III SA/Wa 32/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-13
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Beata Sobocha, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odsetki płacone w związku z uczestnictwem w systemie zarządzania płynnością finansową typu cash-pooling podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji (thin capitalization) i w konsekwencji mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa cash poolingu, w szczególności w formie zero-balancing cash pooling, nie spełnia przesłanek umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. W ramach tej umowy nie dochodzi do przeniesienia własności określonej ilości pieniędzy na biorącego i późniejszego jej zwrotu, a celem jest zarządzanie płynnością finansową grupy. W związku z tym odsetki płacone w ramach cash poolingu nie podlegają restrykcjom wynikającym z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji i mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych przesłanek z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.Stan faktyczny
Spółka C. S.A. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek płaconych w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu. Spółka planowała przystąpić do umowy cash poolingu zorganizowanej przez swojego udziałowca z Danii, która polegała na zarządzaniu płynnością finansową grupy poprzez koncentrację środków na wspólnym rachunku. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że umowa cash poolingu spełnia przesłanki umowy pożyczki i odsetki mogą podlegać ograniczeniom wynikającym z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej Ministra Finansów, stwierdzenie, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz C. S.A. zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi C. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 10 czerwca 2013 r. C. SA z siedzibą w W.,
(dalej jako "Skarżąca", "Spólka") złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74. poz. 397 ze zm.). o niedostatecznej kapitalizacji w związku z uczestnictwem w systemie zarządzania płynnością finansową cash-pooling.
W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujące zdarzenie przyszłe.
Spółka należy do Grupy C. będącej jedną z największych na świecie grup piwowarskich. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja piwa. Właścicielem Spółki jest C. A/S z siedzibą w Danii, będący duńskim rezydentem podatkowym w rozumieniu art. 4 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie dnia 6 grudnia 2001 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 43, poz. 368 ze zm.).
C. A/S zawarł z N. AB (publ), dalej: "Bank") z siedzibą w Szwecji umowę o zarządzaniu płynnością finansową typu cash-pool ("Global Cash Pool Agreement", dalej: Umowa). Spółka rozważa przystąpienie (najprawdopodobniej z dniem 1 lipca 2013 r.) do Umowy przez podpisanie listu autoryzacyjnego ("Authorisation and Confirmation Letter"), na mocy którego C. A/S udzieli Skarżącej prawa do korzystania z usług świadczonych przez Bank. Następnie Skarżąca potwierdziła swoje uczestnictwo w systemie Cash Pool. Podmioty z Grupy C. będą uczestniczyć w systemie Cash-Pool. Skarżąca przedstawiła sposób zorganizowania system Cash-Pool, wskazując, iż na potrzeby świadczonej usługi Bank otworzy jeden lub kilka rachunków grupowych ("Currency Top Accounts"). Posiadaczem rachunków grupowych ("Currency Top Account Holder") będzie spółka C. A/S. Rachunki grupowe mogą być prowadzone w różnych walutach i mogą być wykorzystywane jedynie przez upoważnionych operatorów ("Authorized Operator"), w tym także przez Spółkę oraz posiadacza rachunku grupowego, czyli C. A/S za pośrednictwem rachunków transakcyjnych ("Transaction Accounts"), prowadzonych w tej samej walucie co odpowiadające im rachunki grupowe. Prawo do korzystania z rachunków grupowych przez Skarżącego wynika z podpisanego przez niego listu autoryzacyjnego ("Authorisation and Confirmation Letter"), którego elementem jest udzielenie Skarżącej pełnomocnictwa do korzystania z rachunku grupowego. W odróżnieniu od rachunków grupowych rachunki transakcyjne nie są rachunkami bankowymi. Stanowią one subkonta rachunku grupowego i służą kalkulacji zadłużenia/wierzytelności uczestnika systemu Cash-Pool względem posiadacza rachunku grupowego oraz umożliwiają uczestnikom dokonywanie wpłat/wypłat. Każda wpłata/wypłata dokonywana przez uczestnika usługi, w tym Skarżąca za pośrednictwem rachunku transakcyjnego zwiększa/zmniejsza saldo rachunku grupowego. Ponadto, jeśli wpłata/lub wypłata na/z rachunku grupowego dokonywana jest z innego rachunku transakcyjnego niż rachunek transakcyjny C. A/S, wówczas taka wplata/wypłata powoduje jednocześnie zmniejszenie/zwiększenie salda długu wewnątrzgrupowego ("Intragroup Debt") pomiędzy właściwym uczestnikiem (np. Spółką), a posiadaczem rachunku grupowego, czyli C. A/S. Wyjaśniła, iż w przypadku posiadania nadwyżki środków pieniężnych, które wpłaci na rachunek grupowy to stanie się wierzycielem w stosunku do C. A/S uprawnionym do otrzymania odsetek. Natomiast w przypadku, w którym będzie posiadała niedobór środków pieniężnych i dokona wypłaty środków pieniężnych z rachunku grupowego, wówczas stanie się dłużnikiem w stosunku do C. A/S zobowiązanym do uiszczenia odsetek. Bank ani banki należące do Grupy N. nie są wierzycielami/dłużnikami względem uczestników systemu Cash-Pool z powyższego tytułu. Bank i banki należące do Grupy N. nie są także odpowiedzialne za dług wewnątrzgrupowy ("Intragroup Debt"), a także za jakiekolwiek zobowiązana powstałe pomiędzy posiadaczem rachunku grupowego, a upoważnionymi operatorami/uczestnikami.
Podkreśliła, że rachunek główny może być wyposażony w wielowalutową funkcjonalność ("Multicurrency Functionality"). Pozwala ona uczestnikowi usługi na wykorzystanie środków dostępnych na którymkolwiek z rachunków walutowych (rachunków grupowych prowadzonych w konkretnej walucie) przy wykorzystaniu swojego rachunku transakcyjnego. Na podstawie odrębnej umowy posiadacz rachunku grupowego może także być stroną umowy kredytowej z Bankiem, na mocy której Bank przyzna C. A/S określony limit kredytowy. Saldo rachunku grupowego obrazuje zadłużenie/wierzytelność posiadacza rachunku grupowego- a więc C. A/S względem Banku świadczącego usługę niezależnie od tego. który z uczestników systemu dokonał wypłaty-wpłaty środków. Bank otrzymuje-wypłaca odsetki od salda na rachunku grupowym. Naliczone odsetki są doliczane/odliczane od rachunku grupowego przy użyciu rachunku transakcyjnego posiadacza konta grupowego. Każdy z uczestników usługi jest uprawniony do wykorzystania pełnego salda dostępnego na rachunku grupowym chyba, że posiadacz rachunku grupowego wprowadzi stosowne ograniczenia.
Umowa cash-poolingu nie przewiduje, że jakiekolwiek operacje wykonane w jej ramach (w szczególności skorzystanie przez uczestników, w tym Skarżącej) z dodatniego salda na rachunku grupowym) będą przez Bank automatycznie odwracane. Posiadacz rachunku grupowego ma prawo żądać zapłaty odsetek od uczestników cash-poolingu posiadających ujemne salda na swoich rachunkach transakcyjnych oraz jest zobowiązany do wypłaty odsetek uczestnikom posiadającym salda dodatnie. Odsetki (uznanie lub obciążenie rachunku) będą odnoszone automatycznie w ciężar rachunku każdego z uczestników. Transakcja będzie miała miejsce ostatniego dnia roboczego miesiąca, którego dotyczą. Bank może obliczać i księgować ww. odsetki.
Istotnym elementem systemu Cash-Pool będzie realizacja procesu zarządzania środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych oraz zadłużeniem spółek z Grupy C. w celu minimalizacji odsetek wypłacanych Bankowi z tytułu istniejącego zadłużenia, a także umożliwienie osiągania wyższych przychodów z nadwyżek finansowych niż przychody, jakie spółki otrzymałyby z tytułu standardowego oprocentowania depozytów bankowych. W zakresie korzyści jakie odniesie Skarżąca w związku z wdrożeniem systemu Cash-pool wskazać należy: polepszenie płynności finansowej, efektywne finansowanie bieżącego zapotrzebowania na kapitał obrotowy, zwiększenie efektywności finansowania krótkoterminowego oraz zarządzania dostępnością kapitałów obcych poprzez optymalizację przychodów i kosztów odsetkowych, łatwiejszy dostęp do finansowania przez bank.
W związku z powyższym zadała następujące pytanie:
Czy na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz art. 16 ust. 1 pkt 61 w związku z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. odsetki płacone w związku z uczestnictwem w systemie zarządzania płynnością finansową cash-pooling nie będą podlegały ograniczeniom i wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji i w konsekwencji będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych warunków wskazanych w art. 15 ust. 1 ww. ustawy?
Zdaniem Skarżącej, odsetki płacone w związku z uczestnictwem w systemie zarządzania płynnością finansową cash-pooling nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji. W konsekwencji będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów w całości, pod warunkiem spełnienia ogólnych warunków wskazanych w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Interpretacją indywidualną z dnia 3 września 2013 r. Minister Finansów stwierdził, że stanowisko zawarte we ww. wniosku jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ wskazał, że opisana we wniosku umowa cash poolingu wypełnia przesłanki zaliczenia jej do umowy pożyczki zdefiniowanej w art. 16 ust. 7b u.p.d.p. W przedmiotowej sprawie mamy bowiem do czynienia z przekazywaniem środków pieniężnych pomiędzy podmiotami, przy jednoczesnym zobowiązaniu do zwrotu danych środków oraz uzyskiwaniu w związku z tym określonego wynagrodzenia w postaci odsetek, co wynika z zasad funkcjonowania przedstawionego systemu.
Zdaniem organu interpretacyjnego skoro wartość środków pieniężnych lokowanych przez Skarżącą w systemie Cash-Pool, jak i stopień wykorzystania środków tam zgromadzonych jest uzależniony od bieżącej sytuacji gospodarczej skarżącej i podlega ciągłym zmianom, w jego ocenie nie wpływa na kwalifikacje przedmiotowej umowy cash poolingu do umowy pożyczki zdefiniowanej w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.
Organ zaznaczył, że polskie przepisy o niedostatecznej kapitalizacji znajdują zastosowanie w przypadkach, kiedy na dzień zapłaty odsetek zadłużenie podatnika przekracza określony w tych przepisach poziom zadłużenia wobec podmiotów powiązanych, co skutkuje koniecznością wyłączenia odsetek płaconych przez spółkę od części zadłużenia przekraczającego określony w omawianych przepisach limit.
W konsekwencji w sytuacji, w której na dzień zapłaty odsetek podatnik nie byłby zadłużony wobec podmiotów powiązanych, bowiem zadłużenie swoje wobec tych podmiotów już spłacił, lub jest ono niższe od zadłużenia granicznego - na co wskazano w treści wniosku - to w praktyce wobec płaconych odsetek nie znajdą zastosowania ograniczenia w zaliczaniu ich w koszty na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p.
Reasumując organ stwierdził, że stanowisko Skarżącej było nieprawidłowe, albowiem w kontekście przedstawionej struktury systemu cash poolingu mogą znaleźć zastosowanie art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p., a co za tym idzie odsetki płacone przez Skarżąca mogą podlegać częściowemu wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości, zarzucając jej naruszenie:
Zaskarżonej interpretacji Skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 w zw. z art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. przez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że prawo do zaliczenia do kosztów podatkowych odsetek płaconych przez Skarżąca w związku z uczestnictwem w systemie zarządzania płynnością finansową cash-pooling będzie podlegało ograniczeniom wynikającym z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, pomimo, że opisana we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej umowa cash-poolingu nie spełnia przesłanek do zakwalifikowania jej jako pożyczka o której mowa w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.
2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 14c § 1 i 2 w zw, z art. 14b § 1 w zw. z art. 120 oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.. dalej "O.p.") przez brak przekonywującego uzasadnienia swojego stanowiska przez organ oraz wydanie zaskarżonej interpretacji w oczywisty sposób sprzecznej z dotychczasową jednolitą praktyką organów podatkowych.
W uzasadnieniu wskazała, iż opisany we wniosku system cash-poolingu nie może zostać uznany za pożyczkę o której mowa w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. a tym samym nie znajdą do niego zastosowania ograniczenia wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz art. 16 ust. 1 pkt 61 u.p.d.o.p. Stwierdziła, iż system cash-poolingu nie kreuje zobowiązania "pożyczkodawcy" do przeniesienia prawa własności pieniędzy.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej.
W piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2014r. Skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadne jest stanowisko organu podatkowego wykluczające, na podstawie przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 u.p.d.o.p. możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek płaconych w ramach umowy cash poolingu.
Zdaniem Skarżącej odsetki te nie powinny podlegać restrykcjom, wynikającym z powołanych przepisów o niedostatecznej (cienkiej) kapitalizacji, ponieważ stosunki między uczestnikami systemu nie powinny być kwalifikowane jako udzielanie pożyczek. Natomiast zdaniem organu podatkowego w odniesieniu do odsetek wypłacanych przez spółkę przepisy o niedostatecznej kapitalizacji, wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.d.o.p., znajdują zastosowanie, ponieważ transfery środków spełniają przesłanki zaliczenia ich do umowy pożyczki zdefiniowanej w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Jednakże stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 60 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni. Natomiast na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 61 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.
Stosownie natomiast do treści art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. przez pożyczkę, o której mowa w ust. 1 pkt 60 i 61 oraz w ust. 7, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę. Oznacza to, że przy zastosowaniu przepisów ograniczających niedostateczną kapitalizację, nie zostaną uznane za koszty uzyskania przychodów przede wszystkim odsetki od pożyczki sensu stricte, odsetki od należności wekslowych, odsetki od obligacji, odsetki od wkładów oszczędnościowych, odsetki od innych lokat bankowych, odsetki od depozytu nieprawidłowego (por. A. Gomułowicz (w:) S. Babiarz, L. Błystak, B. Dauter, A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, Podatek dochodowy od osób fizycznych, Komentarz 2010, s. 713).
Powyższe ograniczenia w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielanych podatnikowi przez podmioty z nim powiązane mają na celu zapobieżenie nadmiernemu finansowaniu działalności m. in. spółek kapitałowych przez ich właścicieli, tzn. inaczej niż przez neutralne podatkowo kapitały własne, co powoduje obniżenie podstawy opodatkowania w związku z zaliczeniem do kosztów podatkowych odsetek od pożyczek lub kredytów. Przepisy o niedostatecznej kapitalizacji spółek mają za zadanie ograniczenie fiskalnych skutków "pożyczkowego" finansowania działalności spółek przez ich dominujących wspólników.
O zjawisku niedostatecznej kapitalizacji spółki można mówić wtedy, gdy zakres prowadzonej działalności spółki jest niewspółmiernie większy od jej możliwości finansowych (kapitałów własnych) i spółka taka jest dofinansowywana pożyczkami udzielanymi jej przez udziałowców. Ten sposób finansowania spółek kapitałowych skutkuje m. in. zaniżaniem ich dochodu na skutek zaliczania zapłaconych odsetek od tych pożyczek (kredytów) do kosztów działalności tych spółek. W przeciwieństwie bowiem do wkładów na kapitał zakładowy, od których wspólnik nie może pobierać odsetek, a spółka odsetek tych zaliczać do kosztów, od udzielonych spółce pożyczek (kredytów) wspólnik może pobierać odsetki, a spółka mogłaby takie odsetki zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Celem wprowadzenia przepisów dotyczących cienkiej kapitalizacji jest więc ograniczenie wielkości pożyczek (kredytów) udzielanych spółkom przez ich udziałowców.
Przy określaniu niedostatecznej kapitalizacji określa się wskaźnik, który wyznacza dopuszczalne granice wewnętrznego zadłużenia spółki wobec jej udziałowców (akcjonariuszy) w stosunku do wartości kapitału zakładowego. Niedostateczna kapitalizacja występuje wówczas, gdy wartość zadłużenia spółki z tytułu pożyczek (kredytów) wobec określonej grupy jej udziałowców lub akcjonariuszy osiąga trzykrotną wartość kapitału zakładowego.
Jeśli chodzi o umowę cash poolingu to jest to forma zarządzania finansami stosowana przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej (holdingu) lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Istota tej umowy sprowadza się do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy (rachunek główny) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu "korzyści skali". Podstawowym walorem cash poolingu jest możliwość koncentracji środków kilku podmiotów oraz kompensowania przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki takiej konstrukcji następuje minimalizowanie kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy przez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. Umowa cash poolingu może przyjąć dwie podstawowe formy: zero – balancing cash pooling, w którym dokonywany jest fizyczny transfer środków pomiędzy rachunkami uczestników i rachunkiem głównym grupy oraz notional cash pooling, który dokonywany jest bez fizycznego transferu środków – fundusze są przekazywane wyłącznie "na papierze". Salda podlegające potrąceniu fizycznie są pozostawiane na własnych rachunkach uczestników sytemu, zaś odsetki naliczane są od kwoty netto zgromadzonych sald (M. Zwyrtek, Cash pooling po polsku, Monitor Podatkowy nr 8/2006, s. 25). W rzeczywistości mimo dodatnich i ujemnych sald na rachunkach uczestników nie dochodzi do rzeczywistego przepływu środków pieniężnych. Z wniosku o wydanie interpretacji wynika, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca ma przystąpić do umowy w formie zero – balancing cash pooling.
Należy zauważyć, że ograniczenia w zaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów przewidziane w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.d.o.p. dotyczą odsetek od pożyczek (kredytów) udzielanych podatnikowi przez podmioty z nim powiązane. Natomiast w przypadku cash poolingu, przedstawionego w zdarzeniu przyszłym opisanym przez stronę, nie dochodzi do zawierania pomiędzy uczestnikami systemu zarządzania środkami pieniężnymi umowy pożyczki w rozumieniu art. 16 ust 7b u.p.d.o.p., mimo że umowy te zawierają element kredytowania jednych podmiotów przez inne podmioty. Przede wszystkim, jak słusznie wskazała Skarżąca, podatnicy przystępujący do umowy cash poolingu nie zobowiązują się do przeniesienia własności określonej z góry ilości pieniędzy na inny określony w umowie podmiot. Uczestnicy tego rodzaju porozumienia nie wiedzą, kiedy ich środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego z uczestników. Nie jest więc skonkretyzowana druga strona transakcji i wysokość pożyczki, co oznacza, że podmioty porozumienia nie są w tym zakresie wobec siebie stronami stosunków zobowiązaniowych. Uczestnicząc w umowie, spółka jedynie udostępnia lub otrzymuje środki w zależności od swojej sytuacji finansowej. Innymi słowy, istotą umowy cash poolingu nie jest przenoszenie na własność biorącego określonej ilości pieniędzy i późniejszy ich zwrot, ale zarządzanie płynnością finansową poszczególnych podmiotów wchodzących w skład grupy, co pozwala na kompensowanie przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne podmioty, z przejściowymi niedoborami powstałymi u innych podmiotów.
Wobec powyższego zasadne jest stanowisko skarżącej, że stosunki pomiędzy uczestnikami systemu i agentem wynikające z uczestnictwa w systemie nie powinny być kwalifikowane jako udzielenie pożyczki, o której mowa w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. i tym samym, odsetki płacone w ramach umowy cash poolingu nie powinny podlegać restrykcjom wynikającym z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2014 r., I SA/Wr 1946/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2014r. III SA/WA 2562/13).
W konsekwencji, organ podatkowy dokonał błędnej interpretacji art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p. oraz art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 u.p.d.o.p. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien zastosować wykładnię przedstawioną w uzasadnieniu wyroku.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając jednocześnie w oparciu o art. 152 tej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 2 orzekł o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło