II GSK 2608/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-07
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Magdalena Bosakirska, Andrzej Skoczylas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komisja Egzaminacyjna II stopnia, utrzymując w mocy uchwałę o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dowolną ocenę materiału dowodowego, w sytuacji gdy dwóch egzaminatorów oceniło pracę skarżącego w sposób rozbieżny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia. Komisja naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego. Kluczowe było pominięcie przez Komisję oceny jednego z egzaminatorów, który ocenił pracę pozytywnie, bez wyjaśnienia przyczyn takiego działania, co naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) i zasadę wyjaśniania zasadności decyzji (art. 11 k.p.a.).Stan faktyczny
Skarżący M.D. uzyskał negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, mimo pozytywnych ocen z części pierwszej, drugiej i piątej. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej I stopnia, która stwierdziła negatywny wynik z powodu oceny niedostatecznej z trzeciej części egzaminu (prawo cywilne). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Protokolant asystent sędziego Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 4 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3016/13 w sprawie ze skargi M.D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 4 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r. z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3016/13, po rozpoznaniu skargi M. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 4 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 19-22 marca 2013 r.(dalej jako Komisja Egzaminacyjna II stopnia) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, uchylił zaskarżoną uchwałę.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2013 r. z siedzibą w G. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego (dalej jako Komisja Egzaminacyjna), stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, uzyskując następujące oceny z poszczególnych części egzaminu: z części pierwszej - ocena bardzo dobra, z części drugiej - ocena dostateczna, z części trzeciej - ocena niedostateczna, z części czwartej - ocena dobra, z części piątej - ocena dobra.
Po rozpoznaniu odwołania Komisja Egzaminacyjna II stopnia zaskarżoną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Organ podzielił stanowisko wyrażone w ocenie cząstkowej wystawionej przez egzaminatora W. G. Wskazał, że zadanie z zakresu prawa cywilnego polegało na sporządzeniu jako pełnomocnik pozwanego apelacji od wskazanego wyroku wydanego w sprawie o zachowek, albo w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia, opinii prawnej - z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony. Organ stwierdził, że błędem zdającego było niesformułowanie zarzutu sprzeczności ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego na skutek pominięcia części dowodów. Skoro podstawa rozstrzygnięcia została przez Sąd Okręgowy w sposób wadliwy ustalona, to zdający w pierwszej kolejności powinien zgłosić zarzuty procesowe, w celu jej zakwestionowania. Dopiero bowiem niewadliwe ustalenie stanu faktycznego dawało podstawę do zastosowania zarówno art. 5 k.c. oraz art. 320 k.p.c. Opracowany projekt apelacji takich zarzutów nie zawiera. Natomiast zamieszczono w nim zarzut naruszenia art. 65 k.c., który to przepis w stanie faktycznym opisanym w zadaniu w ogóle nie znajdował zastosowania. Fakt zapłaty kwoty 12 000 zł na poczet zachowku nie był sporny, a jego niezaliczenie przez sąd na poczet dochodzonego pozwem świadczenia uzasadniało podniesienie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 991 § 1 k.c. Zdaniem organu nietrafna była decyzja o zakresie zaskarżenia wyroku - co do świadczenia głównego jednie co do kwoty 12 000 zł, wbrew stanowisku mocodawcy. W ocenie organu nie zasługuje również na aprobatę, jako sprzeczne z dominującym poglądem judykatury, stanowisko egzaminowanego dotyczące rozstrzygnięcia o odsetkach. Zaproponowany przez zdającego sposób rozwiązania zadania egzaminacyjnego nie uwzględnia w pełni interesu reprezentowanej strony, a egzaminowany nie wykazał się dostateczną znajomością przepisów prawa i umiejętnością ich stosowania, w stopniu pozwalającym na wystawienie z tej części pracy oceny pozytywnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną uchwałę, w pierwszej kolejności oddalił wniosek skarżącego zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczący przeprowadzenia dowodów uzupełniających. Sąd stwierdził, że w aktach administracyjnych znajduje się zarówno protokół z przebiegu egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach od 19 do 22 marca 2013 r., opinia w sprawie zasadności odwołania od uchwały organu pierwszej instancji, jak również wyciąg z protokołu posiedzenia z dnia 26 lipca 2013 r., podczas którego rozpatrywano odwołanie skarżącego. Akta administracyjne zawierają także wyciąg z protokołu z posiedzenia z dnia 27 sierpnia 2013 r., podczas którego ponownie przystąpiono do rozpatrywania odwołania skarżącego.
