II SA/Gd 143/14

II SA/Gd 143/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. L. i G. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2013r. , Nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania administracyjnego postanawia odrzucić skargę. II SA/Gd. 143/14 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013r. wniosku skarżących I. L. i G. L. w sprawie o ustalenie, że nie jest uzasadniona aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej nr [...] położonej w obrębie Ch., wypowiedzianej przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. G., orzekło o uwzględnieniu wniosku, uznając za bezskuteczne wypowiedzenie z dnia 31 maja 2013r. dokonujące aktualizacji opłaty rocznej przedmiotowej nieruchomości. Podstawę prawną orzeczenia stanowiły przepisy art. 77 ust. 1 i 3, art. 79 ust. 3 i art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., nr 102, poz. 651 ze zm.). Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013r., przed jej zamknięciem pełnomocnik skarżących złożył na piśmie wniosek o przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów poniesionych na opłacenie pełnomocnika. Zgodnie ze złożonym spisem kosztów zwrot winien obejmować kwotę 5248zł, w tym kwotę 4800zł (2x2400zł) tytułem wynagrodzenia oraz kwotę 448zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu na rozprawy. Opisanym wyżej postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013r. odmówiono uwzględnienia wniosku w przedmiocie przyznania kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że zgodnie z mającą w sprawie zastosowanie ustawą o gospodarce nieruchomościami, jej przepis tj. art. 79 ust. 6 stanowi, że jeżeli kolegium w orzeczeniu uznało za zasadny wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości przyznaje na wniosek użytkownika wieczystego zwrot kosztów i opłat od właściwego organu. W myśl przepisu art. 79 ust. 7 ustawy do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kpa o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Następnie SKO przytoczyło treść przepisów art. 262 § 1 i § 2 kpa oraz art. 56 § 1 kpa, stanowiące o kosztach i należnościach zaliczanych do kosztów postępowania. Nadto organ zacytował przepis art. 264 kpa, który stanowi, że organ administracji ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej przysługuje zażalenie. Odnosząc powyższe regulacje do rozpatrywanego wniosku SKO ustaliło, że powołane przepisy nie przewidują możliwości wliczania do kosztów strony wydatków poniesionych na pomoc prawną. Również powołane przepisy nie dają podstawy do żądania zwrotu kosztów stawiennictwa na rozprawie. W pouczeniu Kolegium podało, ze postanowienie jest ostateczne i służy na nie zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. I. L. i G. L., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że strona została wezwana do uczestnictwa w rozprawie, dwoma pismami, w wezwaniach tych wskazano, że "wzywa się stronę do stawienia się na rozprawie". Skarżącym przysługiwał również zwrot kosztów opłaconego pełnomocnika. Strona ma prawo korzystać z pomocy prawnej i bez wątpienia poniesione przez nią z tego tytułu koszty są kosztami bezpośrednio związanymi z rozstrzygnięciem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co nastepuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 270 ze zm.) – zw. dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 tej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w przypadkach przewidzianych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 7.akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8 i 8a. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w pkt 1-4. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych. Sądy administracyjne nie posiadają natomiast kompetencji do kontrolowania działalności organów administracji w innym zakresie . W okolicznościach sprawy skarżący domagali się przyznania im kosztów, jakie ponieśli przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w związku z postępowaniem prowadzonym w sprawie o ustalenie dotyczące opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, w trybie przepisów art. 77 ust. 1 i 3, art. 78 i art. 79 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z przytoczonym przez Kolegium przepisem art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach. Z cytowanego przepisu art. 79 ust. 1 oraz niżej powołanego przepisu art. 80 ust. 3 i 4 wynika, że do postępowania w przedmiocie kosztów poniesionych w związku z postępowaniem dotyczącym aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste nie mają zastosowania przepisy dotyczące odwołań i zażaleń. Kwestionowanie orzeczenia o kosztach może nastąpić w sprzeciwie od orzeczenia kolegium wniesionym w trybie art. 80 ust. 4 ustawy. Przepis art. 80 stanowi, że od orzeczenia kolegium użytkownik wieczysty może wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W razie wniesienia sprzeciwu, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia. Jeżeli sprzeciw dotyczy wyłącznie kosztów postępowania, przepisu ust. 3 nie stosuje się, a właściwy sąd rozstrzyga o kosztach postępowania postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym (art. 80 ust. 4). Sądem właściwym jest sąd powszechny albowiem spory na gruncie opłat za użytkowanie wieczyste są sporami cywilnoprawnymi. Sprawa wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego jest sprawą cywilną rozstrzyganą w drodze postępowania cywilnego a nie administracyjnego. W postanowieniu NSA z dnia 26 stycznia 2012r. sygn. akt I OSK 408/13 (lex 1302760) wskazano, że "sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznania spraw toczących się w trybie art. 78- i 70 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W trakcie postępowania –wywołanego wnioskiem o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej- kończącego się wydaniem orzeczenia, od którego służy sprzeciw do sądu powszechnego, może dojść do postępowań ubocznych, incydentalnych. Odpowiednie stosowanie przepisów Kpa (art. 79 ust. 7) dotyczy takich właśnie postępowań." Jednakże, w ocenie Sądu, w przypadku postanowienia o kosztach ustawa o gospodarce nieruchomościami w sposób jednoznaczny wskazuje na wniesienie sprzeciwu (jeżeli sprzeciw dotyczy wyłącznie kosztów postępowania), zastępującego odwołanie i zażalenie, a zatem skoro w przypadku kosztów sądowych służy prawo do wniesienia sprzeciwu, to właściwy do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania będzie sąd powszechny, a nie administracyjny. Zatem w rozpoznawanej sprawie od wydanego orzeczenia nie przysługiwało zażalenie, które podlegałoby rozpoznaniu przez sąd administracyjny, jako wniesione od postanowień incydentalnych, do których mają zastosowanie przepisy kpa i które podlega kontroli sądu administracyjnego. Okoliczność, że w postanowieniu błędnie pouczono o możliwości wniesienia zażalenia nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności zażalenia, skoro takie pouczenie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Wskazać więc należy, że w rozpatrywanym stanie faktycznym sprawa, w której skarżący domagali się przyznania kosztów postępowania w związku z prowadzeniem przedmiotowej sprawy przed Samorządowym Kolegium odwoławczym i wydane orzeczenie nie podlegała kontroli przez sąd administracyjny (por. cyt. wyżej art. 3 p.p.s. a.). W konsekwencji skargę na postanowienie Kolegium z dnia 30 grudnia 2013r. uznać należy za niedopuszczalną. Zgodnie z przepisem art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Powyższe okoliczności uzasadniają odrzucenie wniesionej skargi na podstawie cyt. przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w sentencji postanowienia.