich gleb z produkcji rolniczej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma również obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju, co nie byłoby możliwe bez znaczącego udziału najżyźniejszych gleb. Potrzeba ochrony gleb o wysokiej bonitacji jest również uwzględniana w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (KPZK), według której istnieje konieczność określenia przestrzeni niezbędnej dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju, zwiększenia konkurencyjności sektora rolno-spożywczego oraz zachowania i rozwoju funkcji nierynkowych, bezpośrednio związanych z produkcją rolną. Proces powstawania gleb jest niezwykle powolny, przebiega bowiem z prędkością ok. 1 cm wytworzonej gleby na 100-400 lat. Z tego względu glebę uważa się za zasób w praktyce nieodnawialny, który powinien podlegać szczególnej ochronie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina K.
Kwestionowanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- błędne ustalenie stanu faktycznego skutkujące uznaniem, iż w niniejszej sprawie, celem ochrony gruntów rolnych wynikającej z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak również dla zapewnienia prawidłowej gospodarki żywnościowej, niezbędna jest odmowa wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, podczas gdy wyrażenie zgody w przedmiocie przeznaczenia 24,5156 ha gruntów rolnych klas II - III, położonych w obrębie ewidencyjnym W. na cele nierolnicze nie zostanie dokonane z ujemnymi konsekwencjami dla gospodarki rolnej Rzeczpospolitej Polskiej, jak również nie wpłynie negatywnie na racjonalną gospodarkę produkcyjno - żywnościową Gminy K. w skali regionu oraz w skali całego kraju i pozostanie zgodne z dyrektywami wyboru konsekwencji prawnych wynikających z tej ustawy,
- niezasadną odmowę udzielenia zgody na przeznaczenie wnioskowanych 24,5156 ha gruntów rolnych klas II - III, położonych w obrębie ewidencyjnym W. na cele nierolnicze, mimo pozytywnej opinii [...] Izby Rolniczej, to jest organu, do którego zadań należy w szczególności podejmowanie działań na rzecz ochrony i rozwoju rolnictwa oraz pozytywnej opinii Marszałka Województwa [...] , do którego zadań należy m.in. pobudzenie aktywności gospodarczej województwa oraz zachowanie wartości środowiska przyrodniczego przy uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń,
- pominięcie w toku wydania decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi położenia wnioskowanych gruntów rolnych korzystnego dla rozwoju produkcyjno - usługowego Gminy K., w szczególności poprzez zlokalizowanie w sąsiedztwie nowoczesnej fabryki dachówek ceramicznych oraz dokonanych w tym celu przyłączy mediów, przy zachowaniu rolniczego charakteru znacznej części gruntów rolnych, znajdujących się w obszarze Gminy K. poza wskazanym terenem, umożliwiających zapewnienie racjonalnej gospodarki produkcyjno - żywnościowej w skali regionu oraz w skali całego kraju,
- pominięcie istotnych okoliczności położenia wnioskowanych gruntów rolnych, znajdujących się pod patronatem Podstrefy [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej dającej możliwość rozwoju produkcyjno - usługowego Gminy K. , przy jednoczesnym zachowaniu gruntów rolnych znajdujących się w obszarze gminy poza wskazanym terenem, umożliwiających zapewnienie racjonalnej gospodarki produkcyjno - żywnościowej w skali regionu oraz w skali całego kraju,
- pominięcie istotnych okoliczności położenia wnioskowanych gruntów, które zostały objęte Strefą Aktywizacji Gospodarczej - projektu prowadzonego przez Gminę K. wraz z sąsiednią Gminą S., posiadających dobrze rozbudowane powiązanie komunikacyjne i znajdujących się pod patronatem Podstrefy [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej, dających możliwość rozwoju produkcyjno - usługowego Gminy K. przy jednoczesnym zachowaniu racjonalnej gospodarki produkcyjno - żywnościowej w skali regionu oraz w skali całego kraju,
- przyjęcie, iż na terenie Gminy K. usytuowanych jest ponad 70% gruntów słabszych klas bonitacyjnych, to jest klasy IV - VI, co w sposób oczywisty predysponuje je w pierwszej kolejności do przeznaczenia na cele nierolnicze, przy pominięciu usytuowania wnioskowanych gruntów rolnych w pobliżu Podstrefy [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz nowoczesnej fabryki dachówek ceramicznych, doprowadzonych przyłączy mediów oraz korzystnych uwarunkowań komunikacyjnych sprzyjających dalszemu rozwojowi produkcyjno - usługowemu tego regionu, stanowiącemu jednocześnie kontynuację wdrożonych już przez Gminę K. działań mających na celu aktywizację gospodarczą tego terenu,
- błędne przyjęcie, iż wydanie negatywnej decyzji w przedmiocie przeznaczenia wnioskowanych gruntów rolnych zmierzać będzie do ochrony gruntów rolnych, podczas gdy usytuowanie w niedalekiej odległości nowoczesnej fabryki dachówek, doprowadzenia przyłączy mediów, istniejących korzystnych, nowo wybudowanych ciągów komunikacyjnych oraz mającego powstać węzła komunikacyjnego drogi ekspresowej S5 oraz dalszych możliwości produkcyjno - żywnościowych gminy w skali kraju oraz w skali regionu, prowadzi do nieracjonalności takich zabiegów,
- błędne uznanie, iż Gmina K. z przeznaczonych na cele nierolnicze 131 ha gruntów wykorzystała dopiero około 61% gruntów, a przez to nieracjonalne z punktu widzenia ochrony gruntów rolnych jest udzielenie zgody na przeznaczenie kolejnych gruntów na cele nierolnicze, podczas gdy niewykorzystane grunty stanowią obszary znajdujące się na terenie całej, liczącej ponad 200 km2 Gminy K. , a zatem nie sposób wykorzystać ich w zamierzonym celu, tj. dla stworzenia spójnego obszaru aktywizacji gospodarczej na terenie Gminy K., przy jednoczesnym zachowaniu racjonalnej gospodarki produkcyjno - żywnościowej w skali regionu oraz w skali całego kraju.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez wyrażenie zmiennych poglądów prawnych wydawanych na tle takich samych stanów faktycznych, bez przekonującego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ administracyjny przy wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] (19,1652 ha gruntów rolnych klas II - III położonych na terenie wsi W. ) oraz decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...] (10,6052 ha gruntów rolnych klas II - III położonych w obrębie ewidencyjnym W. ).
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust 1 i w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, polegające na odmowie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze wnioskowanych gruntów rolnych, podczas gdy wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze tych gruntów pozostanie bez szkody dla ochrony gruntów rolnych w Rzeczpospolitej Polskiej, mieści się w zakresie dyrektyw wyboru konsekwencji prawnych oraz koncepcji legalności celu i nie wpłynie niekorzystnie na gospodarkę żywnościową w skali regionu oraz w skali kraju.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie braku zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 24,5156 ha gruntów rolnych klas II - III położonych w obrębie ewidencyjnym W. w granicach działek oznaczonych numerem ewidencyjnym [...]
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2013 r., nie wyrażającą zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 24,5156 ha gruntów rolnych klas II-III położonych w obrębie ewid. W. , w granicach oznaczonych na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2013 r.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205), zgodnie z którym przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
Decyzja organu wyrażającego zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na grunty o innym niż rolnicze przeznaczeniu stanowi jedynie podstawę do przeprowadzenia przez gminę odpowiedniej procedury związanej z przygotowaniem i uchwaleniem planu. Decyzja tego rodzaju ma charakter uznaniowy i dopiero w procedurze uchwalania planu podjęta zostaje przez organ planistyczny decyzja co do ewentualnej zmiany przeznaczenia. W toku procedury planistycznej organ rozważa interesy gminy wnoszącej o zmianę przeznaczenia gruntów i cele ochrony gruntów rolnych, wynikające z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 478/10, Lex nr 1080312).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych, na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Taka konstrukcja przepisu oznacza, że właściwemu organowi pozostawiono ocenę każdej konkretnej sytuacji, gdyż brak jest generalnego zakazu zmiany przeznaczenia gruntów wyższych klas na grunty produkcyjne. Organ winien wówczas w sposób wyczerpujący rozważyć, czy interes społeczny będący podstawą żądania zmiany przeznaczenia gruntów, należy przedłożyć ponad ustawowy obowiązek ochrony gruntów rolnych. Obowiązek ten został sprecyzowany w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowiącym, że ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne.
W kontekście art. 10 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie ocenia przedstawionego wniosku z punktu widzenia potrzeb ekonomicznych i zamierzeń urbanistycznych gminy, lecz w kontekście ochrony terenów wykorzystywanych rolniczo, rozważając negatywne skutki wynikające z tej zmiany oraz kierując się interesem społecznym i zasadami ochrony gruntów wyrażonymi w tej ustawie. W ocenie Sądu, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo wyważył powyższe interesy i przyjął, że aktualna sytuacja gminy K. nie pozwala na zmianę przeznaczenia gruntów objętych wnioskiem Wójta Gminy z dnia [...] marca 2013 r. Rolą Ministra nie była ocena korzyści ekonomicznych płynących ze zmiany przeznaczenia gruntów, związanych z potencjalnymi inwestycjami, lecz ochrona najlepszych gleb i zwartej przestrzeni rolniczej przed zainwestowaniem oraz ograniczanie działań polegających na nieuzasadnionym przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze.