Sąd wskazał, że szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w art. od 36 do 369 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.; dalej jako u.r.p.) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 163 poz. 1302), jak również w rozporządzeniu z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. Nr 164, poz. 1314 ze zm.; dalej jako rozporządzenie MS do spraw odwołań).
W ocenie Sądu, organ administracji wydając zaskarżoną uchwałę dopuścił się, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej jako k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz na dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego.
Organ odwoławczy nie ustalił w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 365 ust. 2 u.r.p. polegającego na zaniechaniu obiektywnej oceny zastosowanych przez skarżącego w rozwiązaniu trzeciej części egzaminu radcowskiego (prawo cywilne) przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji oraz poprawności zaproponowanego przez niego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, który zdający miał reprezentować, sporządzając projekt apelacji, w ramach założeń zadania egzaminacyjnego.
Tym samym organ odwoławczy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się, zdaniem Sądu, naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i stosowanego przez nie prawa, jak również dopuścił się naruszenia przepisu art. 11 k.p.a. – zasady wyjaśniania zasadności decyzji i postanowień.
Sąd wskazał, że w myśl art. 365 ust. 2 u.r.p. oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Egzaminatorzy dokonując oceny biorą pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność rozstrzygnięcia problemu egzaminacyjnego, należyte zabezpieczenie interesu reprezentowanej strony.
Sąd przypomniał, że w ocenie egzaminatora, który ocenił pracę skarżącego na ocenę niedostateczną rażącym błędem było niepodniesienie zarzutu naruszenia art. 5 k.c. i art. 320 k.p.c. i zbyt mały zakres zaskarżenia. Za błędne zostało uznane także żądanie zmiany orzeczenia o odsetkach od dnia doręczenia odpisu pozwu zamiast od dnia wydania zaskarżonego wyroku. Zdaniem egzaminatora uzasadnienie apelacji odnosi się tylko do nieuwzględnienia zapłaconej kwoty 12 000 zł i do odsetek.
Natomiast drugi egzaminator ocenił pracę skarżącego na ocenę dostateczną, wskazując na nieprawidłowo określoną wysokość zachowku (w tym wartość przedmiotu zaskarżenia), podniósł, iż nie zawarto zarzutu naruszenia art. 320 k.p.c. i art. 5 k.c., a podana wartość przedmiotu zaskarżenia jest sprzeczna z wnioskiem apelacji. W ocenie egzaminatora nieprawidłowo zastosowano i interpretowano przepisy o odsetkach od zachowku i wymagalności roszczenia o zachowek.
W ocenie Sądu, rozpoznając odwołanie od uchwały ustalającej negatywny wynik egzaminu radcowskiego, w sytuacji uzyskania ocen cząstkowych dostatecznej i niedostatecznej, organ winien wskazać z jakich powodów przyjął stanowisko tylko jednego egzaminatora, a drugie pominął. W taki bowiem sposób organ odwoławczy zrealizuje zawartą w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania przy załatwianiu sprawy oraz zawartą w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Zgodnie z tą drugą organ zobowiązany jest wyjaśnić zasadność przesłanek, jakimi się kierował przy załatwianiu sprawy tzn. w sposób jasny, zrozumiały, logiczny wskazać przyczyny podjętego rozwiązania, a tym samym wyjaśnić z jakich powodów przyjęty przez skarżącego sposób rozwiązania jest błędny. Dlatego też, zdaniem Sądu, niewystarczające jest jedynie przyjęcie przez organ odwoławczy stanowiska jednego z egzaminatorów, z całkowitym brakiem odniesienia się do oceny pozytywnej dokonanej przez drugiego egzaminatora. Takie działanie, jak to słusznie wskazał skarżący, może wywołać poczucie głębokiej niesprawiedliwości i podważyć zaufanie do organów administracji publicznej.
Dodatkowo Sąd zauważył, że, jak sama komisja przyjęła, opis istotnych zagadnień nie może stanowić żadnego kryterium ocen. Tym samym organ odwoławczy nie był związany opisem istotnych zagadnień, stanowiących schemat standardowego rozwiązania.
Sąd wskazał, że w odwołaniu skarżący powołując się na doktrynę i orzecznictwo szczegółowo wyjaśnił z jakich powodów uznał za niezasadne postawienie zarzutów naruszenia art. 5 k.c. i art. 320 k.p.c. Wskazał też na rozbieżności dotyczące określenia wymagalności świadczenia z tytułu zachowku i zastosowania art. 455 k.c. Komisja egzaminacyjna nie wyjaśniła z jakich powodów przyjęte przez skarżącego w tej kwestii stanowisko nie dawało podstaw do uzyskania oceny pozytywnej. Organ odwoławczy nie podjął nawet próby wyjaśnienia braku podstaw podniesienia zarzutu art. 5 k.c. i 320 k.p.c.
W ocenie Sądu rację ma skarżący, który nie zgodził się z zarzutem jakoby uzasadnienie apelacji odnosiło się tylko do nieuwzględnionej kwoty 12000 zł i do odsetek, a nie odnosiło się do kosztów procesu.
Sąd podkreślił, że odpowiedź organu administracji na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny stanowić uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji.
Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że w toku ponownego postępowania organ winien dokonać wszechstronnej oceny całości zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego oraz ustosunkować się szczegółowo do zarzutów skarżącego.
Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nietrafne uznanie, że w postępowaniu zakończonym uchwałą Komisji II stopnia z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] doszło do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, a w konsekwencji błędne uchylenie w/w uchwały Komisji II stopnia,
2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez zaniechanie ustosunkowania się przez Sąd I instancji co do stwierdzonych przez Komisję II stopnia mankamentów pracy M. D. z trzeciej części egzaminu radcowskiego w postaci braku podniesienia zarzutów procesowych w opracowanym projekcie apelacji oraz działania pełnomocnika wbrew woli reprezentowanej strony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. D. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Przed odniesieniem się do jej poszczególnych zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego wyznacza zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości przy wydaniu zaskarżonej uchwały, dopuściła się, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, przy dokonaniu dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, oraz naruszenia zasady pogłębiania zaufania do obywateli wyrażonej w art. 8 k.p.a. i zasady wyjaśniania zasadności decyzji (art. 11 k.p.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny powyższe stanowisko Sadu I instancji uznał za prawidłowe, wobec czego stwierdził, że bezpodstawny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Przystępując do oceny tego zarzutu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 365 ust. 2 u.r.p., oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.
W rozpoznawanej sprawie pracę skarżącego z zakresu prawa cywilnego zgodnie z powołanym przepisem oceniali dwaj egzaminatorzy. Jeden z nich wystawił ocenę negatywną (2), drugi pozytywną (3). Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – Komisja Egzaminacyjna nie wskazała, że przy rozpatrywaniu odwołania wzięła również po uwagę ocenę egzaminatora, który ocenił pracę na ocenę pozytywną, przytaczając jedynie ten fakt w stanie faktycznym uzasadnienia uchwały. Organ, jak zasadnie przyjął Sąd I instancji, stanowisko egzaminatora, który wystawił pozytywną ocenę, pominął, nie wyjaśniając jednak, z jakich powodów. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero pełne zestawienie wyników oceny pracy z punktu widzenia warunków jakie powinna ona spełniać, określonych w art. 365 ust. 2 u.r.p. pozwala na sformułowanie końcowych wniosków wyrażających się w ocenie, o której mowa w art. 364 ust. 10 u.r.p. W zaskarżonej uchwale takiej kompleksowej oceny zabrakło. Taka kompleksowa ocena jest niezbędna, w szczególności w przypadku, gdy istnieje rozbieżność w ocenie wystawionej przez egzaminatorów. Bowiem etap oceniania kolejnych zadań egzaminacyjnych przez poszczególnych egzaminatorów stanowi tę cześć postępowania w sprawie wyniku egzaminu, która poprzez kolejne czynności o charakterze techniczno-sprawdzającym, kształtuje podlegający ocenie materiał dowodowy w sprawie. Wobec tego pominięcie w swoich rozważaniach przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, jednej z ocen egzaminatorów, która jak zostało to wykazane powyżej, stanowi istotny element materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy wskazać, że ustawodawca w art. 364 ust. 10 u.r.p. wprowadził określenie skali ocen, przy jednoczesnym sformułowaniu kryteriów oceny rozwiązań zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego. Zgodzić się należy z wnoszącym skargę kasacyjną, że praca z zakresu prawa cywilnego polegająca na wniesieniu apelacji powinna dostrzec i podkreślić istotne uchybienia sądu, zaproponowany sposób rozwiązania powinien zawierać poprawnie zredagowane zarzuty i wnioski oraz należyte ich uzasadnienie. Jednakże nie można zgodzić się z kastorem, że praca egzaminacyjna, aby mogła zasłużyć na ocenę pozytywną musi spełniać wszystkie kryteria opisane w art. 365 u.r.p. w najwyższym stopniu. Przy takim założeniu praca która np. pomija choćby jeden element składający się na rozwiązanie zadania pod względem materialnoprawnym, przy spełnieniu pozostałych kryteriów musiałaby być oceniana negatywnie, nie byłoby więc miejsca na różnicowanie ocen pozytywnych. Zatem stopniowalność ocen nakłada na egzaminatorów i Komisję obowiązek wszechstronnego zbadania i rozważenia wpływu ewentualnych błędów popełnionych przez zdającego na ocenę jego pracy.
Wobec powyższego istotne jest w rozpoznawanej sprawie dokonanie wszechstronnego ustosunkowania się do argumentacji zawartej przez skarżącego w odwołaniu, dotyczącej zarzut braku podniesienia przez niego w ocenianej pracy zarzutów: art. 5 k.c. oraz art. 320 k.p.c. Skarżący w odwołaniu od uchwały ustalającej wynik egzaminu wskazywał na rozbieżności w orzecznictwie oraz doktrynie dotyczące możliwości postawienia zarzutów dotyczących powyżej wskazanych przepisów, w stanie faktycznym wynikającym z zadania. Komisja Egzaminacyjna w zaskarżonej uchwale nie odniosła się do tej argumentacji skarżącego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje na aprobatę stanowisko wyrażone w wyroku Sądu I instancji, że brak odniesienia się do wywodów skarżącego, dotyczących konieczności postawienia ww. zarzutów stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny również drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszania art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zaniechanie ustosunkowania się przez Sąd I instancji do stwierdzonych przez organ mankamentów pracy skarżącego dotyczących: braku podniesienia zarzutów procesowych oraz działania pełnomocnika wbrew woli reprezentowanej strony. Należy zauważyć, że wyrok Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie jest wyrokiem uwzględniającym skargę, a więc skupiającym się głównie na uchybieniach zaskarżonej uchwały, które to uchybienia stanowiły podstawę do jej uchylenia.
Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania.
Wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1605/09, z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 900/09, z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1713/10, z dnia 30 listopada 2012 r" sygn. akt II FSK 745/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), względnie gdy sąd nie zajmie stanowiska odnośnie prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżoną decyzję (uchwałę) za zgodną albo niezgodną z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził/stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie Sądu I instancji spełnia wymogi określone tym przepisem, poprzez wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia oraz wskazań co do dalszego postępowania organu.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako bezzasadna, na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło