II OZ 660/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.B. i E.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 197/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.B. i E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r., II SA/Gd 197/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi H.B. i E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia odpadów. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem skarżący nie wykazali zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu, w tym niebezpieczeństwa wyrządzenia im szkody o znacznej wartości. Zdaniem Sądu skarżący nie uwiarygodnili, ażeby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spowodowało bezpośrednio jakąkolwiek szkodę w ich majątku, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym lub trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak brak dostępu do drogi skutkujący niewykonalnością nałożonego obowiązku, podobnie jak odmiennie określone terminy wykonania obowiązku usunięcia odpadów z innych, sąsiednich nieruchomości nie wyczerpują przesłanek określonych w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", gdyż nie przesądzają o niebezpieczeństwie wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto wskazano, że przesłanką wstrzymania wykonania aktu nie jest wskazana przez skarżących w skardze przesłanka "prawomocności" wadliwych decyzji. Przesłanki te bowiem reguluje przepis art. 61 P.p.s.a. Nie stanowi przesłanki do zastosowania ww. przepisu powoływanie się na wadliwość wydanego aktu (decyzji czy też postanowienia), albowiem w toku postępowania o wstrzymanie wykonania Sąd nie bada merytorycznie podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji. Wskazano przy tym, że co do zasady wykonaniu podlegają ostateczne decyzje i postanowienia, wydane przez organy administracji, a jedynie wyjątkowo – na mocy wskazanego art. 61 § 3 P.p.s.a. – sąd, na wniosek strony, może wstrzymać wykonanie takich aktów. Postępowanie sądowoadministracyjne, w toku którego sąd bada legalność wydanych aktów administracyjnych, nie ma zatem wpływu na wykonalność rozstrzygnięć organów administracji, z wyjątkiem wynikającym z regulacji art. 61 cytowanej ustawy. W ocenie Sądu zatem, w sytuacji, gdy skarżący nie wykazali istnienia w odniesieniu do ich sytuacji przesłanek wstrzymania wykonania skarżonego aktu, wynikających z powołanego przepisu art. 61 ustawy, zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, która ma charakter wyjątku od reguły wykonalności ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji, byłoby nieuzasadnionym jej nadużyciem. Dlatego w oparciu o przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący, domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. cyt. "poprzez przyjęcie, iż skarżący nie wykazali istnienia przesłanek wstrzymania aktu, w tym niebezpieczeństwa wyrządzenia im szkody o znacznej wartości i nie uwiarygodnili, ażeby wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spowodowało bezpośrednio jakąkolwiek szkodę w ich majątku, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym, lub trudne do odwrócenia skutki – podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału jak i stanu faktycznego sprawy wynika odmienne stanowisko". W ocenie skarżących stanowisko Sądu pierwszej instancji jest wadliwe, gdyż: 1/ zaskarżona decyzja jest niewykonalna – brak jest możliwości wprowadzenia na teren nieruchomości ciężkiego sprzętu, albowiem nieruchomości na których zgromadzono odpady otoczone są z każdej strony budynkami mieszkalnymi. Nadto brak jest dróg dojazdowych prowadzących do tej nieruchomości; 2/ na obecnym etapie niemożliwe jest wykonanie decyzji, ponieważ w decyzjach gmina nakazując usunięcie odpadów określiła dla poszczególnych właścicieli nieruchomości położonych na terenie zgromadzonych odpadów różne terminy usunięcia tych mas. W sytuacji gdy skarżący usunął odpady, a inne osoby nie, to ich działka zostanie pokryta masami z innych nieruchomości; 3/ w ocenie skarżących, w sytuacji gdy sprawa zostanie rozstrzygnięta na ich korzyść, a decyzja zostanie już wykonana, to w stosunku do nich zajdą niemożliwe do odwrócenia skutki. Bowiem skarżący nie są posiadaczami zalegających na ich terenie odpadów. Jak wynika z akt sprawy odpady te nawiózł K.K. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że osobami odpowiedzialnymi za nawiezienie ziemi są skarżący. Nadto skarżący nie będą mogli domagać się ewentualnego regresu od ww. osoby, w sytuacji gdy poniosą wysokie koszty wywozu odpadów, a w postępowaniu sądowym zostanie ustalone, że odpowiedzialnym za nawiezienie odpadów jest K.K., albowiem nie posiada on żadnego majątku. Pismem z dnia 15 czerwca 2014 r. skarżący cyt. "wnieśli o umożliwienie nam złożonego uzasadnienia do złożonego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – sygn. akt II S.A./Gd 197/14 a zawartych we wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. wraz z załącznikami". Jako załącznik do tego pisma dołączono wniosek o wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r., gdzie zawarto argumenty mające na celu jego uzasadnienie wraz z mapą sytuacyjno-wysokościową przed likwidacja stawu, pismo Starosty z dnia 5 czerwca 2014 r. dotyczące użytku działki nr [...] oraz decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2014. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika więc, iż warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona nie uprawdopodobniła przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty skarżących zawarte w zażaleniu nie podważyły stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji. Prawidłowo bowiem wskazano, że skarżący nie wykazali by wykonanie kontrolowanej decyzji wiązałoby się, jak podkreślają, z możliwością wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Za takie "trudne do odwrócenia skutki" nie może zostać uznana okoliczność w postaci poniesienia kosztów wywozu odpadów, a postępowanie regresowe, w sytuacji gdy zostanie ustalone, że to nie oni są odpowiedzialni za nawiezienie odpadów, ale wskazywana osoba trzecia, nie będzie skuteczne, gdyż osoba ta – jak twierdzą skarżący – nie posiada majątku. Taki argument, w ocenie Sądu, w rzeczywistości zmierza do podważenia zapadłej w sprawie decyzji – skarżący kwestionują bowiem zasadność zobowiązania ich przez organ do usunięcia odpadów. A przecież w postępowaniu dotyczącym zastosowania ochrony tymczasowej, sąd nie może, bo nie pozwalają mu na to przepisy, badać kwestii prawidłowości decyzji, w tym i tego czy organy nałożyły konkretny obowiązek na właściwy podmiot. W innym wypadku mogłoby dojść do przedsądu, co w świetle obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne. Z tego samego powodu Sąd nie może ocenić wskazywanej przez skarżących niewykonalności decyzji, albowiem powyższe również jest nakierowane na wykazanie wadliwości zaskarżonego aktu. Odnosząc się natomiast do argumentu związanego z poniesieniem szkody w postaci poniesienia kosztów wywozu odpadów, w sytuacji gdy może się okazać, że sprawa zostanie rozstrzygnięta na ich korzyść, wskazać trzeba, że skarżący nie przytoczyli żadnych okoliczności z których mogłoby wynikać, że w tym konkretny postępowaniu, szkoda z tego tytułu będzie "znaczna", czyli wyższa niż zwykle wywołana wykonaniem aktu danego rodzaju. Za szkodę znaczną w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. nie może być bowiem uznany każdy uszczerbek w majątku zobowiązanych wywołany wykonaniem decyzji. Zatem obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, że wysokość tego uszczerbku będzie znaczna, przy czym okoliczność ta jest oceniana zawsze indywidualnie. Tymczasem skarżący na szkodę z tego tytułu wskazali bardzo ogólnie, nie podali bowiem ani wysokości potencjalnych kosztów wywozu tych odpadów, ani nie przedstawili swojej sytuacji majątkowej. W tej sytuacji nie można było ocenić, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy mamy do czynienia z możliwością wyrządzenia "znacznej szkody" w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Poza tym strona skarżąca winna mieć na względzie, że poniesienie nakładów finansowych w wykonaniu wadliwej decyzji nie musi wywołać skutku w postaci spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze (porównaj: postanowienie NSA z dnia 30.05.2014 r., sygn. akt II OZ 522/14). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.