Jak wynika z akt sprawy, obszar objęty projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynosi 30,5428 ha, z czego wnioskowane grunty rolne klas II-III stanowią pow. 24,5156 ha i obejmują zwarty obszar, usytuowany w otwartej przestrzeni rolniczej, w pobliżu istniejącego układu komunikacyjnego, tj. drogi powiatowej łączącej ten teren z drogą krajową nr 5. Na podstawie wykazu obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego terenu gminy K. stwierdzić można, że ogólna powierzchnia gruntów przewidzianych pod tereny obiektów produkcyjnych, składy i magazyny wraz z zabudową usługową oraz pod zabudowę usługową wynosi ok. 131 ha, z czego pod planowane cele nierolnicze wykorzystano ok. 61 ha. Do zainwestowania pozostało ok. 70 ha gruntów przeznaczonych pod zabudowę nierolniczą. Ponadto, decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze kolejnych gruntów rolnych klas II-III o powierzchni 10,6052 ha, które planowane są do włączenia w specjalną strefę ekonomiczną w celu jej poszerzenia.
Prawidłowo Minister wskazał, że w pierwszej kolejności zasadne jest zagospodarowanie terenów przeznaczonych już na cele nierolnicze w ramach wcześniej uchwalonych planów. Przeznaczanie na cele nierolnicze dodatkowych gruntów wysokich klas bonitacyjnych byłoby działaniem sprzecznym z zasadą ochrony gruntów rolnych, wyrażoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Każde odstępstwo od tej zasady winno stanowić szczególnie uzasadniony wyjątek, a tego w sprawie nie wykazano. W szczególności w sprawie nie może być istotnym argumentem przedstawienie na rozprawie zainteresowania zakupu na cele inwestycyjne 1 ha gruntów na ww terenie (k. 150) czy dokonanie ogłoszeń przez gminę o dysponowaniu potencjałem inwestycyjnym. Wprawdzie Marszałek Województwa [...] oraz Prezes [...] Izby Rolniczej pozytywnie zaopiniowali wniosek Wójta Gminy K. , jednakże wyrażone przez nich opinie nie były wiąże dla organu orzekającego w sprawie. Na uwadze mieć należy okoliczność, iż w granicach gminy K. znajduje się ponad 70% gruntów słabszych klas bonitacyjnych IV-VI, zatem na tych gruntach powinny być realizowane zamierzenia inwestycyjne. Bez znaczenia w tym zakresie pozostają kwestie komunikacyjne gdyż te, z perspektywy długofalowej gospodarki gruntami rolnymi najlepszych klas pozostają bez znaczenia dla wyniku sprawy.
Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że brak jest na terenie Gminy K. i obrębu W. rzeczywistych potrzeb uzasadniających dalsze odrolnianie gruntów tylko z tego powodu, że prowadzone działania planistyczne wg władz gminy mają istotne znaczenie ekonomiczne, a wnioskowane grunty posiadają atrakcyjną lokalizację pod względem uwarunkowań komunikacyjnych. Z tych przyczyn, nietrafne są zarzuty skargi dotyczące korzystnego położenia przedmiotowych gruntów rolnych dla rozwoju produkcyjno-usługowego Gminy K. , również w kontekście objęcia ich patronatem Podstrefy [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej oraz Strefą Aktywizacji Gospodarczej. O ile z punktu widzenia ekonomicznego rozwoju gminy może mieć znaczenie sposób zagospodarowania gruntów położonych w pobliżu ciągów komunikacyjnych oraz mającego powstać węzła komunikacyjnego drogi ekspresowej S5, to jednak z punktu widzenia ochrony gruntów rolnych o wysokiej klasie bonitacyjnej okoliczność ta nie może stanowić przesłanki do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia obszaru gruntów rolnych klasy II i III. Cele inwestycyjne powinny być realizowane przede wszystkim na gruntach o niskiej wartości bonitacyjnej, niemożliwych do zagospodarowania na cele nierolnicze.
W prawidłowo ustalonym przez organ stanie faktycznym dalsze przeznaczanie gruntów na cele nierolnicze nie służy celowi określonemu w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dlatego w analizowanym przypadku byłoby nieuprawnione. Nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy argumentacja skarżącego w zakresie dotyczącym naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Minister w sposób wyczerpujący zgromadził, poddał analizie i ocenił materiał dowodowy, a swą decyzję szczegółowo uzasadnił. Zarzuty dotyczące naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, należy ocenić jako niezasadne.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło